ਨਿਰ੍ਦੇषਮृਗਯੂਥਾਨਾਂ ਨ ਯੁਕ੍ਤਂ ਸੂਦਨਂ ਤਵ
ਬੇਕਸੂਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਪਿ ਵृਥਾ ਧਰ੍ਮਾਨ੍ਯੋ ਹਿਂਸਾਮਨੁਵਰ੍ਤਤੇ
ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
षਡ੍ਵਿਧਂ ਨृਪ ਤੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵਿਦ੍ਵਦ੍ਭਿਰ੍ਜੀਵਘਾਤਨਮ੍
ਮਹਾਰਾਜ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੇ ਛੇ ਤਰੀਕੇ ਦੱਸੇ ਹਨ।
ਹਿਂ ਸਯਾ ਸਂਯੁਤਂ ਧਰ੍ਮਮਧਰ੍ਮਂ ਚ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ
ਗਿਆਨੀਆਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਧਰਮ, ਅਧਰਮ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯਮਨ੍ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਂਜਾਤਪਲਿਤਃ ਪਿਤਾ
ਜਦ ਪਿਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧੇਰੇ ਉਮਰ ਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਓਟ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮृਗਸ਼ੀਲਾ ਹਿ ਰਾਜਾਨੋ ਵਿਨष੍ਟਾਃ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਨ-ਪ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਸੈਂਕੜੇ ਰਾਜੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਦਯਾ ਵਰਾ ਮृਗੇ ਰੀਜ੍ਞਾਂ ਧਰ੍ਮਿਣਾਮਪਿ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਦਇਆ, ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਾਂ ਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਨृਪੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲੀ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸਦੇ ਬੋਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਪਰ੍ਯ੍ਯਟਿष੍ਯੇ ਧਨੁष੍ਪਾਣਿਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਕਣ੍ਟਕਸ਼ੋਧਨਮ੍
ਮੈਂ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਕੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਘੁੰਮਾਂਗਾ।
ਸ਼੍ਵਾਪਦੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਦਸ੍ਯੁਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਜਾ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਮਹੀਭृਤਾ
ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਚੋਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਏ।
ਪ੍ਰਜਾ ਅਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਨृਪਤਿਃ ਸਧਰ੍ਮ੍ਮੋ ऽਪਿ ਵ੍ਰਜਤ੍ਯਧਃ
ਜੇ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਚਾਹੇ ਉਹ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਮੁਕ੍ਤਭਾਵੋ ऽਹਮਿਤਿ ਮੇਰੁਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਰਵਿਰ੍ਯਥਾ
ਮੈਂ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਸੂਰਜ।
ਦੋषਾਪਤਿਸਮਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਦੇषਂ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਭੂषਣਮ੍
ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਾਂਗ।
ਧਰਾਮਾਦृਤ੍ਯ ਭੂਪਾਲੋ ਦਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਕਰਮ੍
ਰਾਜੇ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੋਣ ਦਿੱਤਾ।
ਅਸ਼ੋਕਪਲ੍ਲਵਾਕਾਰਂ ਵਜ੍ਰਾਙ੍ਕੁਸ਼ਵਿਰੋਹਣਮ੍
ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਰੰਗ ਅਤੇ ਹੀਰੇ ਦੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਨਾਲ।
ਸਾਧਯਾਨੋ ਯਯੌ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਕਾਨਨਂ ਸ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਜੰਗਲਾਂ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਪਦਾਤਯੋ ਨਿਪੇਤੁਸ੍ਤੇ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਮਣ੍ਡਲੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਥੱਕ ਕੇ ਡਿੱਗ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਮੁਤ੍ਤੀਰ੍ਯ ਸ਼ਤਮष੍ਟੋਤ੍ਤਰਂ ਨृਪ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇੱਕ ਸੌ ਅਠ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਤੈਅ ਕਰ ਕੇ,
ਅਸ਼ੋਕਬਕੁਲੋਪੇਤਂ ਪੁਨ੍ਨਾਗਸਰਲਾਵृਤਮ੍
ਉਹ ਅਸ਼ੋਕ ਤੇ ਬਕੁਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਪੁੰਨਾਗਾ ਤੇ ਸਰਲ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚੇ।
ਨਾਰਿਕੇਲੈਸ੍ਤਥਾ ਤਾਲੈਃ ਕੇਤਕੈਃ ਸਿਂਦੁਵਾਰਕੈਃ
ਉਥੇ ਨਾਰੀਅਲ, ਤਾਲ, ਕੇਤਕਾ ਤੇ ਸਿੰਧਵਾਰਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਸਨ।
ਕ੍ਰਮੁਕੈਰ੍ਦਾਡਿਮੈਸ਼੍ਚੈਵ ਧਾਤ੍ਰੀਵृਕ੍ਸ਼ੈਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਕ੍ਰਮੁਕ, ਦਾਡ਼ੀਮ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਧਾਤਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ।
ਪਰਿਪਕ੍ਵਫਲੈਰ੍ਨਮ੍ਰੈਃ ਖਗਾਰੂਢੈਃ ਸਮਾਵृਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਪੱਕੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਝੁਕੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪਸ਼੍ਯਮਾਨੋ ਮੁਨਿਂ ਰਾਜਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹੁਤਭੁਕ੍ਪ੍ਰਭਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਮুনি ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਦੇਖਿਆ।
ਅਵਰੁਹ੍ਯ ਹਯਾਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਚ ਸਾਦਰਮ੍
ਉਹ ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਉਪਵਿਸ਼੍ਯਾਸਨੇ ਕੌਸ਼ੇ ਪ੍ਰਾਹ ਸਂਹृष੍ਟਯਾ ਗਿਰਾ
ਕੌਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਵ ਪਦਾਂਭੋਜਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਧ੍ਯਾਨਪਰਸ੍ਯ ਚ
ਤੇਰੇ ਕਮਲਾਂ ਵਰਗੇ ਪੈਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਸੱਚੀ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੈ,
ਸਂਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੁਸ਼ਲਂ ਪ੍ਰਾਹ ਵਾਮਦੇਵੋ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਕੁਸ਼ਲ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਵਾਮਦੇਵ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਮਮਾਸ਼੍ਰਮੋ ਮਹਾਭਾਗ ਪੁਣ੍ਯੋ ਜਾਤੋ ਧਰਾਤਲੇ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੇਰਾ ਆਸ਼ਰਮ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯੇਨ ਵੈਵਸ੍ਵਤੋ ਮਾਗ੍ਰੋ ਭਗ੍ਨੋ ਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਵੈ ਯਮਮ੍
ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਯਮ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਹਾਰ ਦਿੱਤੀ।
ਉਪੋषਯਿਤ੍ਵਾ ਨृਪਤੇਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਉਪਵਾਸ ਰੱਖ ਕੇ,