ਵਿਰੋਧਿਨਾਮਸਂਰੁਦ੍ਧਂ ਕृष੍ਣੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਸਮੁਚ੍ਚਰੇਤ੍
ਵੈਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਕਾਲੀ ਪੱਖੀ ਵਿੱਚ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਅਵਤਾਰਚਤੁष੍ਟਯਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਦੁਰ੍ਗਾਯਾ ਜਗਦਂਬਾਯਾਃ ਕਿਂ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਦੁਰਗਾ, ਜਗਤ ਮਾਤਾ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਕੀ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
ਸਰ੍ਵਾਸਾਮਵਤਾਰਾਣਾਂ ਨਾਰਦੋ ਦੇਵਦਰ੍ਸ਼ਨਃ
ਸਭ ਅਵਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਨਾਰਦ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਅਵਤਾਰਕਲਾਨਾਂ ਹਿ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਵਿਨਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਅਵਤਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ।
ਪਜ੍ਜਗਨ੍ਮਾਤृਮਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਵੈਭਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤਵਾਨ੍ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਜਗਤ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ ਹੈ।
ਤਥਾ ਰਾਧਾਵਤਾਰਾਣਾਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਵੈਭਵਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਰਾਧਾ ਦੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਰਾਧਾਵਤਾਰਾਸ੍ਤਾਨ੍ਸਤ੍ਯਂ ਕੀਰ੍ਤਯਾਸ਼ੇषਸਿਦ੍ਧਿਦਾਨ੍
ਰਾਧਾ ਦੇ ਉਹ ਅਵਤਾਰ ਜੋ ਸਾਰੀ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰੋ।
ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਰਾਧਾਪਦਾਂਬੁਜਮ੍
ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਰਾਧਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪੰਗਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਰਾਧਾਵਤਾਰਚਰਿਤਂ ਭਜਤਾਮਿष੍ਟਿਸਿਦ੍ਧਿਦਮ੍
ਮੈਂ ਰਾਧਾ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਕਥਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਨ ਚਾਹੇ ਸੁਪਨੇ ਪੂਰੇ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮਾਲਾਵਤੀਮੁਖਾष੍ਟਾਨਾਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਵਲ੍ਯਧਿਪਾਸ੍ਮृਤਾ
ਮਾਲਾਵਤੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਅਠ ਸਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰਾਵਲੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਖੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਧਾਚਰਣਪੂਜਾਯਾਮੁਕ੍ਤਾ ਮਾਲਾਵਤੀਮੁਖਾਃ
ਰਾਧਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ, ਮਾਲਾਵਤੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਲਾਵਤੀ ਮਧੁਮਤੀ ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਸ਼੍ਯਾਮਲਾਭਿਧਾ
ਕਲਾਵਤੀ, ਮਧੁਮਤੀ, ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਿਆਮਲਾ ਹੈ,
ਸੁਸ਼ੀਲਾਪ੍ਰਮੁਖਾ ਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਃ ਸਖ੍ਯੋ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦੀਰਿਤਾਃ
ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਸਖੀਆਂ, ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਤੀਸ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੁਸ਼ੀਲਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਲੇਖਾ ਚ ਯਮੁਨਾ ਮਾਧਵੀ ਰਤਿਃ
ਸੁਸ਼ੀਲਾ, ਸ਼ਸ਼ਿਲੇਖਾ, ਯਮੁਨਾ, ਮਾਧਵੀ ਅਤੇ ਰਤੀ,
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਨਨਾ ਪਦ੍ਮਮੁਖੀ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਚ ਸੁਧਾਮੁਖੀ
ਚੰਦ੍ਰਾਨਨਾ, ਪਦਮਮੁਖੀ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਅਤੇ ਸੁਧਾਮੁਖੀ,
ਕਾਲਿਕਾ ਕਮਲਾ ਦੁਰ੍ਗਾ ਵਿਰਜਾ ਭਾਰਤੀ ਸੁਰਾ
ਕਾਲਿਕਾ, ਕਮਲਾ, ਦੁਰਗਾ, ਵਿਰਜਾ, ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਸੁਰਾ,
ਅਪਰ੍ਣਾ ਮਨਸਾਨਨ੍ਦਾ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਰਾਧਿਕਾਪ੍ਰਿਯਾਃ
ਅਪਰਣਾ, ਮਨਸਾਨੰਦਾ ਅਤੇ ਰਾਧਿਕਾ ਦੀਆਂ ਬਤੀਸ ਪਿਆਰੀਆਂ ਸਖੀਆਂ।
ਸਸਰ੍ਜ षੋਡਸ਼ਕਲਾਸ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਤ੍ਸਮਪ੍ਰਭਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਰਚੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਗੁਣ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਧਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਰ੍ਣਯੇ ਸਰ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਰਹਸ੍ਯਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਸਭ ਤੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਾਜ਼ بيان ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਵਿਮੁਖਂ ਚਰਸ਼ੁਚਿਵਿਭੂ ਵਨਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਯਃ ਸ੍ਵਰਾਃ
ਵਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਸੁਰਾਂ, ਚਲਣ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾਂ।
ਜ੍ਯਕੁਮਭ੍ਰਂ ਤਥਾ ਨਾਦੋ ਦਾਵਕਃ ਪਾਥ ਇਤ੍ਯਥ
ਜਯਕੁਮਭ੍ਰ, ਨਾਦ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਪਾਣੀ, ਇਹ ਸਭ।
ਭੂਮੀ ਰਸੋ ਨਮੋ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਦਾਹਸ਼੍ਚਾਪਿ ਰਸਾਂਬੁ ਚ
ਧਰਤੀ, ਸਵਾਦ, ਨਮਸਕਾਰ, ਵਿਆਪਕਤਾ, ਜਲਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਰ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਵਲੀ ਚ ਲਲਿਤਾ ਹਂਸੇਲਾ ਨਾਯਕੇ ਮਤੇ
ਚੰਦ੍ਰਾਵਲੀ, ਲਲਿਤਾ ਅਤੇ ਹੰਸੇਲਾ ਨੂੰ ਨੇਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੇषਾਸ੍ਤੁ षੋਡਸ਼ਕਲਾ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਤ੍ਕਲਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਬਾਕੀ ਸਖੀਆਂ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਤੀਸ ਉਪਗੁਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਲਿਤਾਪ੍ਰਮੁਖਾਣਾਂ ਤੁ षੋਡਸ਼ੀਤ੍ਵਮੁਪਾਗਤਾ
ਲਲਿਤਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ।
ਕੁਰੁਕੁਲ੍ਲਾ ਚ ਵਾਰਾਹੀ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਲਿਲਲਿਤੇ ਉਭੇ
ਕੁਰੁਕੁੱਲਾ ਅਤੇ ਵਾਰਾਹੀ, ਦੋਵੇਂ ਚੰਦ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਹृਤ੍ਪ੍ਰਾਣੇਲਾਹਂਸਦਾਵਹ੍ਨਿਸ੍ਵੈਰ੍ਲਲਿਤੇਰਿਤਾ
ਉਹ ਦਿਲ, ਸਾਸ, ਇਲਾ, ਹੰਸਾ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਨਜ਼ਾਕਤ ਭਰੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਹਂਸਾਦ੍ਯਯਾਦ੍ਯਾ ਮਧ੍ਯਾ ਸ੍ਯਾਦਾਦਿਮਧ੍ਯਸ੍ਥਹਂਸਯਾ
ਹੰਸਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਹੈ, ਯਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮੱਧਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਹੰਸਾ ਵਾਲੀ ਵਿਚਲੀ ਹੈ।
ਆਸੁ ਤੁਰ੍ਯਾਭਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤ੍ਯੈ ਤਿਸ੍ਰੋ ऽਨ੍ਯਾਃ ਸ੍ਯੁਸ਼੍ਚਸਂਪਦੇ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੌਥੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹੈ; ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਸੰਪਤੀ ਲਈ ਹਨ।