ਸ੍ਵਭਵਂ ਭੂਤਨਿਲਯਮੋਙ੍ਕਾਰਾਖ੍ਯਮਕਲ੍ਮषਮ੍
ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ, ਪਵਿੱਤਰ, ਜੋ ਓਂਕਾਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਵਭਾਵ ਹੈ।
ਉਪਾਸ੍ਯਮਾਨਂ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਲੋਕਪਾਲੈਰ੍ਦਿਗੀਸ਼੍ਵਰੈਃ
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੂਰ੍ਤਿਮਦ੍ਭਿਃ ਸਮੁਦ੍ਰੈਸ਼੍ਯ ਨਦੀਭਿਸ਼੍ਚ ਸਰੋਵਰੈਃ
ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਤੇ ਝੀਲਾਂ ਵੱਲੋਂ,
ਵਾਪੀਕੂਪਤਡਾਗਾਦ੍ਯੈਰ੍ਮੂਰ੍ਤਿਮਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਪਰ੍ਵਤੈਃ
ਕੁਆਂ, ਬਾਵੜੀਆਂ, ਤਲਾਬਾਂ ਤੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲੋਂ।
ਕਲਾਕਾष੍ਠਾਨਿਮੇषੈਸ਼੍ਚ ऋਤੁਭਿਸ਼੍ਚਾਯਨੈਰ੍ਯੁਗੈਃ
ਕਲਾ, ਕਾਠਾ, ਨਿਮੇਸ਼, ਰੁੱਤਾਂ, ਅਯਨ, ਤੇ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਰਾਹੀਂ,
ऋਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਯੋਗੈਸ਼੍ਚ ਕਰਣੈਃ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸੇਂਦੁਸਂਕ੍ਸ਼ਯੈਃ
ਤਾਰਿਆਂ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਜੋੜ, ਕਰਣ, ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਘਟਨ ਵਾਂਗ,
ਸਤ੍ਯਾਨृਤੈਸ਼੍ਚ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਵੇष੍ਟਿਤੋ ਧਰ੍ਮਪਾਵਕਃ
ਸੱਚ ਤੇ ਝੂਠ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦੀ ਅੱਗ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਰਜਸਾ ਚੈਵ ਤਮਸਾ ਚ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਸੱਤ, ਰਜ ਤੇ ਤਮ ਨਾਲ ਪਿਤਾਮਹਾ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵਾਯੁਨਾ ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਪਿਤ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਮੂਰ੍ਤੈਰਾਤਙ੍ਕਨਾਮਭਿਃ
ਹਵਾ, ਬਲਗਮ, ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ,
ਅਨੁਕ੍ਤੈਰਪਿ ਭੂਤੈਸ਼੍ਚ ਸਂਵृਤੋ ਲੋਕਕृਤ੍ਸ੍ਵਯਮ੍
ਅਤੇ ਉਹ ਅਣਕਹੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ, ਜਗਤਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਆਪ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ऽਵਿਸ਼ਤ੍ਸੌਰਿਃ ਸਵ੍ਰੀਡੇਵ ਵਧੂਰ੍ਯਥਾ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ, ਸੌਰੀ ਲਜਜਤ ਭਰੀ ਵਧੂ ਵਾਂਗ ਸ਼ਰਮੀਂ ਹੋ ਕੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆ।
ਤੇ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਂ ਯਮਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਕਾਯਸ੍ਥਂ ਸਨਾਰਦਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਯਮ ਨੂੰ, ਨਾਰਦ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਅੰਦਰ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਹਿ ਲੋਕਕਰਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਦੇਵਂ ਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਦੇਵ ਪਿਤਾਮਹਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਆਇਆ ਸੀ।
ਸੋ ऽਯਮਭ੍ਯਾਗਤਃ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਕਞ੍ਚਿਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਮਂ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍
ਇਹ ਆਇਆ ਹੈ—ਕਿਸ ਲਈ ਆਇਆ, ਦੇਵਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਭਲਾਈ ਲਿਆ ਕੇ?
ਲੇਖਕਃ ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਦੈਨ੍ਯੇਨ ਮਹਤਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਲੇਖਕ ਆ ਗਿਆ, ਵੱਡੀ ਉਦਾਸੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ।
ਯਨ੍ਨ ਦृष੍ਟਂ ਸ਼੍ਰੁਨ੍ਤ ਵਾਪਿ ਤਦਿਹੈਵ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾ ਵੇਖਿਆ, ਨਾ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨਿਪਪਾਤਾਗ੍ਰਤੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਰਵਿਨਨ੍ਦਨਃ
ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਝੁਕ ਕੇ ਪੈ ਗਿਆ।
ਪਰਿਭੂਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਯਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਪਟਃ ਕृਤਃ
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੈਂ ਨਿੰਦਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਲਿਖਿਆ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਸ ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟੋ ਬਭੂਵ ਦ੍ਵਿਜਸਂਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਯੋਰ੍ऽਥਂ ਰੋਦਯਤੇ ਲੋਕਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜ ਗਮਾਨ੍
ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਨੂੰ ਧਨ ਲਈ ਰੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਅਥਵਾ ਸਤ੍ਯਗਾਥੇਯਂ ਲੌਕਿਕੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਨਃ
ਜਾਂ ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਕਹਾਵਤ, ਸਾਨੂੰ ਸਹੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ:
ਨਹਿ ਦੁष੍ਕृਤਕਰ੍ਮਾ ਹਿ ਨਰਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਲੋਕਾਨਾਂ ਸਮਚਿਤ੍ਤਾਨਾਂ ਮਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਹਿ ਵੇਧਸਃ
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜੋ ਨਿਰਪੱਖ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ।
ਭੁਜਾਭ੍ਯਾਂ ਸਾਧੁਪੀਨਾਭ੍ਯਾਂ ਲੋਕਮੂਰ੍ਤਿਰੁਦਾਰਧੀਃ
ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਉੱਚ ਸੋਚ ਵਾਲਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤ।
ਸਕਾਯਸ੍ਥਮੁਵਾਚੇਦਂ ਵ੍ਯੋਮਮੂਰ੍ਤਿਂ ਰਵੇਃ ਸੁਤਮ੍
ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਆਕਾਸ਼-ਸਰੂਪ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਕੇਨਾਪਮਾਰ੍ਜਿਤੋ ਦੇਵਪਟੋ ਲੋਕਪਟਸ੍ਤਵ
ਤੇਰੇ ਇਲਾਹੀ ਵਸਤ੍ਰ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਸਤ੍ਰ ਹੈ, ਇਹ ਕੌਣ ਨੇ ਸਾਫ ਕੀਤਾ?
ਅਪਨੇष੍ਯਤਿ ਮਾਰ੍ਤਣ੍ਡੇ ਦੁਃਖਂ ਹृਦਯਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਸੂਰਜ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।
ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਕੁਸ਼ਕੇਤੁਸੂਨੋਃ ਸਗਦ੍ਗਦਂ ਮਨ੍ਦਮੁਦੀਰਯਨ੍ਵਚਃ
ਕੁਸ਼ਕੇਤੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਹਕਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲ ਕਹੇ।
ਮਰਣਾਦਧਿਕਂ ਦੇਵ ਯਤ੍ਪ੍ਰਤਾਪਸ੍ਯ ਖਣ੍ਡਨਮ੍
ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਇੱਜਤ ਦਾ ਨਾਸ ਮੌਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ।
ਅਨ੍ਧਕੂਪੇ ਨਿਪਤਤਿ ਸ ਚਾਸ਼ੁ ਨਰਕੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਉਹ ਅੰਨ੍ਹੇ ਖੱਡ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਨਰਕ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।