ਦੇਹਾਨ੍ਤੇ ਵਿष੍ਣੁਸਾਯੁਜ੍ਯਂ ਲਭਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਸੁਪ੍ਤੋਤ੍ਥਿਤਂ ਜਗਨ੍ਨਾਥਮਲਙ੍ਕृਤ੍ਯ ਨਿਸ਼ਾਗਮੇ
ਰਾਤ ਆਉਣ ਤੇ, ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਸਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਸਮੁਦ੍ਦੀਪ੍ਤੇ ਰੌਪ੍ਯ ਦੀਪਿਕਯਾ ਮੁਨੇ
ਉਥੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਦੀਵਾ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰੈਵਾਨੁਗਤਾਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣੀਂ ਚਣ੍ਡਿਕਾਂ ਤਥਾ
ਉਥੇ ਹੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਬ੍ਰਹਮਾਣੀ ਅਤੇ ਚੰਡਿਕਾ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਾਤॄਃ ਪਿਤॄਨ੍ਨਗਾਨ੍ਨਾਗਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਨੀਰਾਜਯੇਤ੍ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਮਾਤਾਵਾਂ, ਪਿਤਾਵਾਂ, ਨਾਗਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਨਮਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਮੋ ਜਯੇਤਿ ਸ਼ਬ੍ਦੈਸ਼੍ਚ ਘਣ੍ਟਾਸ਼ਙ੍ਖਾ ਦਿਨਿਃਸ੍ਵਨੈਃ
‘ਨਮੋ’, ‘ਜੈ’ ਆਦਿ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ, ਘੰਟੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗਵਾਂ ਕੋਲਾਹਲੇ ਵृਤ੍ਤੇ ਨੀਰਾਜਨਮਹੋਤ੍ਸਵੇ
ਨੀਰਾਜਨ ਦੇ ਮਹਾ-ਉਤਸਵ ਦੌਰਾਨ, ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਉਠਦੀ ਹੈ।
ਰਾਜਚਿਹ੍ਨਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਚ੍ਛਤ੍ਰਾਦੀਨਿ ਚ ਨਾਰਦ
ਹੇ ਨਾਰਦ, ਛਤਰੀ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਰਾਜ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੀ ਉਥੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਨੀਰਜ੍ਯ ਸ੍ਵਯਮਾਦਰਾਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨੀਰਾਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿਂਹਾਸਨੇ ਨਵੇ ਕॢਪ੍ਤੇ ਤਿष੍ਠੇਤ੍ਸਮ੍ਯਗਲਙ੍ਕृਤਃ
ਨਵੇਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜ ਕੇ ਬੈਠਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੀਰ੍षੋਪਰਿ ਨਰੇਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤਯਾ ਨੀਰਾਜਯੇਚ੍ਛਨੈਃ
ਉਸ ਨਾਲ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਨੀਰਾਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜ੍ਞਾ ਵਿਤ੍ਤਵਤਾਨ੍ਯੇਨ ਵਰ੍षਮਾਰੋਗ੍ਯਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਕੋਈ ਹੋਰ ਧਨਵਾਨ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨੀਰਾਜਨਾਭਿਧਾ ਵਿਪ੍ਰ ਤਦ੍ਰੋਗਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਨੀਰਾਜਨ ਨਾਮਕ ਇਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਉਹ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਨੋਭਵਸ੍ਤਥਾ ਪ੍ਰਾਣੋ ਨਰੋ ਯਾਤਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਭੁਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਭੁਸ਼੍ਚੈਵ ਸਾਧ੍ਯਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਤੇ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ—ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਵੱਡੇ ਨਾਮ ਉਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤੋ ਦ੍ਵਿਜਾਗ੍ਰ੍ਯਾਨ੍ਸਂਭੋਜ੍ਯ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਤ੍ਰ ਸੁਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ
ਫਿਰ, ਇੱਥੇ ਬਾਰਾਂ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦੁਜਾ-ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਸ੍ਯਾਮੇਵ ਵਿਦਿਤਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍
ਇਸੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ, ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਾਤਾਮਿਤ੍ਰੋਰ੍ऽਯਮਾ ਪੂषਾ ਸ਼ਕ੍ਰੋਂऽਸ਼ੋ ਵਰੁਣੋ ਭਗਃ
ਧਾਤਾ, ਮਿਤ੍ਰ, ਅਰਯਮਨ, ਪੂਸ਼ਾ, ਸ਼ਕਰ, ਅੰਸ਼, ਵਰੁਣ, ਭਗ—
ਪ੍ਰਤਿਮਾਸਂ ਤੁ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਯਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਮਰ੍ਚ੍ਯ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਹਰ ਮਹੀਨੇ, ਚੰਨਣੀ ਪੱਖ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਹੈਮੀਃ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਿਧਿਨਾ ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਨ੍
ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨਾਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਵ ਵ੍ਰਤਂ ਨਰਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਸਂਜ੍ਞਕਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ 'ਦਵਾਦਸ਼ ਆਦਿਤਯ' ਨਾਮ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਜਾਯਤੇ ਭੁਵਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਮਾਨੁष੍ਯੇ ਰੋਗਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਰਵੇਨ੍ਭਿਤ੍ਵਾ ਮਣ੍ਡਲਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ
ਉਸ ਪੂਣ ਦੀ ਬਰਕਤ ਨਾਲ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਮੰਡਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰੈਵਾਖਣ੍ਡਸਂਜ੍ਞਂ ਚ ਵ੍ਰਤਮੁਕ੍ਤ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਇੱਥੇ ਹੀ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, 'ਅਖੰਡ' ਨਾਮ ਦਾ ਵਰਤ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਦ੍ਯੈਸ੍ਤਦਗ੍ਰੇ ਭੋਜਯੇਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍
ਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸਮਾਨ੍ਤੇ ਤਾਂ ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਫਿਰ, ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਤਜਨ੍ਮਸੁ ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਮਯਾਖਣ੍ਡਵ੍ਰਤਂ ਕृਤਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ 'ਅਖੰਡ ਵਰਤ' ਮੈਂ ਸੌ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਹੈ—
ਤਤਃ ਸਂਭੋਜ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਾਗ੍ਰ੍ਯਾਨ੍ਸਖਣ੍ਡਾਢ੍ਯੈਸ੍ਤੁ ਪਾਯਸੈਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪਾਯਸ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰਤਂ ਵਿਪ੍ਰ ਪ੍ਰੀਣਯਿਤ੍ਵਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੌषਸ੍ਯ ਕृष੍ਣਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਰੂਪਵ੍ਰਤਮੁਦੀਰਿਤਮ੍
ਪੋਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕਾਲੀ ਪੱਖ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ 'ਰੂਪ ਵਰਤ' ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।