ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਂ ਯੇ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾ ਹਿ ਨਰਾ ਨਰਵਰੋਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਖਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ,
ਸ੍ਰਗ੍ਵਿਣਃ ਪੀਤਵਸ੍ਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਹਰਿਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਪਾ ਕੇ ਤੇ ਪੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਹਰਿ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਾਪੇਨ੍ਧਨਸ੍ਯ ਘੋਰਸ੍ਯ ਪਾਵਕਾਖ੍ਯੋ ਮਹੀਪਤੇ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਣ, ਉਸ ਲਈ ਪਾਵਕ ਨਾਮ ਦੀ ਅੱਗ ਹੈ।
ਇਚ੍ਛਦ੍ਭਿਰ੍ਵਿਪੁਲਾਨ੍ਯੋਗਾਨ੍ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਾਦਿਕਾਂਸ੍ਤਥਾ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰੇ ਆਦਿਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ—
ਬਹੁਵृਜਿਨਸਮੇਤੋ ऽਕਾਮਤਃ ਕਾਮਤੋ ਵਾ ਵ੍ਰਜਤਿ ਪਦਮਨਨ੍ਤਂ ਲੋਕਨਾਥਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਃ
ਚਾਹੇ ਬੰਦਾ ਅਨੇਕ ਪਾਪਾਂ ਵਿਚ ਘਿਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦਾ ਅਨੰਤ ਠਿਕਾਣਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਰ੍ਮੁਨਯਃ ਸੂਤਂ ਵ੍ਯਾਸਸ਼ਿष੍ਯਂ ਮਹਾਮਤਿਮ੍
ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਚੇਲੇ ਸੂਤ ਜੀ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ।
ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕਥਯਾਮਾਸ ਉਪਵਾਸਵਿਧਿਂ ਤਥਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਦੱਸਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਚਕ੍ਰਿਣਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵਪਾਪੌਘ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਦਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਵੀ ਦੱਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਭਵਾਨ੍ ਜਾਨਾਤਿ ਮਾਨਦ
ਮਾਨਯੋਗ, ਤੁਸੀਂ ਅਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋ।
ਤਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਯਨ੍ਨ ਵੇਤ੍ਸਿ ਤ੍ਵਂ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਸ੍ਮृਤਿष੍ਵਪਿ
ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਜਾਂ ਸਮਝਦੀਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੋਵੇ।
ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਸਂਸ਼ਯਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਧृਦਯੇ ਸਂਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਇੱਕ ਸ਼ੰਕਾ ਉੱਠੀ ਹੈ।
ਤਿਥੇਃ ਪ੍ਰਾਨ੍ਤਮੁਪੋष੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਦਾਹੋਸ੍ਵਿਨ੍ਮੂਲਮੇਵ ਚ
ਕੀ ਤਿਥੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ?
ਤਿਥੇਃ ਪ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਸੁਰਾਣਾਂ ਹਿ ਉਪੋष੍ਯਂ ਪ੍ਰੀਤਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਤਿਥੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਤਃ ਪ੍ਰਾਨ੍ਤਮੁਪੋष੍ਯਂ ਹਿ ਤਿਥੇਰ੍ਦਸ਼ਫਲੇਪ੍ਸੁਭਿਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਦਸ ਗੁਣਾ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਿਥੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ।
ਪੂਰ੍ਵਵਿਦ੍ਧਾ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਚਾष੍ਟਮੀ ਤਥਾ
ਜੋ ਤਿਥੀ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਦੂਜ ਜਾਂ ਅਠਵੀਂ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਪੂਰ੍ਵਵਿਦ੍ਧਾ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਸਪ੍ਤਮੀ ਸਦਾ
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਸੱਤਵੀਂ ਤਿਥੀ ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਵਿਦ੍ਧਾਨਿਮਾਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਰਕਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ
ਜੇ ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨ ਨਾਲ ਮਿਲੀਆਂ ਤਿਥੀਆਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਨਰਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤਂ ਮਯਾ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨਾਤ੍ਪੁਰਾ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁੈਪਾਯਨ ਜੀ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਵਿਦ੍ਧਾ ਤੁ ਮਨ੍ਤਵ੍ਯਾ ਪ੍ਰਭੂਤਾ ਨੋਦਯਂ ਵਿਨਾ
ਜੋ ਤਿਥੀ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਤਾਂਦਰੁਸਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਧੀਕ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਕਿ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ।
ਪਿਤ੍ਰ੍ਯੇ ऽਸ੍ਤਮਨਵੇਲਾਯਾਂ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੇ ਪੂਰ੍ਣਾ ਨਿਗਦ੍ਯਤੇ
ਪਿਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤਿਥੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਸ਼ੋਧਯੇਤ੍ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤਿਥਿਂ ਦੈਵਜ੍ਞਚਿਨ੍ਤਕਾਤ੍
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਜੋਤਸ਼ੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਤਿਥੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਚਾਰਵਿਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਕਾਲਂ ਕਾਲਵਿਦੋ ਵਿਦੁਃ
ਜੋ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਾਲ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਰ੍ਜਯਨ੍ਤਿ ਨਰਾਸ੍ਤਜ੍ਜ੍ਞਾ ਯਾਮਾਂਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਚਾਰ ਪਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਦਿਵਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਦਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਇਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ।
ਵਿਧਿਰੇष ਮਯਾ ਖ੍ਯਾਤੋ ਨਰਾਣਾਮੁਪਵਾਸਿਨਾਮ੍
ਇਹ ਨਿਯਮ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਜੋ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਨਾਨਾਰ੍ਚਨਕ੍ਰਿਯਾ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਾ ਦਾਨਹੋਮਾਦਿਸਂਯੁਤਾ
ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਦਾਨ ਤੇ ਹੋਮ ਆਦਿਕ ਕਰਮ ਵੀ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਤਯਜ੍ਞਾਧਿਕਂ ਵਾਪਿ ਨਰਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਇਨਸਾਨ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤृਤਰ੍ਪਣਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਨ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਦਿਨਮ੍
ਜੇ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਦਿਨ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ,
ਕਰੋਤਿ ਧਰ੍ਮਹਰਣਮਸ੍ਨਾਤੇਵ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਉਹ ਧਰਮ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਸਵਤੀ ਜੀ ਨ੍ਹਾਉਂਦੀਆਂ ਨਹੀਂ।
ਉਪੋष੍ਯਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਪੂਰ੍ਵਵਿਦ੍ਧਾਂ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਪਵਿੱਤਰ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਮਨਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਤਿਥ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦਿਨ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।