ਆਧਾਰਰਨ੍ਧ੍ਰਹृਤ੍ਸ੍ਵੇਕਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਲੋਚਨਤ੍ਰਯੇ
ਪਹਿਲਾ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਦੂਜਾ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰਖਣਾ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਮਂ ਚਾਂਸਨਾਭੀषੁ ਤਤਃ ਪਾਣਿਪਦਦ੍ਵਯੇ
ਪੰਜਵਾਂ ਮੋਢਿਆਂ ਤੇ ਨਾਭੀ 'ਤੇ, ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਰਖਣਾ ਹੈ।
ਲੋਹਿਤਾਂ ਲੋਹਿਤਾਕਾਰਸ਼ਕ੍ਤਿਂਬृਦਨਿषੇਵਿਤਾਮ੍
ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ, ਲਾਲੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਬਲ ਦੇ ਜਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਅਨਰ੍ਧ੍ਯਰਤ੍ਨਘਟਿਤਮਾਣਿਕ੍ਯਮੁਕੁਟੋਜ੍ਵਲਾਮ੍
ਅਨਮੋਲ ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਮਾਣਕਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਤਾਜ਼, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਨਿਰਾਲੀ ਹੈ।
ਕਾਰੁਣ੍ਯਾਨਨ੍ਦਪਰਮਾ ਮਰੁਣਾਂਬੁਜਵਿष੍ਟਰਾਮ੍
ਦਇਆ ਤੇ ਆਨੰਦ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ, ਲਾਲ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ।
ਪ੍ਰਵਾਲਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਰਜਂ ਪਦ੍ਮਂ ਕੁਣ੍ਡਿਕਾਂ ਰਤ੍ਨਨਿਰ੍ਮਿਤਾਮ੍
ਉਹ ਕੋਰਲ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਕਮਲ, ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਕੁੰਡਿਕਾ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਦਧਾਨਾਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਰ੍ਵਾਮੈਃ ਪੁਸ੍ਤਕਂ ਚਾਰੁਣੋਤ੍ਪਲਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਪੁਸਤਕ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨੀਲਾ ਕਮਲ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਅਭਿਤਃ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਾਂ ਚ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਕਿਨ੍ਨਰੈਃ
ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਕਿਨਨਰਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਤ੍ਵੈਵਮਰ੍ਚਨ੍ਨਿਤ੍ਯਾਂ ਵਾਗ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਾਨ੍ਤਿਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਧਿਆਨ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਬੋਲ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਚਮਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਧੂਮਾਭਾਂ ਵੈਰਿਵਿਦ੍ਵਿष੍ਟ੍ਯੈ ਮृਤਯੇ ਨਿਗ੍ਰਹਾਯ ਚ
ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧੂੰਏਂ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਨਾਸ ਤੇ ਰੋਕ ਲਈ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇषਾ ਦਸ਼ਮੀ ਨਿਤ੍ਯਾਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਤੇ ਕੁਲਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਕੁਲਸੁੰਦਰਿ, ਦਸਵੀਂ ਨਿਤਿਆ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਹਂਸਸ਼੍ਚ ਹृਤ੍ਪ੍ਰਾਣਰਸਾਦਾਹਕਰ੍ਣੈਃ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਹੰਸ, ਹਿਰਦੇ, ਸਾਸ, ਸਵਾਦ, ਅੱਗ ਤੇ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਰੂਤ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਾਨਿਤ੍ਯਤ੍ਰਿਵਰ੍ਣੇਯਂ षਡ੍ਭਿਃ ਕੂਟਾਕ੍ਸ਼ਰੈਰ੍ਯੁਤਾ
ਇਹ ਨਿਤਿਆ ਤਿੰਨ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਛੇ ਗੁਪਤ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯਾ ਭਜਨਤਃ ਸਿਦ੍ਧੋ ਨਰਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਖੇਚਰਃ ਸੁਖੀ
ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸਿਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਲਦਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦੀਰ੍ਘਸ੍ਵਰਸਮੇਤਾਭ੍ਯਾਂ ਹਂਸਹृਭ੍ਦ੍ਯਾਂ षਡਙ੍ਗਕਮ੍
ਦੋ ਲੰਬੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ, ਹੰਸ ਤੇ ਹਿਰਦੇ, ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ।
ਵਿਦ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਰਾਣਿ ਕ੍ਰਮਸ਼ੋ ਨ੍ਯਸੇਦ੍ਵਿਨ੍ਦੁਯੁਤਾਨਿ ਚ
ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਬਿੰਦੂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖੇ।
ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ਸਮਸ੍ਤਸਂਪਤ੍ਤਿਹੇਤੋਃ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਿਕਾਂ ਸ਼ਿਵਾਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ, ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।
ਪਦ੍ਮਰਾਗਕृਤਾਕਲ੍ਪਾਮਰੁਣਾਂਸ਼ੁਕਧਾਰਿਣੀਮ੍
ਰੂਬੀ ਦੇ ਗਹਣੇ ਪਹਿਨੀ, ਲਾਲ ਚੋਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ।
ਪ੍ਰਤਿਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਤ੍ਰਿਨਯਨਾਂ ਭੁਜੈਰ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭਿਰ੍ਯੁਤਾਮ੍
ਹਰ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ, ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ।
ਕਰੈਰ੍ਵਾਮੈਰ੍ਦਧਾਨਾਂ ਚ ਅਙ੍ਕੁਸ਼ਂ ਪੁਸ੍ਤਕਂ ਤਥਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਅੰਕੁਸ਼ ਤੇ ਪੁਸਤਕ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਦਧਾਨਾਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਰ੍ਹਸ੍ਤੈਰ੍ਧ੍ਯਾਯੇਦ੍ਦੇਵੀਮਨਨ੍ਯਧੀਃ
ਉਸ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਚੜ੍ਹਾਏ ਹੋਏ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਦੇਵੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਰਿਤੋਯਾਨ੍ਤ੍ਯਮਾਦ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯੁਤਿਦੋਹਚਰਸ੍ਵਯੁਕ੍
ਜਲਦੀ ਨਾਲ, ਆਖਰੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਚਮਕ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ।
ਮਰੁਤ੍ਸ੍ਵਯੁਕ੍ਤੋ ਮਧ੍ਯਾਢ੍ਯੋ ਦਸ਼ਮ੍ਯਾਃ ਪਰਤਃ ਪੁਨਃ
ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਲੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਦਸਵੀਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫਿਰ।
षਡਕ੍ਸ਼ਰਾਣਿ ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਤृਤੀਯਂ ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍
ਛੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੀਜਾ ਅੱਖਰ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ।
ਉਕ੍ਤਾ ਨੀਲਪਤਾਕਾਖ੍ਯਾ ਨਿਤ੍ਯਾ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਰੀ
ਇਹ ਨੀਲਪਤਾਕਾ ਨਾਮ ਵਾਲੀ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸਤਾਰਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੀ ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾਦਿਨਾਸਾਯੁਗਲੇ ਵਾਚਿ ਕਣ੍ਠੇ ਹृਦਿ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਕਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਫਿਰ ਨੱਕ ਦੇ ਦੋ ਛੇਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਬੋਲ ਵਿੱਚ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ,
ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਰਾਣਿ ਕ੍ਰਮਸ਼ੋ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਾਪਿ ਚ
ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਸਤਾਰਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਨੀਲਨਿਭਾਂ ਭਾਸ੍ਵਨ੍ਮਣਿਮੌਲਿਵਿਰਾਜਿਤਾਮ੍
ਉਹ ਨੀਲੇ ਨੀਲਮ ਵਾਂਗ ਰੰਗੀ ਹੋਈ, ਚਮਕਦਾਰ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਤਾਜ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਦਸ਼ਹਸ੍ਤਾਂ ਲਸਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਮਣ੍ਯਾਭਰਣਮਣ੍ਡਿਤਾਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਦਸ ਹੱਥ ਹਨ, ਜੋ ਚਮਕਦੇ ਮੋਤੀ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਪਾਸ਼ਂ ਪਤਾਕਾਂ ਚਰ੍ਮਾਪਿ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਚਾਪਂ ਵਰਂ ਕਰੈਃ
ਉਸ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫੰਨਾ, ਝੰਡਾ, ਡਾਲ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁ, ਅਤੇ ਵਰ ਦਿਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।