ਗੋਮਤ੍ਯੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਕਥਨਂ ਤਸ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਨਾਦਿਜਂ ਫਲਮ੍
ਗੋਮਤੀ ਨਦੀ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਵੀ ਹੈ।
ਸਨਕਾਦਿਹ੍ਰਦਾਖ੍ਯਾਨਂ ਨृਗਤੀਰ੍ਥਕਥਾ ਤਤਃ
ਸਨਕ ਆਦਿ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਨ੍ਰਿਗ ਤੀਰਥ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਹੈ।
ਗੋਪੀਸਰਃ ਸਮਾਖ੍ਯਾਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੀਰ੍ਥਾਦਿਕੀਰ੍ਤਨਮ੍
ਗੋਪੀ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੀਰਥ ਆਦਿ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਲਿਙ੍ਗਗਦਾਤੀਰ੍ਥਕृष੍ਣਪੂਜਾਦਿਕੀਰ੍ਤਨਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ, ਗਦਾ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਹੈ।
ਕੁਸ਼ਦੈਤ੍ਯਵਧੋਞ੍ਚਾਰਵਿਸ਼ੇषਾਰ੍ਚਨਜਂ ਫਲਮ੍
ਕੁਸ਼ਾ ਦੈਤ ਦੇ ਵਧ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਰਚਨਾ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੋਈ ਫਲ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਮਨ੍ਦਿਰਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਾ ਦ੍ਰਾਰਵਤ੍ਯਭਿषੇਚਨਮ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਦਰਾਵਤੀ ਵਿਖੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇष ਸਪ੍ਤਮਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਖਣ੍ਡਃ ਪ੍ਰਾਭਾਸਿਕੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇਓ, ਸੱਤਵਾਂ ਪ੍ਰਾਭਾਸਿਕ ਖੰਡ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲਿਖਿਤ੍ਵੈਤਤ੍ਤੁ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਧੇਮਸ਼ੂਲਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਜੋ ਇਹ ਲਿਖ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਭਾਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਮਾਧ੍ਯਾਂ ਸਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਸ ਸ਼ੈਵੇ ਮੋਦਤੇ ਪਦੇ
ਉਸ ਨੂੰ ਮੱਧ ਵਿਚ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਧਾਮ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਚਰਿਤ੍ਰਾਢ੍ਯਂ ਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰਸਂਖ੍ਯਕਮ੍
ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲਾ।
ਭਾਗਦ੍ਵਯਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਵਕ੍ਤृਸ਼੍ਰੋਤृਸ਼ੁਭਾਵਹਮ੍
ਇਹ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਚੰਗੀ ਕismet ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਪਾਲਮੋਚਨਾਖ੍ਯਾਨਂ ਦਕ੍ਸ਼ਯਜ੍ਞਵਿਹਿਂਸਨਮ੍
ਕਪਾਲਮੋਚਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਦੀ ਨਾਸ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਨਾਰਾਯਣਯੋਰ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਦੇਵਾਸੁਰਾਹਵਃ
ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਲੜਾਈ, ਤੇ ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਜੰਗ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤਃ ਕਾਮ੍ਯਵ੍ਰਤਾਖ੍ਯਾਨਂ ਸ਼੍ਰੀਦੁਰ੍ਗਾਚਰਿਤਂ ਤਤਃ
ਫਿਰ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਵਰਤਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਵਿੱਤਰ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਕਰਤਬ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸਤ੍ਯਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਤੁਲਂ ਪਾਰ੍ਵਤੀਜਨ੍ਮਕੀਰ੍ਤਨਮ੍
ਸਤੀਆ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤਃ ਕੌਸ਼ਿਕ੍ਯੁਪਾਖ੍ਯਾਨਂ ਕੁਮਾਰਚਰਿਤਂ ਤਤਃ
ਫਿਰ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਕਰਤਬ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਜਾਬਾਲਿਚਰਿਤਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦਰਜਾਯਾਃ ਕਥਾਦ੍ਭੁਤਾ
ਫਿਰ ਜਾਬਾਲੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਅਰਜਾ ਦੀ ਅਜੋਬੀ ਕਹਾਣੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮਰੁਤਾਂ ਜਨ੍ਮਕਥਨਂ ਬਲੇਸ਼੍ਚ ਚਰਿਤਂ ਤਤਃ
ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਗੱਲ ਤੇ ਫਿਰ ਬਲੀ ਦੇ ਕਰਤਬ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਯਾਂ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ऽਥ ਕਥਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੀ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਪੁਰੁषਾਖ੍ਯਾਨਂ ਸ਼੍ਰੀਦਾਮਚਰਿਤਂ ਤਤਃ
ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ-ਪੁਰਖ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਫਿਰ ਸ਼੍ਰੀਦਾਮਾ ਦੇ ਕਰਤਬ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਬਲਿਸਂਵਾਦੇ ਸੁਤਲੇ ਹਰਿਸ਼ਂਸਨਮ੍
ਸੁਤਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਤੇ ਬਲੀ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ृਣ੍ਣਤੋ ऽਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰਂ ਭਾਗਂ ਬਹਦ੍ਵਾਮਨਸਂਜ੍ਞਕਮ੍
ਇਹ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਲਾ ਭਾਗ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਵਾਮਨ ਨਾਮ ਦਾ ਹੈ, ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਚਤਸ੍ਰਃ ਸਂਹਿਤਾਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਪृਥਕ੍ ਸਾਹਸ੍ਰਸਂਖ੍ਯਯਾ
ਇੱਥੇ ਚਾਰ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਕਥਾਵਾਂ ਹਨ।
ਭਾਗਵਤ੍ਯਾਂ ਜਗਨ੍ਮਾਤੁਖਤਾਰਕਥਾਦ੍ਭੁਤਾ
ਭਾਗਵਤ ਵਿੱਚ ਜਗਤ ਮਾਂ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅਜੋਬੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ।
ਗਾਣੇਸ਼੍ਵਰ੍ਯਾਂ ਗਣੇਸ਼ਸ੍ਯ ਚਰਿਤਂ ਚ ਮਹੇਸ਼ਿਤੁਃ
ਗਣੇਸ਼ਵਰੀ ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼ ਤੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੇ ਕਰਤਬ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੇਨ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਨਾਰਦਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ
ਇਹ ਸਭ ਪੁਲਸਤ ਨੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਸੀ।
ਵ੍ਯਾਸਾਤ੍ਤੁ ਲਬ੍ਧਵਾਂਸ਼੍ਚੈਤਤ੍ ਤਚ੍ਛਿष੍ਯੋ ਰੋਮਹਰ੍षਣਃ
ਫਿਰ ਵਿਆਸ ਤੋਂ ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਚੇਲਾ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਏਵਂ ਪਰਂਪਰਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਪੁਰਾਣਂ ਵਾਮਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਮਨ ਪੁਰਾਣਾ ਚੰਗੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਲਿਖਿਤ੍ਵੈਤਤ੍ਪੁਰਾਣਂ ਤੁ ਯਃ ਸ਼ਰਦ੍ਵਿषੁਵੇਰ੍ऽਪਯੇਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਲਿਖ ਕੇ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਸੰਕਰਾਂਤ ਵੇਲੇ ਇਸਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਸ ਸਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਨਰਕਾਨ੍ਨਯੇਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਪਿਤॄਨ੍ਸ੍ਵਕਾਨ੍ ਦੇਹਾਨ੍ਤੇ ਭੁਕ੍ਤਭੋਗੋ ऽਸੌ ਯਾਤਿ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਰਂ ਪਦਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਰਕ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਸੁਰਗ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗ ਕੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।