ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜੋ ਕੋਈ ਵਾਕ-ਚਾਤੁਰਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਅੱਖਰ—ਜਿਸ ਵਿੱਚ ‘ਮ’ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ—ਅਤੇ ‘ਪ’ ਜਿਸ ਨਾਲ ‘ਗ’ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਸਿਕ ਅੱਖਰ ਅਤੇ ਸਰਜਨਾਤਮਕ ਅੱਖਰ ਨਾਲ, ਉੱਚੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਸੁਰ ਉੱਚਾਰਣ ਨਾਲ, ਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਹਨ, ਛੰਦ ਗਾਇਆਤ੍ਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਵੀ ਗਾਇਆਤ੍ਰੀ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਗਭਵ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸਫੈਦ ਸੁਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੱਖਰ ਉੱਤੇ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਗੁੰਦੇ ਹੋਣ, ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜੇ। ਉਹ ਗਾਇਆਤ੍ਰੀ ਦੇ ਗੀਤ ਨਾਲ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮੀ, ਕਾਲੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀ, ਕੋਮਲ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜੋ ਨਾਰੀ-ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਲੀਲਾ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨਨ ਕਰੇ। ਜਦ ਉਹ ਹੋਮ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀਹ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਐਸਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਅਣਦੇਖੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵੀ ਗੰਗਾ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉਘੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਸਰਵਜ্ঞানੀਆਂ, ਜਦ ਸਤੁਤੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ, ਅੱਗ ਦੇ ਕੋਲ, ਅਤੇ ਮਾਰਾ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠੋ। ਇਹ ਤੈਂਤੀਸ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪੰਜ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਬਣਾਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੈਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਹਰਿ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵੈਦਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਮਧੇਨੁ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਸੈਂਕੜੇ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ, ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ, ਤਰਕ, ਪੁਰਾਣ, ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਅਮਰਾਵਤੀ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਗੋਵਾਲਨ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ, ਜਿਸਦਾ ਖੱਬਾ ਹੱਥ ਟਿੱਪਣੀ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਬਚਨ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹਨ, ਜਿਸਦੀ ਵਾਂਸਲੀ ਧੁਨੀ-ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਉਪਜਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸਦਾ ਚਮਕ ਲਾਲੀਮਾਤਮਕ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਕਲਿਆਣ ਦੇਵੇ। ਮੰਤ੍ਰ-ਗਿਆਨੀ ਵਿਅਕਤੀ ਅਠਾਰਾਂ ਸਪੋਕ ਵਾਲੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਅਠਾਰਾਂ ਸਪੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਆਨੰਦ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਨੰਦਨੰਦਨ ਅਤੇ ਕਾਲੇ-ਅੰਗ ਵਾਲੀ ਮੂਰਤੀ ਲਈ ਮੰਤ੍ਰ ਪਾਠ ਕਰੇ। ਦੱਸ ਸਪੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਬਤੀ-ਦੋ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਨੰਦਨੰਦਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸਾਰੇ ਇੱਛਤ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ। ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਰਤਨ ਦੀ ਪਿਆਲੀ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਾਤ੍ਰ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ। ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੱਖ ਵਾਰ ਜਪੋ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਖੀਰ ਨਾਲ ਅਰਪਣ ਕਰੋ। ਫਿਰ ‘ਓਮ’, ਦੇਵੀ ਕਮਲਾ, ਮਾਇਆ, ਅਤੇ ‘ਭਗਵਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ’ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ। ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉੱਨੀ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਸਮਸਤ ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਭਿਆਸਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਲਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ, ਅੱਗ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੱਕ, ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਜ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ। ਹਰਿ, ਜੋ ਵਿਭਿੰਨ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਪੀਲਾ ਸ਼ੁੱਧ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਿਆ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਲਾਠ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਕੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਚਿਰਕਾਲ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਲੱਖ ਵਾਰ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪੋ ਅਤੇ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲਾਲ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਅਰਪਣ ਕਰੋ। ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਕਮਲ-ਸਮਾਨ ਹਨ, ਜੋ ਕ੍ਰੀੜਾ-ਲਾਠੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਕਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਜਲ-ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪਿੱਛੇ ਹਨ। ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਹਨ, ਛੰਦ ਅਨੁਸ਼ਟੁਭ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਮਨੁ ਹਨ। ਵੈਦ, ਪੰਜ ਭਾਗ, ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਤੋਂ ਉਪਜਦੇ ਅੱਖਰ, ਇਹ ਸਭ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਿਯ ਸਖੀਆਂ ਨੂੰ, ਸੁਗੰਧਤ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਦੈਵੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਕੰਸਾਸੁਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਬਲੀ, ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ, ਤਿੰਨ ਸ਼ਹਦ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਦਿਸ਼ਾ-ਪਾਲਕਾਂ ਦੇ ਅਸਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਭਯਾ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ ਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਸੱਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਮੂਹ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਵੇਂ ਹੀ, ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਮੰਡਲਾਂ ਨਾਲ, ਪੰਜ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਬਣਾਓ। ਫਿਰ, ਪਾਸੇ ਰੱਸਸੀ ਤੇ ਲਾਠੀ, ਕਿਤੇ ਹੋਰ, ਬੱਦਲ-ਸਮਾਨ ਕਾਲਾ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਮੋਰ ਪੰਖ ਦੀ ਮੁਕੁਟ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇ। ਪਹਿਲੀ ਆਹੁਤੀ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ-ਸਾਧਨਾ, ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਦੀ ਗਾਥਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਨਾਰਦ ਆਦਿ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਹਰਿ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਇੱਛਤ ਫਲ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।