ਤ ਏਵ ਸਾਧਨੀਯਾਃ ਸ੍ਯੁਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਰ੍ਗਫਲਾਪ੍ਤਯੇ
ਉਹੀ ਕਰਮ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਲਕੜਾਂ ਦੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਨਯੋਗ ਹਨ।
ਸ਼ਾਕ੍ਤਾਃ ਸੌਰਾਸ਼੍ਚ ਗਾਣੇਸ਼ਾਃ ਸ਼ੈਵਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਸ਼ੁਭਾਵਹਾਃ
ਸ਼ਾਕਤ, ਸੌਰ, ਗਣੇਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਸੰਬੰਧੀ ਰੀਤਾਂ ਸ਼ੁਭਤਾ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਦੇਵਤਾਰਾਧਨਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕਿਂ ਭੂਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਕੀ ਤੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?
ਪੁਨਰਪ੍ਯਾਹ ਸੁਪ੍ਰੀਤੋ ਜਿਜ੍ਞਾਸੁਃ ਸ਼੍ਰੇਯ ਉਤ੍ਤਮਮ੍
ਫਿਰ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਸਮਝ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਮਹਾਤਨ੍ਤ੍ਰਂ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰੋਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਤੂੰ ਸਭ ਤੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਹਾਂਤੰਤ੍ਰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮੇ ਸਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਸ੍ਤ੍ਵਂ ਯਤੋ ਮਤਃ
ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣਾਖ੍ਯਾਨਸਂਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਕੁਮਾਰਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ
ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਨਾਨਾਕਥਾਸਮਾਯੁਕ੍ਤਮਦ੍ਭੁਤਂ ਬਹੁਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਅਜੀਬ ਤੇ ਬਹੁਤ ਵਿਸਥਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।
ਨ ਵੇਦ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪृਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਬਹੁਕਲ੍ਪਵਿਦਾਂ ਵਰਮ੍
ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਛ ਜੋ ਕਈ ਰੀਤਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਵਿਨਯੋਪੇਤਃ ਸਨਾਤਨਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਸਨਾਤਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਵਿਭਾਗਂ ਮੇ ਸਾਕਲ੍ਯੇ ਨਾਨੁਕੀਰ੍ਤਯ
ਮੈਨੂੰ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵੰਡ ਨਾ ਸੁਣਾ।
ਯਸ੍ਮਿਞ੍ ਸ਼੍ਰੁਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਤਂ ਕृਤੇ ਕृਤਮ੍
ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਣ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਰ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਯਨ੍ਤਿ ਚ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਕਿਯਤ੍ਸਂਖ੍ਯਾਨਿ ਮਾਨਤਃ
ਕਿੰਨੇ ਪੁਰਾਣ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੇ ਮਾਪ ਕਿੰਨਾ ਹੈ?
ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਾਸ਼੍ਰਯਾ ਨਾਨਾਵ੍ਰਤਾਦੀਨਾਂ ਕਥਾਸ੍ਤਥਾ
ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਤ ਆਦਿਕ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ।
ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ऽਧਿਕੋ ਨ ਚਾਨ੍ਯੋ ऽਸ੍ਤਿ ਪੁਰਾਣਾਖ੍ਯਾਨਵਿਤ੍ਪ੍ਰਭੋ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਜਾਣਨ ਵਿੱਚ ਤੈਥੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਤਤਃ ਸਨਾਤਨੋ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਾਰਦਭਾषਿਤਮ੍
ਫਿਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਨਾਰਦ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਸਨਾਤਨ ਨੇ...
ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਰ੍ਵਲੋਕੋਪਕਾਰਿਕਾ
ਵਾਹ ਵਾਹ, ਮੋਹਨਿਆਂ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ!
ਤੁਭ੍ਯਂ ਸਮਭਿਧਾਸ੍ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪੁਰਾ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖੀ ਸੀ।
ਏਕਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਰੀਚਿਰ੍ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਮਰੀਚਿ ਨਾਮ ਵਾਲੇ,
ਉਪਸृਤ੍ਯ ਸ੍ਵਪਿਤਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਂ ਲੋਕਭਾਵਨਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹਨ।
ਪੁਰਾਣਾਖ੍ਯਾਨਮਮਲਂ ਯਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪृਚ੍ਛਸਿ ਮਾਨਦ
ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਜਿਸ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਸਰ੍ਵਕਲ੍ਯਾਣ ਸਰ੍ਵਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਨਮੋ ऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਚੰਗਿਆਈਆਂ ਦੇ ਮੂਲ, ਸਭ ਦੇ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ!
ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਚ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚਂ ਵਕ੍ਤਾਰਂ ਪृਚ੍ਛਕਂ ਤਥਾ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਤਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਸੱਚਾਈ, ਉਹ ਸੱਚਾਈ ਆਪ, ਕਹਿਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਾ ਵੀ—
ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਜ੍ਞਾਤੇ ਭਵੇਜ੍ਜ੍ਞਾਤਂ ਵਾਙ੍ਮਯਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍
ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਾਰੀ ਬੋਲੀ, ਚਾਹੇ ਜਿੰਦ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਜਿੰਦ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—
ਚਤੁਰ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਬੀਜਂ ਚ ਸ਼ਤਕੋਟਿਪ੍ਰਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਅਤੇ ਚਾਰ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਬੀਜ, ਜੋ ਸੌ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—
ਕਾਲੇਨਾਗ੍ਰਹਣਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਰਾਮਸ੍ਯ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਜਦੋਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ—
ਚਤੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਸਦਾ
ਦੁਆਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਚਾਰ ਲੱਖ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸੀ।
ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਦੇਵਲੋਕੇ ਤੁ ਸ਼ਤਕੋਟਿਪ੍ਰਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਅੱਜ ਵੀ ਦੇਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸੌ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਪਾਦ੍ਮਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਚ ਵਾਯਵੀਯਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਬ੍ਰਾਹਮ, ਪਾਦਮ, ਵੈਸ਼ਨਵ ਅਤੇ ਵਾਯਵੀਏ—
ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਚ ਭਵਿष੍ਯਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤ੍ਤਲਿਙ੍ਗਕੇ
ਅੱਗਨੇਯ, ਭਵਿੱਖ, ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਅਤੇ ਲਿੰਗ—