ਦੇਵਾਸੁਰਵਿਮਰ੍ਦਸ਼੍ਚ ਵਾਸ੍ਤੁਵਿਦ੍ਯਾ ਤਥੈਵ ਚ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਵਾਸਤੁ ਵਿਦਿਆ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤਦ੍ਵਨ੍ਮਣ੍ਡਪਾਨ ਚ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਮਹਿਲਾਂ ਦੇ ਲਕੜ ਅਤੇ ਮੰਡਪਾਂ ਦੇ ਲਕੜ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਕਲ੍ਪਾਨੁਕੀਰ੍ਤਨਂ ਤਦ੍ਵਤ੍ਪੁਰਾਣੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਕਲਪਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਇਸ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਯਃ ਪਠੇਚ੍ਛृਣੁਯਾਦ੍ਵਾਪਿ ਸ ਯਾਤਿ ਭਵਨਂ ਹਰੇਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਪ੍ਰਾਯਾਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਵਿषੁਵੇ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਜੋ ਵਿਸ਼ੁਵ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਗਰੁਡਾਯਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪृष੍ਟੋ ਭਗਵਾਨ੍ਗਰੁਡਾਸਨਃ
ਗਰੁੜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਗਰੁੜ-ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪੁਰਾਣੋਪਕ੍ਰਮਪ੍ਰਸ਼੍ਨਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤਸ੍ਤਤਃ
ਫਿਰ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਾਰੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਪੂਜਾ ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਨਵਵ੍ਯੂਹਾਰ੍ਚਨਂ ਦ੍ਵਿਜ
ਫਿਰ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੋਜਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।
ਯੋਗਾਧ੍ਯਾਯਸ੍ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਨਾਮਸਾਹਸ੍ਰਕੀਰ੍ਤਨਮ੍
ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ ਯੋਗ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਉਚਾਰਨਾ।
ਮਾਲਾਮਨ੍ਤ੍ਰਃ ਸ਼ਿਵਾਰ੍ਚਾਥ ਗਣਪੂਜਾ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਫਿਰ ਮਾਲਾ-ਮੰਤਰ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪੂਜਾ।
ਵਿष੍ਣ੍ਵਰ੍ਚਾ ਪਞ੍ਚਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਚਾ ਚਕ੍ਰਾਰ੍ਚਾ ਦੇਵਪੂਜਨਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਚੱਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ।
ਪੂਜਾ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰੀ ਚਾਤਃ ਪਵਿਤ੍ਰਾਰੋਪਣਾਰ੍ਚਨਮ੍
ਫਿਰ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਗਾ ਪਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ।
ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਪृਥਕ੍ਪੂਜਾ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੂਜਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ।
ਦ੍ਵੀਪੇਸ਼ਨਰਕਾਖ੍ਯਾਨਂ ਸੂਰ੍ਯਵ੍ਯੂਹਸ਼੍ਚ ਜ੍ਯੋਤਿषਮ੍
ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਨਰਕ ਦੀ ਕਥਾ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼।
ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਥ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਗਯਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਫਿਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਅਤੇ ਗਯਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਹਿਮਾ।
ਪਿਤ੍ਰਾਖ੍ਯਾਨਂ ਵਰ੍ਣਧਰ੍ਮਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯਸ਼ੁਦ੍ਧਿਃ ਸਮਰ੍ਪਣਮ੍
ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ, ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਧਰਮ, ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ।
ਜਨਨਾਖ੍ਯਂ ਪ੍ਰੇਤਸ਼ੌਚਂ ਨੀਤਿਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਵ੍ਰਤੋਕ੍ਤਯਃ
ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ, ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਨੀਤੀ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ।
ਰਾਮਾਯਣਂ ਹਰੇਰ੍ਵਂਸ਼ੋ ਭਾਰਤਾਖ੍ਯਾਨਕਂ ਤਤਃ
ਰਾਮਾਯਣ, ਹਰੀ ਦਾ ਵੰਸ਼, ਅਤੇ ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਨਾਮਕ ਕਥਾ।
ਰੋਗਘ੍ਨਂ ਕਵਚਂ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਗਾਰੁਡਂ ਤ੍ਰੈਪੁਰੋ ਮਨੁਃ
ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਵਚ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਕਵਚ, ਗਰੁੜ, ਤ੍ਰੈਪੁਰ ਅਤੇ ਮਨੁ।
ਓषਘੀਨਾਮ ਕਥਨਂ ਤਤੋ ਵ੍ਯਾਕਰਣੋਹਨਮ੍
ਫਿਰ ਵਿਸ਼ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦੀ ਕਥਾ, ਅਤੇ ਵਿਆਕਰਨ ਦਾ ਗਿਆਨ।
ਤਰ੍ਪਣਂ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਂ ਚ ਸਂਧ੍ਯਾ ਪਾਰ੍ਵਣਕਰ੍ਮ ਚ
ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਰੀਤ, ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਸਾਂਝ-ਸਵੇਰ ਦੀ ਵਿਰਤ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ।
ਪ੍ਰਤਿਸਂਕ੍ਰਮ ਉਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਮ ਯੁਗਧਰ੍ਮਾਃ ਕृਤੇਃ ਫਲਮ੍
ਜੋ ਬਦਲਾਅ ਨਿਯਮਤ ਹਨ, ਉਹ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ; ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦਾ ਫਲ ਵੀ।
ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਚਾਥ ਨਾਰਸਿਂਹਸ੍ਤਵੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਨਰਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸਤੁਤੀ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਵੇਦਾਨ੍ਤਸਾਂਖ੍ਯਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਞਾਨਂ ਤਥਾਲ੍ਮਕਮ੍
ਵੇਦਾਂਤ ਅਤੇ ਸਾਂਖਿਆ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ, ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਗਿਆਨ ਵੀ।
ਅਥਾਸ੍ਯੈਵੋਤ੍ਤਰੇ ਖਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰੇਤਕਲ੍ਪਃ ਪੁਰੋਦਿਤਃ
ਫਿਰ, ਇਸੇ ਅਗਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਪ੍ਰਕਟਨਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਯੋਗਿਨਾਂ ਗਤਿਕਾਰਣਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅਤੇ ਜੋਗੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੇ ਕਾਰਨ।
ਯਮਲੋਕਸ੍ਥਮਾਰ੍ਗਸ੍ਯ ਵਰ੍ਣਨ ਚ ਤਃ ਪਰਮ੍
ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰਸਤੇ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਦਾ ਵੀ।
ਨਿष੍ਕृਤਿਰ੍ਯਮਮਾਰ੍ਗਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਵੈਭਵਮ੍
ਯਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਧੀ ਅਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਦੀ ਮਹਿਮਾ।
ਪ੍ਰੇਤਾਨਾਂ ਚਰਿਤਾਖ੍ਯਾਨਂ ਕਾਰਣਂ ਪ੍ਰੇਤਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਤ ਬਣਨ ਦਾ ਕਾਰਨ।
ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਮੋਕ੍ਸ਼ਣਾਖ੍ਯਾਨਂ ਦਾਨਾਨਿ ਚ ਵਿਮੁਕ੍ਤਯੇ
ਪ੍ਰੇਤ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਛੁਟਕਾਰਾ ਲਈ ਦਾਨ।