ऋषਿਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮੂਰ੍ਤਿਃ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਸ਼੍ਛਨ੍ਦਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਰਿਸ਼ੀ ਦੱਖਣਾਮੂਰਤੀ ਹਨ; ਛੰਦ ਪੰਕਤੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਾਭੇਰਾਪਾਦਮਾਦ੍ਯਂ ਤੁ ਨਾਭ੍ਯਨ੍ਤਂ ਹृਦਯਾਤ੍ਪਰਮ੍
ਨਾਭ ਤੋਂ ਪੈਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ; ਨਾਭ ਤੋਂ ਦਿਲ ਤੱਕ ਦੂਜਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਆਦ੍ਯਂ ਵਾਮਕਰੇ ਦਕ੍ਸ਼ਕਰੇ ਤਦੁਭਯੋਃ ਪਰਮ੍
ਪਹਿਲਾ ਵਾਮ ਹਥ ਤੇ, ਦੂਜਾ ਸੱਜੇ ਹਥ ਤੇ, ਤੇ ਤੀਜਾ ਦੋਹਾਂ ਹਥਾਂ ਤੇ।
ਨਵ ਯੋਨ੍ਪਾਭਿਧਂ ਨ੍ਯਾਸੇ ਨਵਕृਤ੍ਵੋ ਮਨੁਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਨਵ ਯੋਨੀ ਨਾਮਕ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਨਵ ਵਾਰੀ ਨਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨੇਤ੍ਰਯੋਰ੍ਨਾਸਿਕਾਯਾਂ ਚ ਸ੍ਕਨ੍ਧਯੋਰੁਦਰੇ ਤਥਾ
ਦੋ ਅੱਖਾਂ, ਨੱਕ, ਦੋ ਮੋਢਿਆਂ ਤੇ ਪੇਟ ਉੱਤੇ।
ਪਾਦਯੋਰਪਿ ਗੁਹ੍ਯੇ ਚ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਯੋਰ੍ਹृਦਯੇ ਪੁਨਃ
ਪੈਰਾਂ, ਗੁਪਤ ਅੰਗ, ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਮੁੜ ਦਿਲ ਉੱਤੇ।
ਵਾਗ੍ਭਵਾਦ੍ਯਾਂ ਰਤਿਂ ਗੁਹ੍ਯੇ ਪ੍ਰੀਤਿਮਤ੍ਯਾਦਿਕਾਂ ਹृਦਿ
ਵਾਗਭਵ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਗੁਪਤ ਅੰਗਾਂ 'ਚ ਰਤੀ ਤੇ ਦਿਲ 'ਚ ਪ੍ਰੀਤਿ ਨਿਆਸ ਕਰੀਦੀ ਹੈ।
ਪੁਨਰ੍ਵਾਗਕਾਤ੍ਮਮਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤਿਸ੍ਰਏਵ ਚ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਮੁੜ ਵਾਗਕਾਮ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਨਿਆਸ ਕਰੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿਂ ਵਕ੍ਤ੍ਰੇ ਹृਦਿ ਨ੍ਯਸ੍ਯੇਦ੍ਗੁਹ੍ਯੇ ਚਰਣਯੋਰਪਿ
ਮੂੜ, ਮੂੰਹ, ਦਿਲ, ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਆਸ ਕਰੀਦੀ ਹੈ।
ਮਾਯਾਕਾਮੌ ਚ ਵਾਗ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀ ਕਾਮੇਸ਼ੀ ਪਞ੍ਚਬੀਜਕਮ੍
ਮਾਇਆ, ਕਾਮ, ਵਾਗ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਕਾਮੇਸ਼ੀ — ਇਹ ਪੰਜ ਬੀਜ ਹਨ।
ਕਾਮਦੇਵਃ ਸ੍ਮਰਃ ਪਞ੍ਚ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਨ੍ਯਾਸਸਿਦ੍ਧਿਦਾਃ
ਕਾਮਦੇਵ, ਸਮਰ ਤੇ ਇਹ ਪੰਜ ਨਿਆਸ ਦੀ ਸਿਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਰਾਵਿਣ੍ਯਾਦ੍ਯਾਃ ਕ੍ਰਮਾਨ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯੇਦ੍ਵਾਣੇਸ਼ੀਬੀਜਪੂਰ੍ਵਕਃ
ਡਰਾਵਿਨੀ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਣੇਸ਼ੀ ਦੇ ਬੀਜ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਨਿਆਸ ਕਰੀਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਰਾਵਿਣੀ ਕ੍ਸ਼ੋਭਿਣੀ ਵਸ਼ੀਕਰਣ੍ਯਾਙ੍ਕਰ੍षਣੀ ਤਥਾ
ਡਰਾਵਿਨੀ, ਖ਼ੋਭਿਨੀ, ਵਸ਼ੀਕਰਨੀ ਤੇ ਆਂਕਰਸ਼ਣੀ ਵੀ।
ਤਾਰ੍ਤੀਯਵਾਗ੍ਮਧ੍ਯਗੇਨ ਕਾਮੇਨ ਸ੍ਯਾਤ੍षਡਙ੍ਗਕਮ੍
ਤੀਜੀ, ਵਾਗ ਦੇ ਮੱਧ ਤੇ ਕਾਮ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਛੇ ਅੰਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਧ੍ਯਾਯੇਦ੍ਰਕ੍ਤਸਰੋਜਸ੍ਥਾਂ ਰਕ੍ਤਵਸ੍ਤ੍ਰਾਂ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਲ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ, ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਯਂ ਜਪੇਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਦਸ਼ਾਂਸ਼ਂ ਕਿਂਸ਼ੁਕੋਦ੍ਭਵੈਃ
ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ।
ਨਵਯੋਨ੍ਯਾਤ੍ਮਕਂ ਯਨ੍ਤ੍ਰਂ ਬਹਿਰष੍ਟਦਲਾਵृਤਮ੍
ਨਵ ਯੋਨੀ ਵਾਲਾ ਯੰਤਰ ਬਾਹਰੋਂ ਅਠ ਪਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਦਲਾਗ੍ਰੇषੁ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਾਨਿ ਪਦ੍ਮ ਤੁ ਮਾਤृਕਾਵृਤਮ੍
ਪਤਿਆਂ ਦੇ ਕੋਣਾਂ ਉੱਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਹਨ; ਕਮਲ ਮਾਤਾ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਚ੍ਛਾ ਜ੍ਞਾਨਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ਚੈਵ ਕਾਮਿਨੀ ਕਾਮਦਾਯਿਨੀ
ਇੱਛਾ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਕਰਮ — ਇਹ ਤਿੰਨ, ਕਾਮ ਦੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮਨਚਾਹੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ।
ਪੀਠਸ਼ਕ੍ਤੀਰਿਮਾ ਇष੍ਟ੍ਵਾ ਪੀਠਂ ਤਨ੍ਮਨੁਨਾ ਦਿਸ਼ੇਤ੍
ਇਹ ਪੀਠ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਮਨਤਰ ਨਾਲ ਪੀਠ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੇਤਪਦ੍ਮਾਸਨਂ ਙੇਂਤਂ ਨਮੋਨ੍ਤਃ ਪੀਠਮਨ੍ਤ੍ਰਕਃ
ਪੀਠ ਨੂੰ ਲਾਸ਼ ਜਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਆਸਨ ਵਾਂਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪੀਠ-ਮਨਤਰ ਅੰਦਰੋਂ ਜਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਵਾਹ੍ਯ ਪ੍ਰਜਪੇਦ੍ਦੇਵੀਮੁਪਚਾਰੈਃ ਪृਥਗ੍ਵਿਧੈਃ
ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਹਵਾਨ ਕਰਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਪਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਾਮਕੋਣੇ ਰਤਿਂ ਦਕ੍ਸ਼ੇ ਪ੍ਰੀਤਿਮਗ੍ਰੇ ਮਨੋਭਵਾਮ੍
ਖੱਬੇ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਰਤੀ, ਸੱਜੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਤੀ, ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਨੋਭਵ।
ਮਧ੍ਯਯੋਮੇਰ੍ਹਹਿਃ ਪੂਰ੍ਵਾਦਿषੁ ਚਾਗ੍ਰੇ ਸ੍ਮਰਾਨਪਿ
ਵਿੱਚਕਾਰ ਯੋਮੇਰਹਹੀ, ਪੂਰਬ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰ ਤੇ ਹੋਰ।
ਸੁਭਗਾਖ੍ਯਾ ਭਾਗਾ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤृਤੀਯਾ ਭਗਸਰ੍ਪਿਣੀ
ਪਿੱਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸੁਭਗ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੀਜਾ ਭਾਗ ਭਗਸਰਪਿਨੀ ਹੈ।
ਅਨਙ੍ਗਮੇਖਲਾਨਙ੍ਗਮਦਨੇਤ੍ਯष੍ਟਸ਼ਕ੍ਤਯਃ
ਅਨੰਗ, ਮੇਖਲਾ, ਅਨੰਗਮਦ ਆਦਿ — ਇਹ ਅੱਠ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ।
ਦੀਰ੍ਘਾਦ੍ਯਾ ਮਾਤਰਃ ਪੂਜ੍ਯਾ ਹ੍ਰਸ੍ਵਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾष੍ਟਭੈਰਵਾਃ
ਦੀਰਘ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਹ੍ਰਸਵ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅੱਠ ਭੈਰਵ ਹਨ।
ਮਲਯਂ ਕੋਲ੍ਲਗਿਰ੍ਯ੍ਯਾਖ੍ਯਂ ਚੌਹਾਰਾਖ੍ਯਂ ਕੁਲਾਨ੍ਤਕਮ੍
ਮਲਯ, ਕੋਲਲਗਿਰੀ, ਉਹ੍ਹਾਰਾ, ਤੇ ਕੁਲਾਂਤਕ — ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।
ਭੂਗृਹੇ ਦਸ਼ਦਿਕ੍ਸ਼੍ਵਰ੍ਚੇਦ੍ਧੇਤੁਕਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਨ੍ਤਕਮ੍
ਘਰ ਵਿੱਚ ਤੇ ਦਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇਤੁਕ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂਤਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਕਪਾਦਂ ਭੀਮਰੂਪਂ ਵਿਮਲਂ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਏਕਪਾਦ, ਭੀਮਰੂਪ, ਵਿਮਲ ਤੇ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।