ਪੁਰਾਣਂ ਲਿਙ੍ਗਮੁਦਿਤਂ ਬਹ੍ਵਾਖ੍ਯਾਨਵਿਚਿਤ੍ਰਿਤਮ੍
ਪੁਰਾਣ, ਜੋ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਅਨੇਕ ਅਜੋਬੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਰਂ ਸਰ੍ਵਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਸਾਰਭੂਤਂ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯੇ
ਇਹ ਸਭ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਾਰ ਹੈ।
ਯੋਗਾਖ੍ਯਾਨਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਕਲ੍ਪਾਖ੍ਯਾਨਂ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਫਿਰ ਯੋਗ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਲਪ ਦੀ ਕਥਾ।
ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਸ਼ੈਲਾਦਿਸਂਵਾਦਸ਼੍ਚਾਥ ਪਾਵਨਃ
ਫਿਰ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਤੇ ਸ਼ੈਲਾਦੀ ਦਾ pavittar ਸੰਵਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਭੁਵਨ ਕੋਸ਼ਾਖ੍ਯਾ ਸੂਰ੍ਯਸੋਮਾਨ੍ਵਯਸ੍ਤਤਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੁਵਨਕੋਸ਼ ਦੀ ਕਥਾ ਤੇ ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ।
ਲਿਙ੍ਗਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਚ ਤਤਃ ਪਸ਼ੁਪਾਸ਼ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਫਿਰ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੇ ਪਸ਼ੂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ।
ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤਾਨ੍ਯਰਿष੍ਟਾਨਿ ਕਾਸ਼ੀਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲਵਰ੍ਣਨਮ੍
ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਦੇ ਕਰਮ, ਅਸ਼ੁਭ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਤੇ ਕਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲ ਦੀ ਵਰਣਨਾ।
ਨृਸਿਂਹਚਰਿਤਂ ਪਸ਼੍ਚਾਜ੍ਜਲਨ੍ਧਰਵਧਸ੍ਤਤਃ
ਫਿਰ ਨਰਸਿੰਹ ਦੇ ਕਰਤਬ, ਤੇ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਕਥਾ।
ਕਾਮਸ੍ਯ ਦਹਨਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਗਿਰਿਜਾਯਾਃ ਕਰਗ੍ਰਹਃ
ਫਿਰ ਕਾਮ ਦੇ ਸੜਨ ਦੀ ਕਥਾ, ਤੇ ਗਿਰਿਜਾ ਦੇ ਹੱਥ ਫੜਨ ਦੀ ਕਥਾ।
ਉਪਮਨ੍ਯੁਕਥਾ ਚਾਪਿ ਪੂਰ੍ਵਭਾਗ ਇਤੀਰਿਤਃ
ਉਪਮਨਯੂ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਨਨ੍ਦੀਸ਼ਸਂਵਾਦਸ਼੍ਚ ਪੁਨਰ੍ਮੁਨੇ
ਮੁਨਿਸ਼ਰੋ, ਫਿਰ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਤੇ ਨੰਦੀਸ਼ਾ ਦਾ ਸੰਵਾਦ।
ਸੂਰ੍ਯਪੂਜਾਵਿਧਿਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ਿਵਪੂਜਾ ਚ ਮੁਕ੍ਤਿਦਾ
ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਵਿਧੀ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਤਂ ਤ੍ਰਮੁਦਿਤਂ ਤਤੋ ऽਘੋਰਸ੍ਯ ਕੀਰ੍ਤਨਮ੍
ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਅਘੋਰ ਦੀ ਸਤਕਿਰਤੀ।
ਤ੍ਰ੍ਯਂਬਕਸ੍ਯ ਚ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪੁਰਾਣਸ਼੍ਰਵਣਸ੍ਯ ਚ
ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ।
ਵ੍ਯਾਸੇਨ ਹਿ ਨਿਬਦ੍ਧਸ੍ਯ ਰੁਦ੍ਰਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਸੂਚਿਤਃ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਵਲੋਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਰੁਦਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਫਆਲ੍ਗੁਨ੍ਯਾਂ ਪੂਰ੍ਣਿਮਾਯਾਂ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯੇ
ਫਾਲਗੁਨ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਯਃ ਪਟੇਚ੍ਛृਣੁਯਾਦ੍ਵਾਪਿ ਲੈਙ੍ਗਂ ਪਾਪਾਪਹਂ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ,
ਲਿਙ੍ਗਾਨੁਕ੍ਰਮਣੀਮੇਤਾਂ ਪਠੇਦ੍ਯਃ ਸ਼ृਣੁਯਾਤ੍ਤਥਾ
ਜੋ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ,
ਜਾਯਤਾਂ ਗਿਰਿਜਾਭਰ੍ਤੁਃ ਪ੍ਰਸਾਦਾਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਗਿਰਿਜਾ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਜਨਮ ਲੈਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਭਾਗਦ੍ਵਯਯੁਤਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦ੍ਵਿष੍ਣੁਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਸੂਚਕਮ੍
ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲਾ,
ਨਿਬਬਨ੍ਧ ਪੁਰਾਣੇ ऽਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਸਹਸ੍ਰਕੇ
ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੌਵੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰਾਦੌ ਸ਼ੁਭਸਂਵਾਦਃ ਸ੍ਮृਤੋਭੂਮਿਵਰਾਹਯੋਃ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਭੂਮੀ ਅਤੇ ਵਰਾਹਾ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਗੱਲਬਾਤ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੁਰ੍ਜਯਸ੍ਯ ਚ ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਕਲ੍ਪ ਉਦੀਰਿਤਃ
ਫਿਰ, ਦੁਰਜਯਾ ਦੇ ਸ਼ਰਾਧ ਦੀ ਰੀਤ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਵਿਨਾਯਕਸ੍ਯ ਨਾਗਾਨਾਂ ਸੇਨਾਨ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਯੋਰਪਿ
ਵਿਨਾਇਕ, ਨਾਗਾਂ, ਫੌਜ ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਅਤੇ ਆਦਿਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਵੀ ਹਨ।
ਆਖ੍ਯਾਨਂ ਸਤ੍ਯਤਪਸੋ ਵ੍ਰਤਾਖ੍ਯਾਨਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਸਤ੍ਯਤਪਸ ਦੀ ਕਥਾ, ਉਪਵਾਸਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਵੀ ਹੈ।
ਮਹਿषਾਸੁਰਵਿਧ੍ਵਂਸਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ਕ੍ਤਿਜਮ੍
ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਕृਤਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਥਮੇ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਂ ਮਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਘਟਨਾ-ਚਿੱਤਰ ਦਰਸਾਏ ਹਨ।
ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਪਰਾਧਾਨਾਂ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਸ਼ਰੀਰਗਮ੍
ਬੱਤੀ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰੀਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਥੁਰਾਯਾ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਦੀਨਾਂ ਵਿਧਿਸ੍ਤਤਃ
ਫਿਰ, ਮਥੁਰਾ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸ਼ਰਾਧ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਵੀ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਪਾਕਃ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਚੈਵ ਵਿष੍ਣੁਵ੍ਰਤਨਿਰੂਪਣਮ੍
ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਉਪਵਾਸਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵੀ ਹੈ।