ਸੋ ऽਸ੍ਮਾਭਿਰਧਿਕਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਃ ਸਤ੍ਪੁਤ੍ਰਸਂਭਵਃ
ਉਸ ਰਾਹੀਂ, ਸਾਨੂੰ ਵਧੀਆ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੀ—ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਪ੍ਰਤਾਪਿਨਿ ਵਰਾਰੋਹੇ ਪਿਤੁਰ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ਗृਹੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਪੱਕੀ ਹੈ।
ਪਿਤਾ ਭਵਤਿ ਚਾਰ੍ਵਙ੍ਗਿ ਸਤ੍ਕਰ੍ਮਕਰਣੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ
ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਪਿਤਾ ਚੰਗੇ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਿਤੁਰਾਦਾਯ ਭਾਰਮੁਦ੍ਵਹਤੇ ਤੁ ਯਃ
ਸੱਚਾ ਪੁੱਤਰ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਪਿਤਾ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਦਾ ਤੇ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਚਰਸ਼੍ਚਾਥ ਵਿਸ਼ਾਲਨੇਤ੍ਰੇ ਵਿਮੁਕ੍ਤਪਾਪੋ ਜਨਰਕ੍ਸ਼ਣਾਯ
ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਮੁਕ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਜਨ੍ਪੁਤ੍ਰਸੌਖ੍ਯਾਤ੍ਪਰਂ ਸੁਖਮ੍
ਤੂੰ ਸੱਚ ਆਖਿਆ ਹੈ, ਰਾਜਾ: ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸੁਖ ਨਹੀਂ।
ਤੁਲ੍ਯਂ ਭਵਤਿ ਲੋਕੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿष੍ਣ੍ਵਾਖ੍ਯਸ੍ਯ ਪਰਸ੍ਯ ਹਿ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਮ ਦੇ ਸਰਵੋਚ ਸੁਖ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਮਾਰ੍ਗੀ ਹਿਂਸਾਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਯਜ੍ਞੈਰਿष੍ਟ੍ਵਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਜੋ ਹਿੰਸਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਯਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਏਤਨ੍ਨ੍ਯਾਯ੍ਯਂ ਭਵਤਿ ਭੋ ਨ ਨ੍ਯਾਯ੍ਯੋ ਮृਗਨਿਗ੍ਰਹਃ
ਇਹ ਸਹੀ ਹੈ, ਜੀ; ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਤਥਾ ਵਿषਯਸੇਵਾ ਹਿ ਪਿਤॄਣਾਂ ਪੁਤ੍ਰਿਣਾਂ ਵਿਦੁਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਦੇषਮृਗਯੂਥਾਨਾਂ ਨ ਯੁਕ੍ਤਂ ਸੂਦਨਂ ਤਵ
ਬੇਕਸੂਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਪਿ ਵृਥਾ ਧਰ੍ਮਾਨ੍ਯੋ ਹਿਂਸਾਮਨੁਵਰ੍ਤਤੇ
ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
षਡ੍ਵਿਧਂ ਨृਪ ਤੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵਿਦ੍ਵਦ੍ਭਿਰ੍ਜੀਵਘਾਤਨਮ੍
ਮਹਾਰਾਜ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੇ ਛੇ ਤਰੀਕੇ ਦੱਸੇ ਹਨ।
ਹਿਂ ਸਯਾ ਸਂਯੁਤਂ ਧਰ੍ਮਮਧਰ੍ਮਂ ਚ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ
ਗਿਆਨੀਆਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਧਰਮ, ਅਧਰਮ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯਮਨ੍ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਂਜਾਤਪਲਿਤਃ ਪਿਤਾ
ਜਦ ਪਿਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧੇਰੇ ਉਮਰ ਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਓਟ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮृਗਸ਼ੀਲਾ ਹਿ ਰਾਜਾਨੋ ਵਿਨष੍ਟਾਃ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਨ-ਪ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਸੈਂਕੜੇ ਰਾਜੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਦਯਾ ਵਰਾ ਮृਗੇ ਰੀਜ੍ਞਾਂ ਧਰ੍ਮਿਣਾਮਪਿ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਦਇਆ, ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਾਂ ਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਨृਪੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲੀ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸਦੇ ਬੋਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਪਰ੍ਯ੍ਯਟਿष੍ਯੇ ਧਨੁष੍ਪਾਣਿਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਕਣ੍ਟਕਸ਼ੋਧਨਮ੍
ਮੈਂ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਕੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਘੁੰਮਾਂਗਾ।
ਸ਼੍ਵਾਪਦੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਦਸ੍ਯੁਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਜਾ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਮਹੀਭृਤਾ
ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਚੋਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਏ।
ਪ੍ਰਜਾ ਅਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਨृਪਤਿਃ ਸਧਰ੍ਮ੍ਮੋ ऽਪਿ ਵ੍ਰਜਤ੍ਯਧਃ
ਜੇ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਚਾਹੇ ਉਹ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਮੁਕ੍ਤਭਾਵੋ ऽਹਮਿਤਿ ਮੇਰੁਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਰਵਿਰ੍ਯਥਾ
ਮੈਂ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਸੂਰਜ।
ਦੋषਾਪਤਿਸਮਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਦੇषਂ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਭੂषਣਮ੍
ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਾਂਗ।
ਧਰਾਮਾਦृਤ੍ਯ ਭੂਪਾਲੋ ਦਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਕਰਮ੍
ਰਾਜੇ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੋਣ ਦਿੱਤਾ।
ਅਸ਼ੋਕਪਲ੍ਲਵਾਕਾਰਂ ਵਜ੍ਰਾਙ੍ਕੁਸ਼ਵਿਰੋਹਣਮ੍
ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਰੰਗ ਅਤੇ ਹੀਰੇ ਦੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਨਾਲ।
ਸਾਧਯਾਨੋ ਯਯੌ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਕਾਨਨਂ ਸ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਜੰਗਲਾਂ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਪਦਾਤਯੋ ਨਿਪੇਤੁਸ੍ਤੇ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਮਣ੍ਡਲੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਥੱਕ ਕੇ ਡਿੱਗ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਮੁਤ੍ਤੀਰ੍ਯ ਸ਼ਤਮष੍ਟੋਤ੍ਤਰਂ ਨृਪ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇੱਕ ਸੌ ਅਠ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਤੈਅ ਕਰ ਕੇ,
ਅਸ਼ੋਕਬਕੁਲੋਪੇਤਂ ਪੁਨ੍ਨਾਗਸਰਲਾਵृਤਮ੍
ਉਹ ਅਸ਼ੋਕ ਤੇ ਬਕੁਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਪੁੰਨਾਗਾ ਤੇ ਸਰਲ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚੇ।
ਨਾਰਿਕੇਲੈਸ੍ਤਥਾ ਤਾਲੈਃ ਕੇਤਕੈਃ ਸਿਂਦੁਵਾਰਕੈਃ
ਉਥੇ ਨਾਰੀਅਲ, ਤਾਲ, ਕੇਤਕਾ ਤੇ ਸਿੰਧਵਾਰਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਸਨ।