ਅਵਰੁਹ੍ਯ ਹਯਾਦ੍ਰਾਜਾ ਸਮੁਤ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸੁਤਂ ਵਿਭੋ
ਰਾਜਾ ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਉਤਰਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਚੈਵਮੁਪਾਘ੍ਰਾਯ ਉਵਾਚ ਤਨਯਂ ਤਦਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸੁੰਘਿਆ ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਨ੍ਯਾਯਾਗਤੇਨ ਵਿਤ੍ਤੇਨ ਕੋਸ਼ਂ ਪੁਤ੍ਰ ਬਿਭਰ੍षਿ ਚ
ਪੁੱਤਰ, ਕੀ ਤੂੰ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਧਨ ਨਾਲ ਖਜਾਨਾ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈਂ?
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਤੇ ਕਾਨ੍ਤਸ਼ੀਲਤ੍ਵਂ ਕਚ੍ਚਿਦ੍ਵਕ੍ਤਾਃ ਨ ਨਿष੍ਠੁਰਮ੍
ਕੀ ਤੇਰਾ ਸੁਭਾਵ ਮਿੱਠਾ ਹੈ? ਕੀ ਤੂੰ ਕਦੇ ਰੁੱਖਾ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ?
ਕਚ੍ਚਿਦ੍ਵਚਨਕਰ੍ਤਾਰਸ੍ਤਨਯਾਸ਼੍ਚ ਪਿਤੁਃ ਸਦਾ
ਕੀ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਚਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ?
ਕਚ੍ਚਿਦ੍ਵਿਵਾਦਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰੇਸ੍ਤੁ ਸਮਂ ਨੇਕ੍ਸ਼ਸ ਆਤ੍ਮਜ
ਪੁੱਤਰ, ਕੀ ਤੂੰ ਵਿਵਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਰਾਬਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ?
ਤੁਲਾਮਾਨਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਹ੍ਯਨ੍ਨਾਦੀਨਾਂ ਸਦੇਕ੍ਸ਼ਸੇ
ਕੀ ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਨਾਜ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤੋਲਾਂ ਤੇ ਮਾਪਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?
ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨ ਦ੍ਯੂਤਪਾਨਾਦਿ ਵਰ੍ਤਤੇ ਵਿषਯੇ ਤਵ
ਕੀ ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਕਦੇ ਜੂਆ, ਸ਼ਰਾਬ ਆਦਿ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ?
ਨ ਦਾਨੈਰ੍ਜੀਰ੍ਣਵਸ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਨੋਪਜੀਵਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਾਃ
ਲੋਕ ਪੁਰਾਣੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਚਲਾਉਂਦੇ।
ਕਚ੍ਚਿਚ੍ਚ ਮਾਤਰਃ ਸਰ੍ਵਾ ਹ੍ਯਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਪਸ਼੍ਯਸਿ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਫਰਕ ਦੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਮੰਨਦੇ ਹੋ?
ਸ਼ਸ਼ਿਨਿ ਕ੍ਸ਼ੀਣਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕਚ੍ਚਿਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਪਰੋ ਨਰਃ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਜਦ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੀ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?
ਨਿਦ੍ਰਾ ਮੂਲਮਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਨਿਦ੍ਰਾ ਪਾਪਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਿਨੀ
ਨੀੰਦ ਅਧਰਮ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ; ਨੀੰਦ ਪਾਪ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਨਹਿ ਨਿਦ੍ਰਾਨ੍ਵਿਤੋ ਰਾਜਾ ਚਿਰਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤਿ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍
ਜੋ ਰਾਜਾ ਨੀੰਦ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲੰਬਾ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਏਵਮੁਚ੍ਚਰਮਾਣਂ ਤਂ ਤਨਯੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਸਰ੍ਵਮੇਤਤ੍ਕृਤਂ ਤਾਤ ਪੁਨਃ ਕਰ੍ਤਾਸ੍ਮਿ ਤੇ ਵਚਃ
ਪਿਤਾ ਜੀ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਹੁਕਮ ਮੁੜ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ।
ਕਿਂ ਤਤਃ ਪਾਤਕਂ ਰਾਜਨ੍ਯੋ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਿਤੁਰ੍ਵਚਃ
ਰਾਜੇ ਲਈ ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾ ਮੰਨਣਾ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਨ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਫਲਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਯੋ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਿਤੁਰ੍ਵਚਃ
ਜੋ ਪਿਤਾ ਦਾ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ, ਉਹ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਤ੍ਵਦਧੀਨੋ ਹਿ ਮੇ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਮੇ ਦੈਵਤਂ ਪਰਮ੍
ਮੇਰਾ ਧਰਮ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ ਹੋ।
ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਦੇਹਵਿਤ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਕੇਸ਼ਦਾਨਾਦਿਭਿਰ੍ਵਿਭੋ
ਫਿਰ ਸਰੀਰ ਜਾਂ ਦੌਲਤ ਜਾਂ ਕੇਸ਼ ਆਦਿ ਦੀ ਭੇਟ ਦਾ ਕੀ ਹਿੱਸਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ?
ਸਤ੍ਯਮੇਤਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪੁਤ੍ਰ ਵ੍ਯਾਹृਤਂ ਧਰ੍ਮਵੇਦਿਨਾ
ਪੁੱਤਰ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ; ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਬੋਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੇਵਾਃ ਪਰਾਙ੍ਮੁਖਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪਿਤਰਂ ਯੋ ऽਵਮਨ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਦੇਵਤੇ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਜਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੀਪਵਤੀਂ ਪृਥ੍ਵੀਂ ਬਹੁਭੂਪਾਲਸਂਵृਤਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਟਾਪੂਆਂ ਨੂੰ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਘੇਰ ਕੇ, ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਪਿਤੁਰਭ੍ਯਧਿਕਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਯਦ੍ਭਵੇਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਮਣ੍ਡਲੇ
ਜੇ ਪੁੱਤਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵਧ ਜਾਵੇ,
ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਧਯਤਾ ਭੂਪਾਨ੍ਯਥਾ ਹਰਿਦਿਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਰਿ ਨੇ ਚੰਗੇ ਦਿਨ ਤੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਕ੍ਕ ਗਤਸ੍ਤੁ ਭਵਾਂਸ੍ਤਾਤ ਨਿਵੇਸ਼੍ਯ ਮਯਿ ਸਂਪਦਃ
ਪਿਤਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਮੈਨੂੰ ਸੌਂਪ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹੋ?
ਮਨ੍ਯੇ ਨਿਰ੍ਵੇਦਮਾਪਨ੍ਨ ਇਮਾਂ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਤਾ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਕੇ, ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਨ੍ਯੇ ਭੂਧਰਜਾਤੇਯਮਥਵਾ ਸਾਗਰੋਦ੍ਭਵਾ
ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।
ਬਾਲਾਗ੍ਰਸ਼ਤਭਾਗੋ ਹਿ ਵ੍ਯਲੀਕੋ ਨੋਪਪਦ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦੇ ਵਾਲ ਦੇ ਸਿਰੇ ਜਿਤਨਾ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਦਾ।
ਏਵਂ ਵਿਧਾ ਮੇ ਜਨਨੀ ਯਦਿ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕੋ ऽਨ੍ਯੋ ऽਸ੍ਤਿ ਮਤ੍ਤਃ ਸੁਕृਤੀ ਮਨੁष੍ਯਃ
ਜੇ ਐਸਾ ਕੋਈ ਮਹਿਲਾ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਕਿਸੇ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਸਤ੍ਯ ਤੇ ਜਨਨੀ ਪੁਤ੍ਰ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਮਨ੍ਦਰੇ ਮਯਾ
ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ।