ਈਸ਼ਾਨਃ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਨਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਨੀ ਪ੍ਰਥਮਾ ਕਲਾ
ਈਸ਼ਾਨ ਸਭ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦਾ ਹੈ; ਪਹਿਲੀ ਕਲਾ 'ਸ਼ਸ਼ਿਨੀ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਧਿਪਤਿਃ ਸ਼ਬ੍ਦਾਨ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ऽਧਿਪਤਿਃ ਪੁਨਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੇ ਸਵਾਮੀ।
ਮਰੀਚਿਃ ਕਥਿਤਾ ਵਿਪ੍ਰ ਚਤੁਰ੍ਥੀ ਚ ਸਦਾਸ਼ਿਵੇ
ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਮਰੀਚੀ ਚੌਥੀ ਕਲਾ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਵਿਚ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਪਸ਼੍ਚਿਮਯਾਮ੍ਯੋਦਗ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍
ਅਗਲੇ ਚਿਹਰੇ ਪੂਰਬ, ਪੱਛਮ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹਨ।
ਆਦ੍ਯਾ ਤਤ੍ਪੁਰੁਪਾਯੇਤਿ ਵਿਦ੍ਮਹੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰੀਰਿਤਾ
ਪਹਿਲਾ 'ਤਤਪੁਰੁਸ਼' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ; 'ਸ਼ਾਂਤੀ' ਕਹੀ ਗਈ।
ਵਿਦ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਕਥਿਤਾ ਤਨ੍ਨੋ ਰੁਦ੍ਰਃ ਪਦਂ ਤਤਃ
ਦੂਜੀ 'ਵਿਦਿਆ' ਕਹੀ ਗਈ; ਫਿਰ 'ਰੁਦ੍ਰ' ਅਗਲਾ ਪਦ ਹੈ।
ਨਿਵृਤ੍ਤਿਸ੍ਤਤ੍ਪਰਾ ਸਰ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਵਾਦ੍ਯਾ ਨਮੋਨ੍ਵਿਤਾ
ਓਂਕਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰ, ਜੋ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਪਸੀ ਤੇ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਥੋਰਸਿ ਕਲਾ ਨ੍ਯਸ੍ਯੇਦष੍ਟੌ ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਹੁਣ, ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਅੱਠ ਕਲਾ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਥ ਘੋਰੇਭ੍ਯ ਇਤ੍ਯਨ੍ਤੇ ਮੋਹਾਸ੍ਯਾਤ੍ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍
ਫਿਰ, 'ਭਿਆਨਕਾਂ ਤੋਂ' ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਮੋਹ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ—
ਘੋਰਤਰੇਭ੍ਯੋ ਨਿਦ੍ਰਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਤਤ੍ਪਰਾ
ਅਜੇ ਹੋਰ ਭਿਆਨਕਾਂ ਤੋਂ ਨੀਂਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤੇ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਤੇ ਪੂਰੀ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਨਿਗਦਿਤਾ षष੍ਠੀ ਨਮਸ੍ਤੇ ਅਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਪਰਮ੍
ਛੇਵੀਂ ਮੌਤ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ।
ਅष੍ਟਮੀ ਕਥਿਤਾ ਏਤਾਧ੍ਰੁਵਾਦ੍ਯਾ ਨਮਸਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਅੱਠਵੀਂ ਧ੍ਰੁਵਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਕਟ੍ਯਾਂ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਦ੍ਵਯੇ ਵਾਮਕਲਾ ਨ੍ਯਸ੍ਯੇਤ੍ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼
ਕਮਰ ਤੇ, ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਤੀਹ ਵਾਮ ਕਲਾਵਾਂ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ੍ਯਾਜ੍ਜ੍ਯੇष੍ਠਾਯ ਨਮੋ ਰਕ੍ਸ਼ਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਜੇਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਦੂਜੀ ਰੱਖਿਆ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਮਃ ਸਂਯਮਨੀ षष੍ਠੀ ਕਥਿਤਾ ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍
ਸੰਯਮਨੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਛੇਵੀਂ ਕਲਾਵਾਂ ਅਗਲੇ ਹਨ।
ਨਮੋ ਵृਦ੍ਧਿਸ੍ਤ੍ਵष੍ਟਮੀ ਸ੍ਯਾਦ੍ਬਲਾਨ੍ਤੇ ਚ ਸ੍ਥਿਰਾ ਕਲਾ
ਵਾਧਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਅੱਠਵੀਂ ਕਲਾਵਾਂ ਤਾਕਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਠੀਕਤਾ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਦਮਨਾਯ ਨਮੋਨ੍ਤੇ ਭ੍ਰਾਮਣੀ ਕਲਾ
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਫਿਰ ਭ੍ਰਾਮਣੀ ਕਲਾਵਾਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮਨੋਨ੍ਮਨ੍ਯੈ ਨਮਃ ਪਸ਼੍ਚਾਜ੍ਜ੍ਵਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ
ਮਨੋਨਮਨੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਤੀਹਵੀਂ ਕਲਾਵਾਂ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪਾਦਦੋਸ੍ਤਨਨਾਸਾਸੁ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਬਾਹੁਯੁਗੇ ਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ, ਹੱਥਾਂ, ਨੱਕ, ਸਿਰ ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਦ੍ਯੋਜਾਤਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਾਮਿ ਸਿਦ੍ਧਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਥਮਾ ਕਲਾ
ਮੈਂ ਸਦਯੋਜਾਤਾ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ; ਪਹਿਲੀ ਕਲਾਵਾਂ ਸਿਧੀ ਹੈ।
ਭਵੇਦ੍ਯੁਤਿਸ੍ਤृਤੀਯਾ ਸ੍ਯਾਦਭਵੇ ਤਦਨਨ੍ਦਰਮ੍
ਤ੍ਰੀਹਵੀਂ ਕਲਾਵਾਂ ਚਮਕ ਹੈ; ਜੇ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ—
ਮੇਧਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਞ੍ਚਮੀ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਕਲਾਭੂਯੋ ਭਵਸ੍ਵ ਮਾਮ੍
ਪੰਜਵੀਂ ਕਲਾਵਾਂ ਬੁੱਧੀ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ; ਫਿਰ, ਕਲਾਵਾਂ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇ।
ਉਦ੍ਭਵਾਯ ਨਮਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸੁਧਾ ਸ੍ਯਾਦष੍ਟਮੀ ਕਲਾ
ਉਦਭਵਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅੱਠਵੀਂ ਕਲਾਵਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ।
ਅष੍ਟਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਕਲਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਪਞ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਦਾਦਿਕਾਃ
ਅਠੱਤੀ ਕਲਾਵਾਂ ਕਹੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਪੰਜ ਬ੍ਰਹਮਪਦ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਤਃ ਸਮਾਹਿਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਧ੍ਯਾਯੇਦੇਵਂ ਸਦਾਸ਼ਿਵਮ੍
ਫਿਰ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਸਦਾ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਦੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਯੁਤਂ ਗ੍ਲੌਮੁਕੁਟਂ ਕੋਟਿਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਸਂਪ੍ਰਭਮ੍
ਉਹ ਅਕਸ਼ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੂੜਾ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਪੂਰਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਦਧਾਨਂਭੂषਣੋਦ੍ਦੀਪ੍ਤਂ ਘਣ੍ਟਾਪਾਸ਼ਵਰਾਭਯਾਨ੍
ਉਹ ਚਮਕਦੇ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਘੰਟੀ, ਫੰਨਾ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੂਦਰਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸੂਨੈਃ ਕਰਵੀਰੋਤ੍ਥੈਰ੍ਜੁਹੁਯਾਤ੍ਤਹृਸ਼ਾਂਸ਼ਤਃ
ਕਰਵੀਰ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੌ ਵਾਰੀ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਵਾਹ੍ਯ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਮੂਰ੍ਤਾਵਾਵਰਣੈਃ ਸਹ
ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ, ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਪੂਜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਈਸ਼ਾਨਂ ਤ੍ਰੀਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ਼ੁਭ੍ਰਮੈਸ਼ਾਨ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਪੂਜਯੇਤ੍
ਈਸ਼ਾਨ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪੂਜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।