ਤਾਵਤ੍ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਨृਪਤੇਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਤਵ ਭਰ੍ਤੁਃ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਵृਦ੍ਧਿਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨਹਮ੍
ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰੱਕੀ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯਾਃ ਪੀਤਂ ਪਯੋ ਭੂਰਿ ਕੁਚਯੋਃ ਸ੍ਨੇਹਸਂਪ੍ਲੁਤਮ੍
ਮੈਂ ਇਸਦੇ ਛਾਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਬਹੁਤ ਦੁੱਧ ਪੀਤਾ ਹੈ।
ਇਯਂ ਮਾਂ ਜਨਯਿਤ੍ਵੈਵ ਜਾਤਾ ਸ਼ਿਥਿਲਬਨ੍ਧਨਾ
ਇਹ ਮਾਂ ਮੈਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਬੰਧਨ ਢੀਲੇ ਕਰ ਬੈਠੀ।
ਮਾਤੁਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚਾਰ੍ਵਙ੍ਗਿ ਸਤ੍ਯਮੇਤਨ੍ਮਯੇਰਿਤਮ੍
ਹੇ ਸੋਹਣੀ, ਮਾਂ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਜੋ ਮੈਂ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ।
ਉਤ੍ਸਂਗੇ ਵਰ੍ਤਯਿष੍ਯਾਮਿ ਮਾਤृਸਂਘਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਮੈਂ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਗੋਦ ਵਿਚ ਸਦਾ ਰਹਾਂਗਾ।
ਮਾਤृਸੌਖ੍ਯਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਕੁਮਾਰੀ ਭਰ੍ਤृਜਂ ਯਥਾ
ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਮਾਂ ਵਾਲਾ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਤੀ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਾਰਮੁਤ੍ਤਮਦੇਹਸ੍ਥਂ ਹਸ੍ਤੇਨਾਹਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸੋਹਣੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹਾਰ ਲੈ ਲਵੇ।
ਸਮੀਹਤੇ ਜਗਦ੍ਧਰ੍ਤੁਂ ਸਵੀਰ੍ਯਂ ਮਾਤृਜਂ ਪਯਃ
ਉਹ ਮਾਂ ਦੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਪੀਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਜੀਉਂਦਾ ਰੱਖਦਾ।
ਅਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚੈਵਾਪਰਾਣਾਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषੋ ਯਦਿ ਮੇ ਨ ਚੇਤ੍
ਜੇ ਮੈਂ ਇਸ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਿਚ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ—
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣੇ ਤਨਯੇ ਮੋਹਿਨੀ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਗਤਾ
ਜਦ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ, ਮੋਹਿਨੀ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਈ।
ਵਿਨੀਤਸ੍ਯ ਹ੍ਯਪਾਪਸ੍ਯ ਔਚਿਤ੍ਯਂ ਪਾਪਿਨੋ ਗृਹੇ
ਸਚਮੁਚ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਮਾੜੇ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਗੁਣਾਧਿਕਸ੍ਯਾਹਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਕਰ੍ਮ ਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਾਮ੍
ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ, ਮੈਂ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਕੇ ਇਕ ਐਸਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜੋ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਨਹੀਂ।
ਏਵਂ ਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਬਹੁਧਾ ਮੋਹਿਨੀ ਲੋਕਸੁਂਦਰੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੁੰਦਰ ਮੋਹਿਨੀ,
ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਵਿਨਾ ਤੇਨ ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਪਿ ਵਰ੍ਤਿਤੁਮ੍
ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ।
ਕਨਿष੍ਠਾ ਜਨਨੀ ਤਾਤ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਤ੍ਵਾਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਤਿ
ਤੇਰਾ ਛੋਟਾ ਮਾਂ, ਪੁੱਤੜੇ, ਤੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਵਾਕ੍ਯੇਨ ਨृਪਤਿਰਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ਗਨ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਪੁੱਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਤੁਰੰਤ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਂਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਗृਹੇ ਰਾਜਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ਼ਯਨਸ੍ਥਿਤਾਮ੍
ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੌਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਵੇਖਿਆ।
ਉਪਾਸ੍ਯ ਮਾਨਾਂ ਪ੍ਰਿਯਯਾ ਸਂਧ੍ਯਾਵਲ੍ਯਾ ਸ਼ਨੈਃ ਸ਼ਨੈਃ
ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਸੰਧਿਆਵਲੀ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰੁਕ੍ਮਾਙ੍ਗਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸ਼ਯਨੇ ਮੋਹ੍ਯ ਸੁਂਦਰੀ
ਰੁਕਮਾਂਗਦ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੋਹਣੀ ਇਸਤਰੀ ਭਾਵਾਂ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੌਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਪਈ ਰਹੀ।
ਇਹੋਪਵਿਸ਼੍ਯਤਾਂ ਕਾਨ੍ਤ ਪਰ੍ਯਙ੍ਕੇ ਮृਦੁਤੂਲਕੇ
ਆ ਜਾ, ਪਿਆਰੇ, ਇੱਥੇ ਇਸ ਨਰਮ ਮੋਹਰੀ ਵਾਲੇ ਪਲੰਗ ਉੱਤੇ ਬੈਠ।
ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਨਹਿ ਤੇ ਵਾਞ੍ਛਾ ਰਾਜ੍ਯੇ ਪਰਿਨਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਅਜੇ ਵੀ ਤੇਰੀ ਰਾਜ ਪਦ ਦੀ ਇੱਛਾ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਯਃ ਸਮਰ੍ਥਂ ਸੁਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਯਂ ਪਸ਼੍ਯੇਨ੍ਨृਪਸ਼੍ਰਿਯਮ੍
ਜੋ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤ ਸਮਰਥ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ, ਆਪ ਰਾਜ ਦੀ ਚਮਕ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ—
ਸੁਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਹਿ ਸੁਖਂ ਯਾਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨृਪ
ਰਾਜਨ, ਚੰਗੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪਿਉਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸਿਰਫ਼ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਕृਤੀ ਰਾਜਂਸ੍ਤਵੇष੍ਟਾਃ ਪੂਰ੍ਣਪੁਣ੍ਯਜਾਃ
ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਜਾ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜਨਮੀ ਹੈ।
ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਸੌਖ੍ਯਂ ਕੀਨਾਸ਼ ਇਵ ਦੁਰ੍ਬਲਃ
ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਸੁਖ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ।
ਨਿष੍ਪ੍ਰਯੋਜਨਮਾਨੀਤਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰਸਾਗਰਮਸ੍ਤਕਾਤ੍
ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਲਾਭ ਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਯੋ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਯੌਵਨੋਪੇਤਾਂ ਨ ਸੇਵੇਦਿਹ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ
ਜਿਸ ਕੋਲ ਨੌਜਵਾਨ ਪਤਨੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਰਸ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੂਰਖ ਹੈ।
ਅਸੇਵਿਤਾ ਵ੍ਰਜੇਦ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਅਦਤ੍ਤਂ ਹਿ ਧਨਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜਿਸ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪਤੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਧਨ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਲਸੈਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਵਿਦ੍ਯਾ ਨ ਭਾਰ੍ਯਾ ਵ੍ਰਤਸਂਸ੍ਥਿਤੈਃ
ਆਲਸੀ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਤੇ ਜੋ ਸਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।