ਗੋਪ੍ਰਤਾਰਂ ਚ ਦੁਗ੍ਧੋਦਂ ਗੁਰੁਕੁਣ੍ਡਾਦਿਪਞ੍ਚਕਮ੍
ਗਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਦੁੱਧ ਦੀ ਭੇਟ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਕੁੰਡ ਆਦਿ ਪੰਜ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁੰਡਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਗਯਾਕੂਪਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਾਘਵਿਨਿਵਰ੍ਤਕਮ੍
ਗਯਾ ਦੇ ਕੁਏ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਅਜਿਤਾਦਿ ਮਾਨਸਾਦਿਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਗਦਿਤਾਨਿ ਚ
ਅਜਿਤ ਤੇ ਮਾਨਸ ਆਦਿ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਅਤਃ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਖਣ੍ਡਂ ਮਰੀਚੇ ਸ਼ृਣੁ ਪੁਣ੍ਯਦਮ੍
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਰੀਚੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਖੰਡ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ।
ਗਾਲਵਸ੍ਯ ਤਪਸ਼੍ਚਰ੍ਯਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਖ੍ਯਾਨਕਂ ਤਤਃ
ਗਾਲਵ ਦੀ ਤਪस्या ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਵੇਤਾਲਤੀਰ੍ਥਮਹਿਮਾ ਪਾਪਨਾਸ਼ਾਦਿਕੀਰ੍ਤਨਮ੍
ਵੇਤਾਲ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉੱਤਮ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਹਨੁਮਤ੍ਕੁਣ੍ਡਮਹਿਮਾਗਸ੍ਤ੍ਯਤੀਰ੍ਥਭਵਂ ਫਲਮ੍
ਹਨੁਮਤ ਕੁੰਡ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਅਗਸਤ ਤੀਰਥ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸ਼ਙ੍ਖਾਦਿਤੀਰ੍ਥਮਹਿਮਾ ਤਥਾ ਸਾਧ੍ਯਾਮृਤਾਦਿਜਃ
ਸ਼ੰਖ ਆਦਿ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਸਾਧਿਆ ਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾਦਿਕਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਚਾਤ੍ਰ ਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਇੱਥੇ ਗਾਇਤਰੀ ਆਦਿ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਯਾਤ੍ਰਾਵਿਧਾਨਕਥਨਂ ਸੇਤੈ ਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਂ ਨृਣਾਮ੍
ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਢੰਗ ਅਤੇ ਸੇਤੂ ਦੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸ੍ਥਾਣੁਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦਾਯ ਭਗਵਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮੁਪਾਦਿਸ਼ਤ੍
ਇੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਸਥਾਣੁ ਨੇ ਸਕੰਦ ਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਸਿਖਾਈ।
ਕਰ੍ਂਮਸਿਦ੍ਧੇਃ ਸਮਾਖ੍ਯਾਨਂ ऋषਿਵਂਸ਼ਨਿਰੂਪਣਮ੍
ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸਿਧੀ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਰ੍ਣਾਨਾਮਾਸ਼੍ਰਮਾਣਾਂ ਚ ਧਰ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਨਿਰੂਪਣਮ੍
ਵਰਨਾਂ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸੱਚੀ ਵਿਆਖਿਆ ਇੱਥੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਛਤ੍ਰਾਨਨ੍ਦਾ ਤਥਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਸ਼੍ਰੀਮਾਤਾ ਚ ਮਤਙ੍ਗਿਨੀ
ਚਤ੍ਰਾਨੰਦਾ, ਸ਼ਾਂਤਾ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਤਾ ਅਤੇ ਮਤੰਗਿਨੀ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਆਇਆ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰੇਸ਼੍ਵਰਾਦਿਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਦ੍ਵਾਰਕਾਦਿਨਿਰੂਪਣਮ੍
ਇੰਦਰেশਵਰ ਆਦਿ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਦੁਵਾਰਕਾ ਆਦਿ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਚਰਿਤਂ ਚੈਵ ਸਤ੍ਯਮਨ੍ਦਿਰਵਰ੍ਣਨਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਸਚ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਾਤਿਭੇਦਪ੍ਰਕਥਨਂ ਸ੍ਮृਤਿਧਰ੍ਮਨਿਰੂਪਣਮ੍
ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਫਰਕ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯੇ ਤਤਃ ਪੁਣ੍ਯੇ ਸਰ੍ਵਧਮਨਿਰੂਪਣਮ੍
ਫਿਰ ਪਵਿੱਤਰ ਚਾਤੁਰਮਾਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਤਪਸ਼੍ਚੈਵ ਪੂਜਾਯਾਃ ਸਚ੍ਛਿਦ੍ਰਕਥਨਂ ਤਤਃ
ਤਪ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਕਥਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਛੇਦ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਭਾਰਕਸ੍ਯ ਵਧੋਪਾਯੋ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਚਾਮਹਿਮਾ ਤਥਾ
ਭਾਰਕਾ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ ਢੰਗ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ਾਚਾਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਹਰਸ੍ਯ ਤਾਣ੍ਡਵਂ ਨृਤ੍ਯਂ ਰਾਮਨਾਮਨਿਰੂਪਣਮ੍
ਹਰ ਦਾ ਤਾਂਡਵ ਨ੍ਰਿਤਯ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨਾਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਇੱਥੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪਾਰ੍ਵਤੀਜਨ੍ਮਚਰਿਤਂ ਤਾਰਕਸ੍ਯ ਵਧੋ ऽਦ੍ਭੁਤਃ
ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਤਾਰਕਾ ਦੇ ਅਸਧਾਰਣ ਵਧ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਦਕ੍ਸ਼ਯਜ੍ਞਸਮਾਪ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਰਭੂषਣਮ੍
ਦਕਸ਼ ਯਜਨ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਵਣਾਦਿਕਪੁਣ੍ਯਂ ਚ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਸ਼ਰ੍ਮਦਂ ਨृਣਾਮ੍
ਸੁਣਨ ਆਦਿ ਦੇ ਪੁੰਨ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਬਿਆਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰਸ੍ਯ ਮਹਿਮਾ ਗੋਕਰ੍ਣਮਹਿਮਾ ਤਤਃ
ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੋਕਰਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸੋਮਵਾਰਵ੍ਰਤਂ ਚਾਪਿ ਸੀਮਨ੍ਤਿਨ੍ਯਾਃ ਕਥਾਨਕਮ੍
ਸੋਮਵਾਰ ਦੇ ਵਰਤ ਅਤੇ ਸੀਮੰਤਿਨੀ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਵਰ੍ਮਸਮੁਦ੍ਦੇਸ਼ੋ ਭਦ੍ਰਾਯੂਦ੍ਵਾਹਵਰ੍ਣਨਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਚੋਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਅਤੇ ਭਦਰਾਯੂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਬਰਾਖ੍ਯਾਨਕਂ ਚੈਵ ਉਮਾਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਸ਼ਬਰਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਉਮਾ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਵਰਤ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਵਣਾਦਿਕਪੁਣ੍ਯਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਖਣ੍ਡੋ ऽਯਮੀਰਿਤਃ
ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਪੁੰਨ ਵੀ ਇੱਥੇ ਵਰਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਭਾਗ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਨਾਰਦਯੋਰ੍ਯਤ੍ਰ ਸਂਵਾਦਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਇੱਥੇ ਵਿਂਧਿਆ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।