ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਪੂਰ੍ਵਭਾਗੋ ऽਯਂ ਪੁਰਾਣਸ੍ਯ ਨਿਰੂਪਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਂਵਾਦੇ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍ਪृਥਕ੍
ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਤਵ ਵਾਰਾਹਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪਾਪਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਵਰਾਹਾ, ਤੇਰੀ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕਾਞ੍ਚਨਂ ਗਰੁਡ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਿਲਧੇਨੁਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਸੋਨੇ ਦਾ ਗਰੁੜ ਅਤੇ ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਗਾਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਸ ਲਭੇਦ੍ਵੈष੍ਣਵਂ ਧਾਮ ਦੇਵਰ੍षਿਗਣਵਨ੍ਦਿਤਃ
ਉਹ ਵੈਸ਼ਨਵ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਉਸ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੋ ऽਪਿ ਭਕ੍ਤਿਂ ਲਭੇਦ੍ਵਿष੍ਣੌ ਸਂਸਾਰੋਚ੍ਛੇਦਕਾਰਿਣੀਮ੍
ਉਹ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਤਿਪਦਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਮਹਾਦੇਵੋ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਗ ਤੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਜੀ ਆਪ ਹੀ ਹਾਜ਼ਰ ਹਨ।
ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਤਸ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਜਾਤਸ੍ਯ ਸਾਰੋ ਵ੍ਯਾਸੇਨ ਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਉਸ ਦਾ ਮੂਲ ਭਾਵ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਸ੍ਕਾਨ੍ਦਂ ਸਰ੍ਵੋਘਕृਤਂਨਮ੍
ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ ਅਠੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਰਚਿਆ ਗਿਆ।
ਯਤ੍ਰ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰਾ ਧਰ੍ਮਾਃ षਣ੍ਮੁਖੇਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤਾਃ
ਉਥੇ ਸ਼ਿਵ ਸੰਬੰਧੀ ਧਰਮ ਛੇ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਸਕੰਦ ਜੀ ਨੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ।
ਤਸ੍ਯ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰਸ਼੍ਚਾਥ ਖਣ੍ਡਃ ਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਃ
ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਿਵ ਸੰਬੰਧੀ ਭਾਗ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੁਚਰਿਤ੍ਰਸ਼ਤੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਸੂਚਕਃ
ਇਹ ਸੈਂਕੜੇ ਚੰਗੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਕੰਦ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਦਕ੍ਸ਼ਯਜ੍ਞਕਥਾ ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਛਿਵਲਿਙ੍ਗਾਰ੍ਚਨੇ ਫਲਮ੍
ਫਿਰ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਫਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯਾਃ ਸਮੁਪਾਖ੍ਯਾਨਂ ਵਿਵਾਹਸ੍ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍
ਫਿਰ ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ।
ਤਤਃ ਪਾਸ਼ੁਪਤਾਖ੍ਯਾਨਂ ਚਣ੍ਡਾਖ੍ਯਾਨਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਸ਼ੁਪਤ ਕਥਾ ਅਤੇ ਚੰਡ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤਃ ਕੁਮਾਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਪਞ੍ਚਤੀਰ੍ਥਕਥਾਨਕਮ੍
ਕੁਮਾਰ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਕਥਾ ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਨਾਡੀਜਙ੍ਘਕਥਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਇੰਦਰਦਯੁਮਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਨਾਡੀਜੰਘ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮਹੀਸਾਗਰਸਂਯੋਗਃ ਕੁਮਾਰੇਸ਼ਕਥਾ ਤਤਃ
ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਮਿਲਾਪ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੁਮਾਰੇਸ਼ਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਵਧਸ਼੍ਚ ਤਾਰਕਸ੍ਯਾਥ ਪਞ੍ਚਲਿਙ੍ਗਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍
ਫਿਰ ਤਾਰਕਾ ਦਾ ਵਧ ਅਤੇ ਪੰਜ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਸ੍ਥਿਤਿਮਾਨਂ ਚ ਵਰ੍ਕਰੇਸ਼ਕਥਾਨਕਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਵਰਕਰੇਸ਼ਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕੋਟਿਤੀਰ੍ਥਂ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਫਿਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਕੋਟੀਤੀਰਥ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਕਥਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਮਹਾਵਿਦ੍ਯਾਪ੍ਰਸਾਧਨਮ੍
ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਵਿਦਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਰੁਣਾਚਲਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸਨਕਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਕਥਾ
ਅਰੁਣਾਚਲ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਸਨਕ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ।
ਮਾਹਿषਾਸੁਰਮਾਖ੍ਯਾਨਂ ਵਧਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਮਹਾਦ੍ਭੁਤਃ
ਮਹੀਸ਼ਾਸੁਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਜੋਬੀ ਮੌਤ।
ਇਤ੍ਯੇष ਕਥਿਤਃ ਸ੍ਕਾਨ੍ਦੇ ਖਣ੍ਡੋ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰੋ ऽਦ੍ਭੁਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਕੰਦ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਅਜੋਬੇ ਤੇ ਅਸਚਰਜ ਕਾਰਜ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ਪ੍ਰਥਮਂ ਭੂਮਿਵਾਰਾਹਸਮਾਖ੍ਯਾਨਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਾਰਾਹ ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਕਮਲਾਯਾਃ ਕਥਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਸ੍ਥਿਤਿਸ੍ਤਤਃ
ਫਿਰ, ਕਮਲਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਦੀ ਵਸਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ।
ਨਾਨਾਖ੍ਯਾਨਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਕਥਾਦ੍ਭੁਤਾ
ਭਾਰਦਵਾਜ ਦੀ ਅਸਚਰਜ ਕਹਾਣੀ, ਜੋ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਚੋਤ੍ਕਲੇ ਤਤਃ
ਉਤਕਲ ਵਿੱਚ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ੍ਯ ਚਾਖ੍ਯਾਨਂ ਵਿਦ੍ਯਾਪਤਿਕਥਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਇੰਦਰਦਯੁਮਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਪਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਕਥਾ।