ਇषਾਮਾਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਣ ਪਿਤॄਣਾਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਤਰ੍ਪਣਮ੍
ਈਸ਼ਾ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਰਾਧ ਤੇ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਊਰ੍ਜ੍ਜਾਮਾਯਾਂ ਦੀਪਦਾਨਂ ਦੇਵਾ ਗਾਰਗृਹੇषੁ ਚ
ਉਰਜਾ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀਵੇ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸਮਰ੍ਚਨਂ ਤਥਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਰੌਪ੍ਯੇ ਕृਤਾਕृਤੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸੋਨੇ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ, ਬਣੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਨਾ ਬਣੇ ਹੋਏ, ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਗਵਾਂ ਪੂਜਾਤ੍ਰ ਵਿਹਿਤਾ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਦ੍ਯਙ੍ਗਾਨੁਰਞ੍ਜਨੈਃ
ਇੱਥੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗ ਤੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸਜਾ ਕੇ, ਕਰਨੀ ਨਿਯਮਿਤ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਗੇ ऽਪਿ ਪਿਤृਪੂਜਾ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧੈਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਭੋਜਨੈਃ
ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਵੀ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਸ਼ਰਾਧ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ, ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪੌषੇ ਮਾਘੇ ਚ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਪਿਤृਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਫਲਾਧਿਕਮ੍
ਪੌਸ਼ ਤੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਰਾਧ ਵਧੇਰੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਫਆਲ੍ਗੁਨੇ ਕੇਵਲਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਂ ਭੋਜਨਂ ਤਥਾ
ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਸ਼ਰਾਧ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਹੀ ਨਿਯਮਿਤ ਹੈ।
ਇਤ੍ਥਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤਿਥਿਕृਤ੍ਯਂ ਮੁਨੇ ਤਵ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਤਿਥੀਆਂ ਦੇ ਕਰਮ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਮੁਨੀ ਜੀ।
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਾਪਿ ਵਿਸ਼ੇषੋ ऽਸ੍ਤਿ ਸ ਪੁਰਾਣਾਨ੍ਤਰੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਰਕ ਹਨ, ਜੋ ਹੋਰ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਰਜ ਹਨ।
ਸਂਪੂਜਿਤਾਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦਾਂ ਵਰਿष੍ਠਾਃ ਕृਤਾਹ੍ਨਿਕਾ ਜਗ੍ਮੁਰੁਮੇਸ਼ਲੋਕਮ੍
ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਦਿਨਚਰਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸੁਰਾਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰੈਰਭਿਵਨ੍ਦ੍ਯਮੁਗ੍ਰਂ ਨਤ੍ਵਾਜ੍ਞਯਾ ਤਸ੍ਯ ਨਿषੇਦੁਰੁਰ੍ਵ੍ਯਾਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ, ਉਸ ਭਯੰਕਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਹਿ ਗਏ।
ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਤੋ ਜ੍ਞਾਨਘਨਸ੍ਵਰੂਪਾ ਨਤ੍ਵਾ ਪੁਰਾਰਿਂ ਸ੍ਵਪਿਤੁਰ੍ਨਿਕਾਸ਼ਮ੍
ਫਿਰ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਉਹ ਪੁਰਾਰਿ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਦੇ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਲਬ੍ਧ੍ਵਾਸ਼ਿषੋ ऽਦ੍ਯਾਪਿ ਚਰਨ੍ਤਿ ਸ਼ਸ਼੍ਵਲ੍ਲੋਕੇषੁ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਚ ਤੀਰ੍ਥਭੂਤਾਃ
ਅੱਜ ਵੀ, ਉਹ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਦਾ ਹੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਖੁਦ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਬਣ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦਧ੍ਯੁਸ਼੍ਚਿਰਂ ਵਿष੍ਣੁਪਦਾਬ੍ਜਮਵ੍ਯਯਂ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤਿ ਯਦ੍ਯਤਯੋ ਵੀਤਰਾਗਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅਟੱਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਰਨ ਕਮਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਰਾਗੀ ਤੇ ਤਿਆਗੀਆਂ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਭृਸ਼ਂ ਪ੍ਰੀਤਮਨਾ ਹ੍ਯਭੂਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਹਨੂੰ ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਸਲ ਅਨੁਭਵ ਮਿਲਿਆ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸਤ੍ਕृਤਃ ਪਿਤ੍ਰਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਨਿषਸਾਦ ਚ
ਉਸਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਉਹ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਵਰ੍ਣਯਾਮਾਸ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਸੋ ऽਪਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਮੋਦ ਚ
ਉਸਨੇ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਆਜਗਾਮ ਚ ਕੈਲਾਸਂ ਮੁਨਿਸਿਦ੍ਧਨਿषੇਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਕੈਲਾਸ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸੀ।
ਮਨ੍ਦਾਰੈਃ ਪਾਰਿਜਾਤੈਸ਼੍ਚ ਚਂਪਕਾਸ਼ੋਕਵਞ੍ਜੁਲੈਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਮੰਦਰ, ਪਾਰਿਜਾਤ, ਚੰਪਕ, ਅਸ਼ੋਕ ਤੇ ਬਕੁਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ,
ਵਾਤੋਦ੍ਧੂਤਸ਼ਿਖੈਃ ਪਾਨ੍ਥਾਨਾਹ੍ਵਯਦ੍ਭਿਰਿਵਾਵृਤਮ੍
ਉਸਦੇ ਰਾਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡ ਰਹੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਛਾਵਾਂ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸੱਦ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ।
ਸਰੋਭਿਃ ਸ੍ਵਚ੍ਛਸਲਿਲੈਰ੍ਲਸਤ੍ਕਾਞ੍ਚਨਪਙ੍ਕਜੈਃ
ਉਥੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਸਰੋਵਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਕਮਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ,
ਸ੍ਵਰ੍ਦ੍ਧਨੀਪਾਤਨਿਰ੍ ਘृष੍ਟਂ ਕ੍ਰੀਡਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸਰੋਗਣੈਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਸੁਗੰਧਤ ਅਕਾਸ਼ੀ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਥੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਜਥੇ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ,
ਆਮੋਦਮੁਦਿਤੈਰ੍ਨਾਗੈਃ ਸਲਿਲੈਃ ਪੁष੍ਕਰੋਦ੍ਧृਤੈਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਕਮਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਸੀ,
ਅਥ ਸ਼੍ਵੇਤਾਭ੍ਰਸਦृਸ਼ੇ ਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਤਸ੍ਯ ਚ ਭੂਭृਤਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਇੱਕ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੀ ਸੀ,
ਤਸ੍ਯਾਧਸ੍ਤਾਤ੍ਸਮਾਸੀਨਂ ਯੋਗਿਮਣ੍ਡਲਮਧ੍ਯਗਮ੍
ਉਸਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਭੂਤਿਭੂषਿਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਂ ਨਾਗਭੂषਣਭੂषਿਤਮ੍
ਉਸਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਭਸਮ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਾਰਦੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਭਕ੍ਤਿਨਮ੍ਰਾਤ੍ਮਕਨ੍ਧਰਃ
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਮਨਸਾ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਵਾਗ੍ਭਿਰ੍ਵृषਧ੍ਵਜਮ੍
ਫਿਰ, ਸੁਚਿੱਤੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਬਲ਼ੀ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਅਥਾਪृਚ੍ਛਚ੍ਚ ਕੁਸ਼ਲਂ ਨਾਰਦਂ ਜਗਤਾਂ ਗੁਰੁਃ
ਫਿਰ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਨਾਰਦ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛੀ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਯੋਗਿਵਰ੍ਯਾਣਾਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਂ ਤਤ੍ਰ ਵਾਡਵਾਃ
ਜਦੋਂ ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਵਧੀਆ ਯੋਗੀ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੇ ਵਡਵਾ,