ਹਿਮਾਚਲਤਟੇ ਰਮ੍ਯੇ ਸਿਦ੍ਧਿਕਿਨ੍ਨਰਸੇਵਿਤੇ
ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਢਲਾਣਾਂ 'ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਧ ਅਤੇ ਕਿਨਨਰ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਪੁष੍ਪਿਤੈਰ੍ਲਤਾਜਾਲੈਰਾਸ਼੍ਲਿष੍ਟਕੁਸੁਮਦ੍ਰੁਮੇ
ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦੀਆਂ ਲਤਾਵਾਂ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੇ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਗਾਯਦ੍ਦੇਵਾਙ੍ਗਨਾਸਂਘੇ ਨृਤ੍ਯਦ੍ਬਰ੍ਹਿ ਕਦਮ੍ਬਕੇ
ਦੇਵਾਂਗਨਾਵਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਮੋਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੱਚ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪਰਸ੍ਪਰਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਮਾਤ੍ਸਰ੍ਯਮृਗਸੇਵਿਤੇ
ਹਿਰਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਆਪਸੀ ਈਰਖਾ ਨਹੀਂ।
ਆਦ੍ਯੈਃ ਸ਼ੁਕਾਦ੍ਯੈਰ੍ਮੁਨਿਭਿਰਜਸ੍ਰਸੁਖਸੇਵਿਤੇ
ਸ਼ੁਕ ਆਦਿ ਮੁਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਸਦਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ।
ਵਟਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਮਹੋਚ੍ਛ੍ਰਾਯਂ ਪਦ੍ਮਰਾਗਫਲੋਜ੍ਜ੍ਲਮ੍
ਉੱਚਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਵਟ ਦਾ ਰੁੱਖ, ਪਦਮਰਾਗ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ।
ਨਵਰਤ੍ਨਮਯਾਕਲ੍ਪੈਰ੍ਲਂਬਮਾਨੈਰਲਙ੍ਕृਤਮ੍
ਨੌ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਲਟਕਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ।
ਤਸ੍ਯ ਮੂਲੇ ਸੁਸਂਕॢਪ੍ਤਰਤ੍ਨਸਿਂਹਾਸਨੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਉਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ 'ਤੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਿੰਘਾਸਨ।
ਕੈਲਾਸਾਦ੍ਰਿਨਿਭਂ ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਙ੍ਕਿਤਕਪਰ੍ਦਕਮ੍
ਉਹ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਜਟਾ 'ਚ ਚੰਦਮਾ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਭਦ੍ਰਾਟਕੇ ਕੁਰਙ੍ਗਾਢ੍ਯਜਾਨੁਸ੍ਥਕਰਪਲ੍ਲਵਮ੍
ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਤੇ ਗੋਡਿਆਂ ਨੂੰ ਹਿਰਣ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਨਾਲ ਸੋਭਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਅਯੁਤਦ੍ਵਯਸਂਯੁਕ੍ਤਗੁਣਲਕ੍ਸ਼ਂ ਜਪੇਨ੍ਮਨੁਮ੍
ਇਕ ਮਨਤਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਸ ਲੱਖ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਉਹ ਮਨਤਰ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰੋਦਿਤੇ ਪੀਠੇ ਤਦ੍ਵਿਧਾਨੇਨ ਪੂਜਯੇਤ੍
ਜਿੱਥੇ ਪੰਜ ਅੱਖਰੀ ਮਨਤਰ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਹਸ੍ਰਮष੍ਟਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਪਰਾਂ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਵਾਕ੍ਛ੍ਰਿਯਮ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਅੱਠ ਅੱਧ ਜਪਣ ਨਾਲ, ਉੱਚੀ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਵਿਰਾਸਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮੂਰ੍ਤਿਂਸਂਧ੍ਯਾਨਾਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਕृਦ੍ਭਵੇਤ੍
ਦੱਖਣਾਮੂਰਤੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਵਿਅਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਙੇਯੁਤਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮੂਰ੍ਤਿਂ ਮਹ੍ਯਂਮੇਧਾਮੁਦੀਰਯੇਤ੍
ਦੱਖਣਾਮੂਰਤੀ ਤੋਂ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਬੁੱਧੀ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮੁਨਿਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਸ਼੍ਛਨ੍ਦੋ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਦੇਵਤੋਦਿਤਾ
ਮੁਨੀ ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਛੰਦ ਗਾਇਤਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਣੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪਦੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਭਵੈਰ੍ਵਾਪਿਧ੍ਯਾਨਾਦ੍ਯਂ ਪੂਰ੍ਵਵਨ੍ਮਤਮ੍
ਮਨਤਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੇ ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ, ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਖਾਈ ਤਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਵਹ੍ਨਿਬੀਜਸ੍ਥਾ ਦੀਰ੍ਘਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤੀਨ੍ਦੁਭੂषਿਤਾ
ਦੂਜਾ ਮਨਤਰ ਅੱਗ ਦੇ ਬੀਜ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਲੰਮਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਚੰਦਮਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨੀਲਕਣ੍ਠਾਤ੍ਮਕਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਵਿषਦ੍ਵਯਹਰਃ ਪਰਃ
ਉਹ ਨੀਲਕੰਠ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਜਹਿਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਕਪਰ੍ਦ੍ਦਿਨੇ ਪਦਯੁਗਂ ਸ਼ਿਰੋਮਨ੍ਤ੍ਰ ਉਦਾਹृਤਃ
ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਰੋ-ਮਨਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲਕੂਟਪਦਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਵਿषਭਕ੍ਸ਼ਣਙੇਯੁਤਮ੍
ਕਾਲਕੂਟ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਜਹਿਰ ਖਾਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਹਾਨ੍ਤਮਸ੍ਤ੍ਰਮੇਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚਾਗਾਨਿ ਮਨੋਰ੍ਵਿਦੁਃ
ਇਹ ਪੰਜ ਮਨਤਰ ਦੇ ਅੰਗ, 'ਸਵਾਹਾ' ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਕੇ, ਅਸਤਰ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਾਲਾਰ੍ਕਾਯੁਤਵਰ੍ਚਸ੍ਕਂ ਜਟਾਜੂਟੇਨ੍ਦੁਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਉਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਟਾਵਾਂ 'ਚ ਚੰਦਮਾ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਖਟ੍ਵਾਙ੍ਗਂ ਦਧਤਂ ਦੋਰ੍ਭਿਸ੍ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਂ ਚਿਨ੍ਤਯੇਦ੍ਧਰਮ੍
ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਖਟਵਾਂਗ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹਵਿषਾ ਜੁਹੁਯਾਤ੍ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਂਸ੍ਕृਤੇ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨੇ
ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ, ਯਥਾ ਰੀਤਿ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮृਤ੍ਯੁਂ ਜਯਵਿਧਾਨੇਨ ਵਿषਦ੍ਵਯਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਦੋਵੇਂ ਜਹਿਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਰਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਬੀਜਂ ਸਰ੍ਵਸਮृਦ੍ਧਿਦਮ੍
ਇਸ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਧੀਆਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬੀਜ ਹੈ।
ਅਰ੍ਦ੍ਧਨਾਰੀਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਦੇਵਤਾ ਜਗਤਾਂ ਪਤਿਃ
ਦੇਵਤਾ ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼ਵਰ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਂ ਨੀਲਮਣਿਭਂ ਸ਼ੂਲਪਾਸ਼ਂ ਕਪਾਲਕਮ੍
ਉਹ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਨੀਲੇ ਰਤਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸ਼ੂਲ, ਫੰਨ੍ਹਾ ਅਤੇ ਕਪਾਲ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਬਾਲੇਨ੍ਦੁਬਦ੍ਧਮੁਕੁਟਮਰ੍ਦ੍ਧਨਾਰੀਸ਼੍ਵਰਂ ਸ੍ਮਰੇਤ੍
ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼ਵਰ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਨ ਨਾਲ ਬਣੀ ਮੁਕੁਟ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।