ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਫਲਂ ਵਿਪ੍ਰ ਤਾਂ ਚੋਪੋष੍ਯਾਪ੍ਨੁਯਾਨ੍ਨਰਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਸ ਦਿਨ ਰੱਖਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਸਾ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਾ ਜਯਨ੍ਤੀ ਨਾਮਤਃ ਸ੍ਮृਤਾ
ਉਹ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਤੇ ਜਯੰਤੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਪੋषਿਤੈषਾ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸਰ੍ਵਵ੍ਰਤਫਲਪ੍ਰਦਾ
ਵਾਹ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਇਹ ਉਪਵਾਸ ਰੱਖਣ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਵਰਤਾਂ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਦਾ ਤੁ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਜੀਵਭਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਜਦੋਂ ਚੰਨਣੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਵਾਲੀ ਚਾਨਣ ਹੋਵੇ—
ਅਸ੍ਯਾਂ ਸਮਰ੍ਚਯੇਦ੍ਦੇਵਂ ਨਾਰਾਯਣਮਨਾਮਯਮ੍
ਉਸ ਦਿਨ, ਨਿਰਮਲ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਉਚਿਤ ਰੀਤ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯਾਸ੍ਤੂਪੋषਣਾਦੇਵ ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰ ਭੋਜਨਃ
ਇਸ ਉਪਵਾਸ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਵੀ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਦਾ ਵ੍ਰਤਦ੍ਵਯਂ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਨ ਦੋषੋ ऽਤ੍ਰੈਕਦੈਵਤਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦੋ ਵਰਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਇੱਕ ਹੀ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ।
ਊਰ੍ਜ੍ਜੇ ਸਿਤਾਯਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਮਨ੍ਤ੍ਯਭੇ ਚ ਵ੍ਰਤਦ੍ਵਯਮ੍
ਕਰਤਿਕ ਦੇ ਚੰਨਣੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਤੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ, ਦੋ ਵਰਤ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਨਿਸਰ੍ਗਤਃ ਸਮੁਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਵ੍ਰਤਂ ਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਹ ਵਰਤ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨੋਦ੍ਯਾਪਨਮਿਹੋਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਜੀਵਿਤਾਵਿਧਿ
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਪੂਰਨ ਕਰਮ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਵਰਤ ਜੀਵਨ ਭਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਾਨਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਰੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸੁਭਗੋ ਜਾਯਤੇ ਭੁਵਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਕਰਮ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੁਭਾਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਯਤ੍ਨੇਨ ਵੀਜੇਯਵ੍ਦ੍ਯਜਨੇਨ ਚ
ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਤੇ ਨਿਯਮਤ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ—
ਅਨਙ੍ਗਪੂਜਾਪ੍ਯਤ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਤਾਂ ਨਿਬੋਧ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰ
ਇੱਥੇ ਅਨੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ; ਸੁਣੋ, ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ!
ਰਤਿਪ੍ਰੀਤਿਯੁਤਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਪੁष੍ਪਚਾਪੇषੁਧਾਰਿਣਮ੍
ਉਹ ਕਾਂਦੇ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲਾ, ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਦਾ, ਰਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਪੂਜਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਗਨ੍ਧਸ੍ਰਗ੍ਭੂषਣਾਂਸ਼ੁਕੈਃ
ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਗਹਣੇ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਮੋ ਮਾਰਾਯ ਕਾਮਾਯ ਕਾਮਦੇਵਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਯੇ
ਮਾਰਾ ਨੂੰ, ਕਾਮ ਨੂੰ, ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਤਤ੍ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰਤੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੂਜਯੇਦਙ੍ਗਨਾਪਤਿਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਅੰਗਨਾ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਦਾਂਪਤ੍ਯਂ ਗਨ੍ਧਵਸ੍ਤ੍ਰਵਿਭੂषਣੈਃ
ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧ, ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ—
ਵਸਂਤਸਮਯੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਹृष੍ਟਃ ਪੁष੍ਟਃ ਸਦੈਵ ਸਃ
ਜਦੋਂ ਵਸੰਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਦਨਂ ਹृਦ੍ਭਵਂ ਕਾਮਂ ਮਨ੍ਮਥਂ ਚ ਰਤਿਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਮਦਨ, ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਕਾਮ, ਮਨਮਥਾ, ਰਤੀ ਦਾ ਪਿਆਰਾ—
ਕੁਸੁਮਾਯੁਧਸਂਜ੍ਞਂ ਚ ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਮਨੋਭਵਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਸੁਮਾਯੁਧ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਮਨੋਭਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਜਾਯਾ ਦਾਨਮਪ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਨਦ੍ਯਾ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭੂਯਸ੍ਤ੍ਵਨੇਨ ਦਾਨੇਨ ਸ ਲੋਕੇ ਨੈਵ ਜਾਯਤੇ
ਇਸ ਦਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮਨੁੱਖ ਦੁਬਾਰਾ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਯਦਿ ਲਭ੍ਯੇਤ ਕੋਟਿਸੂਰ੍ਯਗ੍ਰਹਾਧਿਕਾ
ਜੇ ਇਹ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਰੋੜਾਂ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਹਾਮਹੇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਕੁਲਕੋਟਿਵਿਮੁਕ੍ਤਿਦਾ
ਇਹ ਮਹਾਂ ਮੇਲੇ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਅਨੇਕਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਗਨ੍ਧਾਦਿਭਿਃ ਕਾਮਂ ਪੂਜਯੇਦੁਪਵਾਸਵਾਨ੍
ਉਥੇ ਜੋ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਚਾਹੀਦਾ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਏਵਮੇਵ ਵ੍ਰਤਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਰ੍षਾਨ੍ਤੇ ਗਾਮਲਙ੍ਕृਤਾਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਗਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਯੇष੍ਠਸ਼ੁਕ੍ਲਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਦੌਰ੍ਭਾਗ੍ਯਸ਼ਮਨਂ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਜੈਠ ਦੇ ਚੰਨਣੇ ਪੱਖ ਦੀ ਤੇਰਵੀਂ ਨੂੰ, ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਵੇਤਮਨ੍ਦਾਰਮਰ੍ਕਂ ਵਾ ਕਰਵੀਰਂ ਚ ਰਕ੍ਤਕਮ੍
ਸਫੈਦ ਮੰਦਾਰਾ, ਅਰਕ ਜਾਂ ਲਾਲ ਕਰਵੀਰ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਰਤਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਮਨ੍ਦਾਰਕਰਵੀਰਾਰ੍ਕਾ ਭਵਨ੍ਤੋ ਭਾਸ੍ਕਰਾਂਸ਼ਜਾਃ
ਮੰਦਾਰਾ, ਕਰਵੀਰ ਤੇ ਅਰਕ ਫੁੱਲ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।