ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਛੇ ਸੰਧੀਆਂ, ਛੇ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਛੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਲਿਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਵਰਨਮਾਲਾ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਚੌਰਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਠ ਵਜ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਇਹ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਅਨੰਗ ਨੂੰ ਜਾਣਣ, ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਲੈਣ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਿਰਦੇ ਕਾਮਦੇਵ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ। ‘ਦੇਹ, ਦੇਹ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ’ ਇਸ ਜਪ ਨਾਲ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ—ਇਹ ਮਦਨ ਮੰਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਅਠਤਾਲੀ (੪੮) ਅੱਖਰਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਸਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮੁਢਲੇ ਰੂਪ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਆਸਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਭੂਸ਼ਣ ਤੱਕ, ਦੁਬਾਰਾ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਿਧੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੰਖ, ਚਕ੍ਰ, ਗਦਾ, ਕਮਲ, ਮਾਲਾ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਅਤੇ ਕਉਸਤੁਭ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੇ ਕੋਣਾਂ ਤੇ, ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਤੇ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਉੱਤਮ ਸਾਧਕ ਅੱਠ ਰਾਣੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਇੰਦਰਨੀਲ, ਮੁਕੁੰਦ, ਕਰਾਲ, ਆਨੰਦ, ਅਤੇ ਕੱਛਪ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਾਹਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਜ੍ਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਘੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁਣਕ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਨਾਲ, ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਵੀਸ ਦੱਖਣਾ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਹ ਮੰਤਰ ਜਪ, ਹੋਮ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਧਰਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸਮਾਈ ਹੋਈ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਖਾਦ-ਅਨਾਜ ਦੀ ਵਾਧੂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉਸਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਉਸ ਦੀ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਰਾਜਸੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਲਈ ਘਾਸ ਦੇ ਤਿੰਨੇ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹੋਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਭ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਦਸ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ ਪ੍ਰਕਟ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਸ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ, ਜੋ ‘ਵਾਯੁ’ ਅਤੇ ‘ਅਗਿਨੀ ਪ੍ਰਿਯ’ ਉੱਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਬੀਜ ਕਾਮਨਾ ਹੈ, ਅਗਿਨੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਤਰ ਚਕ੍ਰ, ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਉਂਗਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਅੱਖਰੀ ਕਵਚ ਨਾਲ ਫੈਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਜੇ ਅੰਗੂਠੇ ਤੋਂ ਖੱਬੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜਾਂ ਉੱਤੇ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਂਗਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਸਥਿਰਤਾ ਨਾਲ ਰੱਖਣ। ਜੋ ਵਿਘਨ ਨਾਸਕ ਵਿਘਾੜਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਲਯ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਸਥਾਂ ਲਈ, ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕਾਮਨਾ ਆਦਿ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰਤਾ ਵਿੱਚ, ਮੰਤਰ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਉਂਗਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮੁਢਲੇ ਅੱਖਰ ਨਾਲ, ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅੱਖਰ ਅਤੇ ਬਿੰਦੂ ਸਮੇਤ ਢੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਤਾਰਾ ਮੰਤਰ ਦਾ ਮੁਢਲਾ ਅੱਖਰ, ਵਿਆਪਕਤਾ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁਢਲਾ ਅੱਖਰ, ਮੰਤਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਖਰ ਅਤੇ 'ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ' ਇਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵੱਲ ਕੇਂਦਰਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪृथਵੀ, ਜਲ, ਅਗਿਨੀ, ਵਾਯੁ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼—ਇਹ ਤੱਤ ਸਿਰ, ਦੋ ਅੱਖਾਂ, ਦੋ ਕੰਨ ਅਤੇ ਨੱਕ ਦੇ ਰੰਧਰਾਂ ਉੱਤੇ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਅੱਖਰ ਓਮ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਧੀ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਕਥਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।