ਨੇਦਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਂ ਦੇਵ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ਕੇਨਾਪਿ ਭੂਭੁਜਾ
ਹੇ ਦੇਵ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਵਾਦਮਾਨਂ ਪਟਹਂ ਸੁਘੋਰਂ ਪ੍ਰਲੋਪਮਾਨਂ ਮਮਵਿਸ਼੍ਮਮਾਰ੍ਗਮ੍
ਡਰਾਉਣੀ ਡੰਗਰ ਵੱਜ ਰਹੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਅਜਬ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਦ੍ਗੁਣੇषੁ ਚ ਸਂਤਾਪਃ ਸ ਤਾਪੋ ਮਰਣਾਨ੍ਤਿਕਃ
ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਦੁੱਖ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਮੌਤ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਮੁਪੋष੍ਯ ਕਥਂ ਸੌਰੇ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ਨਰਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ
ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਆਦਮੀ ਕਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ?
ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਵਮੇਧੀ ਪੁਨਰੇਤਿ ਜਨ੍ਮ ਕष੍ਣਪ੍ਰਣਾਮੀ ਨ ਪੁਨਰ੍ਭਵਾਯ
ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਜਿਹ੍ਵਾਗ੍ਰੇ ਵਰ੍ਤਤੇ ਯਸ੍ਯ ਹਰਿਰਿਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਦ੍ਵਯਮ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਜੀਭ ਉੱਤੇ 'ਹਰੀ' ਨਾਮ ਦੇ ਦੋ ਅੱਖਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ,
ਅਨ੍ਨਮਸ਼੍ਨਨ੍ਸੁਰਾਪਕ੍ਵਂ ਮਰਣੇ ਯੋ ਹਰਿਂ ਸ੍ਮਰੇਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਸਮੇਂ, ਮਰਨ ਵੇਲੇ ਹਰਿ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਸ ਯਾਤਿ ਵਿष੍ਣੁਸਾਯੁਜ੍ਯਂ ਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ਭਵਬਨ੍ਧਨੈਃ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਸਂਗੀਯਤੇ ਸੋ ऽਪਿ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਤੇ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ
ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਓਥੇ ਵੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਙ੍ਗਾਂਭਃ ਪੂਤਪੁਣ੍ਯਤ੍ਵੇ ਸ ਨਰਃ ਸਮਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਥਂ ਸ਼ਾਸਤਿ ਦੁਰ੍ਮੇਧਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਾਸਰਸੇਵਿਨਮ੍
ਕਿਵੇਂ ਮੰਦਬੁਧੀ ਲੋਕ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਉੱਤੇ ਹਕਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦਿਨ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਰਸ ਨੂੰ ਭੋਗਦਾ ਹੈ?
ਤਦਸ੍ਮਾਕਂ ਕृਤਂ ਮਾਨਂ ਮੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨਾਵਬੁਧ੍ਯਸੇ
ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਅਸੀਂ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਤੂੰ ਇਸ ਦੀ ਅਸਲ ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ।
ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਯਾਸੇਨ ਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਤੈਰ੍ਨਿਗ੍ਰਾਹ੍ਯਤੇ ਪੁਨਃ
ਜੋ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਥੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਮਿਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਸਿਦ੍ਧਾਸ੍ਤੇ ਵਿਨਿਨ੍ਯੁਰ੍ਵ੍ਵੈ ਨਿਯੋਗਿਨਮ੍
ਮਾਲਕ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਿਧ ਹੋਏ ਲੋਕ ਨਿਯੁਕਤ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਲੈ ਗਏ।
ਕਥਂ ਸਂਯਮਿਤਾ ਤੇषਾਂ ਬਾਲ੍ਯਾਦ੍ਭਾਸ੍ਕਰਨਨ੍ਦਨ
ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਕਰੋਮਿ ਤਵ ਸਾਹਾਯ੍ਯਂ ਹਰਿਭਕ੍ਤੈਰ੍ਨ ਭਾਸ੍ਕਰੇ
ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰਾਂਗਾ, ਪਰ ਹਰਿ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਦੇਵਾਨਾਮਾਦਿਸ੍ਤੁਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਜੇਨਾਪਿ ਕृਤਾ ਯੈਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਪਕ੍ਸ਼ਯੋਰ੍ਦ੍ਵਯੋਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਵਿਚ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਵਿਪਰ੍ਯਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਦਾਤ੍ਸੁਪੁਣ੍ਯਾਤ੍ਕृਤੇਵ ਮਾਰ੍ਗੇ ਸਹ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤੈਃ
ਜੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਉਲਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੱਡੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ, ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਪੂਜਾ ਵਰਗਾ ਹੈ।
ਨਾਹਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਯੋਗਾਨ੍ਤਂ ਪੁਨਰੇਵ ਜਗਤ੍ਪਤੇ
ਮੈਂ ਯੋਗ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ, ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਫਿਰ ਵੀ।
ਤਮੇਕਂ ਦੇਵਤਾਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਹਰਿਵਾਸਰੇ
ਜਦੋਂ ਹਰਿ ਦਾ ਦਿਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਇਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹਾਂ।
ਸ ਮੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਰ੍ਮਹਾਨ੍ਦੇਵ ਤੇਨ ਲੁਪ੍ਤਃ ਪਟੋ ਮਮ
ਉਹ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਵੈਰੀ ਹੈ, ਦੇਵਤਾ; ਉਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਕਪੜਾ ਗੁਆਚ ਗਿਆ।
ਕृਤਕृਤ੍ਯੋ ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਗਯਾਪਿਣ੍ਡਪ੍ਰਦੋ ਯਥਾ
ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਗਯਾ ਵਿਖੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ।
ਉਪੋषਿਤਃ ਸ੍ਤੁਤੋਵਾਪਿ ਨ ਨਿਯਮ੍ਯਾ ਮਯਾ ਹਿ ਤੇ
ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ ਜਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਸੌਤਿਰੁਵਾਚ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ:
ਰ੍ਚਿਤਯਾਮਾਸ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਵਿਰਿਞ੍ਚਿਃ ਕੁਸ਼ਲਾਞ੍ਛਨਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਵਿਰਿੰਚੀ, ਜੋ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ।
ਭੂਤਤ੍ਰਾਸਨਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਰੂਪਂ ਸ ਜਗृਹੇ ਵਿਭੁਃ
ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸਿਰਫ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ।
ਸਰ੍ਵਯੋषਿਦ੍ਵਰਾ ਦੇਵੀਮਨਸਾ ਨਿਰ੍ਭਿਤਾ ਬਭੌ
ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਦੇਵੀ, ਅਡੋਲ ਮਨ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਤਾਂ ਤੁ ਰੂਪਦ੍ਰਵਿਣਸਂਯੁਤਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਾਯਭਯਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਯਾ ਚਕ੍ਸ਼ੁषੀ ਸਂਨ੍ਯਮੀਲਯਤ੍
ਪਾਪ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲੀਆਂ।