ਯੋਗੇਨ ਸਂਪ੍ਰਣष੍ਟੋ ਵਾ ਭृਗੁਪਾਤੇਨ ਵਾ ਵਿਧੇ
ਯੋਗ ਨਾਲ ਖੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਪਤਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ—
ਗਤਿਂ ਮਤਿਮਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਤ੍ਯਮੇਤਦੁਦੀਰਿਤਮ੍
ਹੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰਸਤੇ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਲੋਕੇ ਧਰਣੀਧਰਸ੍ਯ ਵਿਦੁष੍ਟਕਰ੍ਮਾਪਿ ਮਨੁष੍ਯਜਨ੍ਮਾ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੰਦ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੰਮਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਜ੍ਞਪ੍ਤਿ ਮਾਤ੍ਰਾਭਯਦਾਪ੍ਤਿਕਾਲਂ ਕੁਰੁष੍ਵ ਸਰ੍ਗਸ੍ਥਿਤਿਨਾਸਹੇਤੋਃ
ਸਿਰਫ ਬੇਨਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦੇਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦੱਸੋ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਨਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ।
ਨਿਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾਃ ਸ਼ृਙ੍ਖਲਰਜ੍ਜੁਬਨ੍ਧਨੈਃ ਸਮੀਪਗਾ ਮੇ ਵਸ਼ਗਾ ਭਵੇਯੁਃ
ਜੋ ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਹਨ, ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਅਤੇ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਂਦੇ।
ਵਿਮੁਚ੍ਯ ਕੁਂਭੀਂ ਸਕਲੋ ਜਨੌਘਃ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਤਦ੍ਧਾਮ ਪਰਾਤ੍ਪਰਸ੍ਯ
ਕੁੰਭੀ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਰੈਰ੍ਗਮ੍ਯਨਾਨੈਸ਼੍ਚ ਨਰੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਾਰ੍ਚਿਤ
ਜੋ ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਾਤਰੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹਨ—
ਯੋ ਨ ਪੂਰ੍ਯਤਿ ਲੋਕੈਘੈਃ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਵਸਰੋਰੁਹੈਃ
ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹجوم ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ—
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਸ੍ਥਾ ਵਿਕਰ੍ਮਸ੍ਥਾਃ ਸ਼ੁਚਯੋ ऽਸ਼ੁਚਯੋ ऽਪਿ ਵਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਉਲਟ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਣ, ਚੰਗੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣ, ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।
ਸੋ ऽਸ੍ਮਾਕਂ ਹਿ ਮਹਾਨ੍ ਸ਼ਤ੍ਰੁਰ੍ਭਵਤਾਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਉਹ ਸਾਡਾ ਵੱਡਾ ਵੈਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਖਾਸ ਕਰਕੇ।
ਤੇਨ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸ਼ਾਸਿਤਂ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਆਰੋਪਯਿਤ੍ਵਾ ਗਰੁਡੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਰੂਪਂ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਚਾਰ ਭੁਜਾ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਯਦਿ ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਮਾਧਵ੍ਯਾਂ ਮਾਧਵਪ੍ਰਿਯਃ
ਜੇ ਮਾਧਵੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ,
ਏष ਦਣ੍ਡਃ ਪਟੋ ਹ੍ਯੇष ਤਵ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਵਿਸਰ੍ਜਿਤਃ
ਇਹ ਦੰਡ ਤੇ ਇਹ ਕਪੜਾ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰੁਕ੍ਮਾਙ੍ਗਦੇਨ ਦੇਵੇਸ਼ ਧਨ੍ਯਾ ਸਾ ਸ ਧृਤੋ ਯਯਾ
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਉਹ ਧਨਵਾਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਫੜਿਆ।
ਕਿਮਪਤ੍ਯੇਨ ਜਾਤੇਨ ਮਾਤੁਃ ਕ੍ਲੇਸ਼ਕਰੇਣ ਹਿ
ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਵृਥਾਸ਼ੂਲਾ ਹਿ ਜਨਨੀ ਜਾਤਾ ਦੇਵ ਕੁਪੁਤ੍ਰਿਣੀ
ਹੇ ਦੇਵ, ਮਾਂ ਜੇ ਕੁਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਃ ਪਿਤੁਰ੍ਨੋਦ੍ਧਰੇਤ੍ਪਕ੍ਸ਼ਂ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਵਾ ਬਲੇਨ ਵਾ
ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਚਾਹੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਤਾਕਤ ਨਾਲ,
ਧਰ੍ਮੇ ਚਾਰ੍ਥੇ ਚ ਕਾਮੇ ਚ ਪ੍ਰਤੀਪੋ ਯੋ ਭਵੇਤ੍ਸੁਤਃ
ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮ, ਧਨ ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਵੇ,
ਏਕਾ ਹਿ ਵੀਰਸੂਰੇਵ ਵਿਰਞ੍ਚੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਸਿਰਫ ਉਹ ਮਾਂ ਜੋ ਵੀਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਮਾਂ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਨੇਦਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਂ ਦੇਵ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ਕੇਨਾਪਿ ਭੂਭੁਜਾ
ਹੇ ਦੇਵ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਵਾਦਮਾਨਂ ਪਟਹਂ ਸੁਘੋਰਂ ਪ੍ਰਲੋਪਮਾਨਂ ਮਮਵਿਸ਼੍ਮਮਾਰ੍ਗਮ੍
ਡਰਾਉਣੀ ਡੰਗਰ ਵੱਜ ਰਹੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਅਜਬ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਦ੍ਗੁਣੇषੁ ਚ ਸਂਤਾਪਃ ਸ ਤਾਪੋ ਮਰਣਾਨ੍ਤਿਕਃ
ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਦੁੱਖ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਮੌਤ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਮੁਪੋष੍ਯ ਕਥਂ ਸੌਰੇ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ਨਰਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ
ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਆਦਮੀ ਕਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ?
ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਵਮੇਧੀ ਪੁਨਰੇਤਿ ਜਨ੍ਮ ਕष੍ਣਪ੍ਰਣਾਮੀ ਨ ਪੁਨਰ੍ਭਵਾਯ
ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਜਿਹ੍ਵਾਗ੍ਰੇ ਵਰ੍ਤਤੇ ਯਸ੍ਯ ਹਰਿਰਿਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਦ੍ਵਯਮ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਜੀਭ ਉੱਤੇ 'ਹਰੀ' ਨਾਮ ਦੇ ਦੋ ਅੱਖਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ,
ਅਨ੍ਨਮਸ਼੍ਨਨ੍ਸੁਰਾਪਕ੍ਵਂ ਮਰਣੇ ਯੋ ਹਰਿਂ ਸ੍ਮਰੇਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਸਮੇਂ, ਮਰਨ ਵੇਲੇ ਹਰਿ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਸ ਯਾਤਿ ਵਿष੍ਣੁਸਾਯੁਜ੍ਯਂ ਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ਭਵਬਨ੍ਧਨੈਃ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਸਂਗੀਯਤੇ ਸੋ ऽਪਿ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਤੇ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ
ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਓਥੇ ਵੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਙ੍ਗਾਂਭਃ ਪੂਤਪੁਣ੍ਯਤ੍ਵੇ ਸ ਨਰਃ ਸਮਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।