ਮਾਲਾਵਤੀਮੁਖਾष੍ਟਾਨਾਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਵਲ੍ਯਧਿਪਾਸ੍ਮृਤਾ
ਮਾਲਾਵਤੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਅਠ ਸਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰਾਵਲੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਖੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਧਾਚਰਣਪੂਜਾਯਾਮੁਕ੍ਤਾ ਮਾਲਾਵਤੀਮੁਖਾਃ
ਰਾਧਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ, ਮਾਲਾਵਤੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਲਾਵਤੀ ਮਧੁਮਤੀ ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਸ਼੍ਯਾਮਲਾਭਿਧਾ
ਕਲਾਵਤੀ, ਮਧੁਮਤੀ, ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਿਆਮਲਾ ਹੈ,
ਸੁਸ਼ੀਲਾਪ੍ਰਮੁਖਾ ਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਃ ਸਖ੍ਯੋ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦੀਰਿਤਾਃ
ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਸਖੀਆਂ, ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਤੀਸ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੁਸ਼ੀਲਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਲੇਖਾ ਚ ਯਮੁਨਾ ਮਾਧਵੀ ਰਤਿਃ
ਸੁਸ਼ੀਲਾ, ਸ਼ਸ਼ਿਲੇਖਾ, ਯਮੁਨਾ, ਮਾਧਵੀ ਅਤੇ ਰਤੀ,
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਨਨਾ ਪਦ੍ਮਮੁਖੀ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਚ ਸੁਧਾਮੁਖੀ
ਚੰਦ੍ਰਾਨਨਾ, ਪਦਮਮੁਖੀ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਅਤੇ ਸੁਧਾਮੁਖੀ,
ਕਾਲਿਕਾ ਕਮਲਾ ਦੁਰ੍ਗਾ ਵਿਰਜਾ ਭਾਰਤੀ ਸੁਰਾ
ਕਾਲਿਕਾ, ਕਮਲਾ, ਦੁਰਗਾ, ਵਿਰਜਾ, ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਸੁਰਾ,
ਅਪਰ੍ਣਾ ਮਨਸਾਨਨ੍ਦਾ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਰਾਧਿਕਾਪ੍ਰਿਯਾਃ
ਅਪਰਣਾ, ਮਨਸਾਨੰਦਾ ਅਤੇ ਰਾਧਿਕਾ ਦੀਆਂ ਬਤੀਸ ਪਿਆਰੀਆਂ ਸਖੀਆਂ।
ਸਸਰ੍ਜ षੋਡਸ਼ਕਲਾਸ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਤ੍ਸਮਪ੍ਰਭਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਰਚੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਗੁਣ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਧਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਰ੍ਣਯੇ ਸਰ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਰਹਸ੍ਯਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਸਭ ਤੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਾਜ਼ بيان ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਵਿਮੁਖਂ ਚਰਸ਼ੁਚਿਵਿਭੂ ਵਨਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਯਃ ਸ੍ਵਰਾਃ
ਵਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਸੁਰਾਂ, ਚਲਣ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾਂ।
ਜ੍ਯਕੁਮਭ੍ਰਂ ਤਥਾ ਨਾਦੋ ਦਾਵਕਃ ਪਾਥ ਇਤ੍ਯਥ
ਜਯਕੁਮਭ੍ਰ, ਨਾਦ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਪਾਣੀ, ਇਹ ਸਭ।
ਭੂਮੀ ਰਸੋ ਨਮੋ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਦਾਹਸ਼੍ਚਾਪਿ ਰਸਾਂਬੁ ਚ
ਧਰਤੀ, ਸਵਾਦ, ਨਮਸਕਾਰ, ਵਿਆਪਕਤਾ, ਜਲਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਰ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਵਲੀ ਚ ਲਲਿਤਾ ਹਂਸੇਲਾ ਨਾਯਕੇ ਮਤੇ
ਚੰਦ੍ਰਾਵਲੀ, ਲਲਿਤਾ ਅਤੇ ਹੰਸੇਲਾ ਨੂੰ ਨੇਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੇषਾਸ੍ਤੁ षੋਡਸ਼ਕਲਾ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਤ੍ਕਲਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਬਾਕੀ ਸਖੀਆਂ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਤੀਸ ਉਪਗੁਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਲਿਤਾਪ੍ਰਮੁਖਾਣਾਂ ਤੁ षੋਡਸ਼ੀਤ੍ਵਮੁਪਾਗਤਾ
ਲਲਿਤਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ।
ਕੁਰੁਕੁਲ੍ਲਾ ਚ ਵਾਰਾਹੀ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਲਿਲਲਿਤੇ ਉਭੇ
ਕੁਰੁਕੁੱਲਾ ਅਤੇ ਵਾਰਾਹੀ, ਦੋਵੇਂ ਚੰਦ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਹृਤ੍ਪ੍ਰਾਣੇਲਾਹਂਸਦਾਵਹ੍ਨਿਸ੍ਵੈਰ੍ਲਲਿਤੇਰਿਤਾ
ਉਹ ਦਿਲ, ਸਾਸ, ਇਲਾ, ਹੰਸਾ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਨਜ਼ਾਕਤ ਭਰੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਹਂਸਾਦ੍ਯਯਾਦ੍ਯਾ ਮਧ੍ਯਾ ਸ੍ਯਾਦਾਦਿਮਧ੍ਯਸ੍ਥਹਂਸਯਾ
ਹੰਸਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਹੈ, ਯਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮੱਧਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਹੰਸਾ ਵਾਲੀ ਵਿਚਲੀ ਹੈ।
ਆਸੁ ਤੁਰ੍ਯਾਭਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤ੍ਯੈ ਤਿਸ੍ਰੋ ऽਨ੍ਯਾਃ ਸ੍ਯੁਸ਼੍ਚਸਂਪਦੇ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੌਥੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹੈ; ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਸੰਪਤੀ ਲਈ ਹਨ।
ਦਾਹਭੂਮੀਰਸਾਕ੍ਸ਼੍ਮਾਸ੍ਵੈਰ੍ਵਸ਼ਿਨੀਬੀਜਮੀਰਿਤਮ੍
ਅੱਗ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਜ਼ਾਕਤ ਭਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸ਼ਿਨੀ ਦਾ ਬੀਜ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੂਨ੍ਯਮਂਬੁਰਸਾਵਹ੍ਨਿਸ੍ਵਯੋਗਾਨ੍ਮੋਹਨੀਮਨੁਃ
ਖਾਲੀ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਰਾਹੀਂ ਮੋਹਨੀ ਮੰਤ੍ਰ ਉਪਜਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਯਾਨਭੋਦਾਹਵਹ੍ਨਿਸ੍ਵਯੋਗੈਃ ਸ੍ਯਾਦਰੁਣਾਮਨੁਃ
ਗਿਆਨ, ਧਰਤੀ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਅਰੁਣਾ ਮੰਤ੍ਰ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਂ ਨਭੋਦਾਹਸਹਿਤਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਕ੍ਸ਼੍ਮਾਸ੍ਵਯੁਤਂ ਮਨੁਃ
ਕੰ ਮੰਤ੍ਰ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਗ੍ਰਾਸੋ ਨਭੋਦਾਹਵਹ੍ਨਿਸ੍ਵੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਕੌਲਿਨੀਮਨੁਃ
ਕੌਲੀਨੀ ਦਾ ਮੰਤ੍ਰ ਆਕਾਸ਼, ਅੱਗ ਅਤੇ ਖਾਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਾਗ੍ਦੇਵਤਾਨ੍ਤੈਰ੍ਨ੍ਯਾਸਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯੇਨ ਦੇਵ੍ਯਾਤ੍ਮਕੋ ਭਵੇਤ੍
ਵਾਣੀ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਭਾਵਾਧਾਰਕੇ ਪਾਦਦ੍ਵਯੇ ਮੂਲਾਗ੍ਰਕਾਵਧਿ
ਨਾਭੀ, ਆਧਾਰ, ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ, ਅਤੇ ਜੜਾਂ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਿਰਿਆਂ ਤੱਕ,
ਲੋਹਿਤਾਂ ਲਲਿਤਾਂ ਬਾਣਚਾਪਪਾਸ਼ਸृਣੀਃ ਕਰੈਃ
ਉਹ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ, ਸੁੰਦਰ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਰ, ਧਨੁ, ਫੰਨਾ ਅਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਮਧ੍ਯਸ੍ਥਦੇਵੀ ਤ੍ਵੇਕੈਵ षੋਡਸ਼ਾਕਾਰਤਃ ਸ੍ਥਾਤਾ
ਮੱਧ ਵਿਚ ਇਕੋ ਹੀ ਦੇਵੀ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਹੈ।
ऋषਿਃ ਸ਼ਿਵਸ਼੍ਛਨ੍ਦ ਉਕ੍ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਲਲਿਤਾਦਿਕਾਃ
ਰਿਸ਼ੀ ਸ਼ਿਵ ਹਨ, ਛੰਦ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦੇਵੀਆਂ ਲਲਿਤਾ ਆਦਿ ਹਨ।