ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕੋਟਿਤੀਰ੍ਥਂ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਫਿਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਕੋਟੀਤੀਰਥ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਕਥਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਮਹਾਵਿਦ੍ਯਾਪ੍ਰਸਾਧਨਮ੍
ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਵਿਦਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਰੁਣਾਚਲਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸਨਕਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਕਥਾ
ਅਰੁਣਾਚਲ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਸਨਕ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ।
ਮਾਹਿषਾਸੁਰਮਾਖ੍ਯਾਨਂ ਵਧਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਮਹਾਦ੍ਭੁਤਃ
ਮਹੀਸ਼ਾਸੁਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਜੋਬੀ ਮੌਤ।
ਇਤ੍ਯੇष ਕਥਿਤਃ ਸ੍ਕਾਨ੍ਦੇ ਖਣ੍ਡੋ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰੋ ऽਦ੍ਭੁਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਕੰਦ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਅਜੋਬੇ ਤੇ ਅਸਚਰਜ ਕਾਰਜ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ਪ੍ਰਥਮਂ ਭੂਮਿਵਾਰਾਹਸਮਾਖ੍ਯਾਨਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਾਰਾਹ ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਕਮਲਾਯਾਃ ਕਥਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਸ੍ਥਿਤਿਸ੍ਤਤਃ
ਫਿਰ, ਕਮਲਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਦੀ ਵਸਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ।
ਨਾਨਾਖ੍ਯਾਨਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਕਥਾਦ੍ਭੁਤਾ
ਭਾਰਦਵਾਜ ਦੀ ਅਸਚਰਜ ਕਹਾਣੀ, ਜੋ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਚੋਤ੍ਕਲੇ ਤਤਃ
ਉਤਕਲ ਵਿੱਚ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ੍ਯ ਚਾਖ੍ਯਾਨਂ ਵਿਦ੍ਯਾਪਤਿਕਥਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਇੰਦਰਦਯੁਮਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਪਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਕਥਾ।
ਨੀਲਕਣ੍ਠਸਮਾਖ੍ਯਾਨਂ ਨਰਸਿਂਹੋਪਵਰ੍ਣਨਮ੍
ਨੀਲਕੰਠ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਨਰਸਿੰਹ ਦੇ ਵਰਣਨ।
ਰਥਯਾਵ੍ਰਾਵਿਧਿਃ ਪਸ਼੍ਚਾਜ੍ਜਨ੍ਮਸ੍ਥਾਨਵਿਧਿਸ੍ਤਥਾ
ਫਿਰ, ਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਦੇ ਵਿਧੀ।
ਰਥਰਕ੍ਸ਼ਾਵਿਧਾਨਂ ਚ ਸ਼ਯਨੋਤ੍ਸਵਕੀਰ੍ਤਨਮ੍
ਰਥ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਸ਼ਯਨ ਉਤਸਵ ਦੀ ਕਥਾ।
ਦੋਲੋਤ੍ਸਵੋ ਭਗਵਤੋ ਵ੍ਰਤਂ ਸਾਂਵਤ੍ਸਰਾਭਿਧਮ੍
ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਝੂਲੇ ਦਾ ਉਤਸਵ ਅਤੇ ਸੰਵਤਸਰ ਨਾਮਕ ਵਰਤ।
ਯੋਗਸਾਧਨਮਤ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਨਾਨਾਯੋਗਨਿਰੂਪਣਮ੍
ਇਥੇ ਯੋਗ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੋਗਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਬਦਰਿਕਾਯਾਸ਼੍ਚ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਫਿਰ, ਬਦਰੀਕਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਾਰਣਂ ਭਗਵਦ੍ਵਾਸੇ ਤੀਰ੍ਥਂ ਕਾਪਾਲਮੋਚਨਮ੍
ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਵਸਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਕਪਾਲਮੋਚਨ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ।
ਤਤਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਮਦਨਾਲਸਮ੍
ਫਿਰ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਮਦਨਾਲਸਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ।
ਪਞ੍ਚਭੀष੍ਮਵ੍ਰਤਾਖ੍ਯਾਨਂ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਦਮ੍
ਪੰਜ ਭੀਸ਼ਮਾਂ ਦੇ ਵਰਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪੁਣ੍ਡ੍ਰਾਦਿਕੀਰ੍ਤਨਂ ਚਾਤ੍ਰ ਮਾਲਾਧਾਰਣਪੁਣ੍ਯਕਮ੍
ਇਥੇ ਪੁੰਡਰ ਆਦਿ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਣ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ।
ਨਾਨਾਪੁष੍ਪਾਰ੍ਚਨਫਲਂ ਤੁਲਸੀਦਲਜਂ ਫਲਮ੍
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਫਲ, ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਭੇਟ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਖਣ੍ਡੈਕਾਦਸ਼ੀਪੁਣ੍ਯਂ ਤਥਾ ਜਾਗਰਣਸ੍ਯ ਚ
ਅਟੱਲ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਜਾਗਣ ਵਾਲਾ ਉੱਤਮ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਨਾਦਿਪੁਣ੍ਯਕਥਨਂ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਮਥੁਰਾਭਵਮ੍
ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਤਮ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਜੋ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਵਨਾਨਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਨਾਂ ਚ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਤਤਃ
ਫਿਰ, ਬਾਰਾਂ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਵਜ੍ਰਸ਼ਾਣ੍ਡਿਲ੍ਯਸਂਵਾਦ ਅਨ੍ਤਰ੍ਲੀਲਾਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਮ੍
ਵਜ੍ਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਡਿਲਯਾ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ, ਜੋ ਅੰਦਰਲੀ ਲੀਲਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਨਾਨਾਖ੍ਯਾਨਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਦਸ਼ਾਧ੍ਯਾਯੈਰ੍ਨਿਰੂਪਿਤਮ੍
ਇਹ ਦਸ ਅਧਿਆਇਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਮੇਤ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਲਦਾ ਨਾਦਿਵਿਧਯਃ ਕਾਮਾਖ੍ਯਾਨਮਤਃ ਪਰਮ੍
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੱਦਲਾਂ ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਕਾਮਾਖਿਆ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਤਥਾਕ੍ਸ਼ਯਤृਤੀਯਾਦੇਰ੍ਵਿਸ਼ੇषਾਤ੍ਪੁਣ੍ਯਕੀਰ੍ਤਨਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਕਸ਼ਯ ਤ੍ਰਿਤੀਯਾ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਉੱਤਮ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਸੁਰਾਪਾਪਵਿਮੋਕ੍ਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਤਥਾਧਾਰਸਹਸ੍ਰਕਮ੍
ਸੁਰਾ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਆਧਾਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਣਵृष੍ਟੇਰੁਪਾਖ੍ਯਾਨਂ ਤਿਲੋਦਾਸਰਯੂਯੁਤਿਃ
ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਰਖਾ ਦੀ ਕਥਾ, ਤਿਲ ਦੀ ਭੇਟ ਅਤੇ ਸਰਯੂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ।