ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਜਿਸਦਾ ਉਚਾਰਣ 'ਤਾਰਾ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਇਆ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਤਰ ਧਾਰੀ ਮਨੁੱਖ ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਂਤ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਤਰ ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਵਭਾਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਜੋਤੀ, ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਇਸ ਮੰਤਰ ਵਿਚ ਦੇਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 'ਸ੍ਵਾਹਾ' ਇਸ ਮੰਤਰ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 'ਸੋऽਹਮ' ਇਸਦਾ ਸਿਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਣਵ (ਓਂਕਾਰ) ਨੂੰ ਇਸ ਮੰਤਰ ਦੀ ਅੱਖ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ 'ਹਰਿਹਰ' ਇਸ ਦਾ ਅਸਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਸਰਬੋਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਆਸਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੱਖਰ ਉਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਆਵਰਨਾਂ ਸਮੇਤ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਤਤ ਤੁਮ ਹੋ' ਵਰਗੀਆਂ ਵਾਣੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀਕਤਾ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਏਕਤਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਤਰ ਦਾ ਦ੍ਰਸ਼ਟਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਗਾਯਤਰੀ ਇਸ ਦੀ ਛੰਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਾਯਤਰੀ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਜਪ-ਪਾਠ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਛਾ ਇਸ ਮੰਤਰ ਦਾ ਬੀਜ (ਮੂਲ) ਹੈ ਅਤੇ ਉਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਪੁਰੁਸ਼ੋत्तਮ ਮੰਤਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਇਸ ਮੰਤਰ ਲਈ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਹਵਨ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰੇ। ਇਹ ਮੰਤਰ, ਜਿਸਦਾ ਅੰਤ 'ਨਮ:' ਅਤੇ 'ਓਮ' ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਬੀਜ 'ਸ਼੍ਰੀ' ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਬੀਜ ਨਾਲ ਇਹ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਲੱਖ ਜਾਪ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਘਿਉ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ ਕਰਨਾ ਨਿਯਮਤ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਆਪ ਹੀ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮੰਤਰ ਦੇ ਦ੍ਰਸ਼ਟਾ ਸ਼ੌਣਕ ਹਨ, ਛੰਦ 'ਵੀਰਾਟ' ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 'ਵੀਰਾਟ' ਛੰਦ ਨਾਮਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰਿ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਸੰਖ ਅਤੇ ਚਕਰ ਧਾਰੀ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮੁਕੁਟਧਾਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਸਨਕ ਆਦਿਕ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਵੇਰੇ ਉਸਦੇ ਕੰਨ ਦੀ ਕੁੰਡਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੀ ਗੋਲਾਈ ਵਰਗੀ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਨਿਰਭੈਤਾ ਅਤੇ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਘੇਰੇ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਚਕਰ, ਸੰਖ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਧਾਰੀ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਨਕ ਆਦਿਕ, ਸ਼ਾਕਤੇਯ, ਵਿਆਸ, ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਸ਼ੌਣਕ ਆਦਿਕ ਰਿਸ਼ੀ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਲੱਖ ਜਾਪ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਘਿਉ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਨਿਯਮਤ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਮੰਡਲ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਰੋਗ ਮੁਕਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰੇ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵਸਤ੍ਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਏ; ਜੋ ਆਰੋਗਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿਲ ਚੜ੍ਹਾਏ। ਇਕ ਲੱਖ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਜਾਪ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਜ਼ੁਕਾਮ ਜਾਂ ਤਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਕੁਆਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। 'ਸ੍ਵਾਹਾ' ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਲਈ ਕਵਚ-ਅਸਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੀਜ ਅੱਖਰ ਸਿਰ ਲਈ, ਸ਼ਕਤੀ ਸਿਰ ਲਈ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦਸ ਮਰਯਾਦਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ। ਅਤ੍ਰਿ ਨੇ ਹਿਰਦਾ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ; ਅੱਠ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤਰ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਬੀਜ ਅੱਖਰ 'ਨਮ:' ਨਾਲ ਲੰਮਾ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ, 'ਨ' ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਉਹ ਵਿਆਸ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਮਲ ਸਮਾਨ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅਤੇ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ ਤਾਂ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੇ ਆਸਨ ਤੇ, ਉਸਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਚੌਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕ ਅਤੇ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਮੰਤਰ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਰਤਾ ਨੂੰ ਕਾਵਿ-ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨ੍ਰਿਸਿੰਹ, ਮਾਧਵ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਲੋਹਿਤ ਅਤੇ ਨਿਗਮਾਦਿਮਾ ਦਾ ਉਲਲੇਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਨੰਤਪੰਕਤੀ, ਪਕਸ਼ੀੰਦਰ, ਚੰਦਸ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ, ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਰਮ ਫਲ, ਆਰੋਗਤਾ, ਇੱਛਾ ਪੂਰਨਤਾ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸਾਖ਼ਾਤਕਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।