ਇਹ ਕਥਾ ਮਨਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੀ ਉਚਿਤ ਉਪਾਸਨਾ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਮਨਤਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੋਵਿੰਦ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ-ਬੀਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ, ਰਤਨ, ਯੰਤਰ, ਚਿੱਤਰ ਜਾਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭੀ, ਜਿਹੜਾ ਭੀ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੀ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਣਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਇੱਛਾ ਇਸ ਮਨਤਰ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੂਜੀ ਤਾਕਤ ਵਜੋਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਮਨਤਰ ਮੂਲ ਨਾਲ ਸਰਬਤ੍ਰ ਵਿਆਪਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਨਤਰ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦਸ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮੂਲ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਮੰਨ ਕੇ, ਇਹ ਉਪਾਸਕ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਮਨਤਰ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਸਿਰ, ਮੱਥੇ, ਭ੍ਰੂ-ਮੱਧ, ਅੱਖਾਂ, ਕੰਨਾਂ, ਪੇਟ, ਨਾਭੀ, ਗੁਪਤ ਅੰਗ, ਕਮਲ ਦੇ ਮੂਲ, ਦਿਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਮਨਤਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਸੇ ਨੂੰ 'ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਸਥਾਪਨਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਮਰ, ਘੁੱਟਣਾਂ, ਪਿੰਡਲੀਆਂ, ਟਖਣਾਂ, ਪੈਰਾਂ, ਮੂੰਹ, ਠੋਡੀ, ਗਲੇ, ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਮੂਲ, ਚਿਹਰੇ, ਨੱਕ, ਅਤੇ ਸਿਰ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਹ ਮਨਤਰ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਜਦੋਂ ਮਨਤਰ ਦੇ ਅੱਖਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸੇ ਨੂੰ 'ਸੰਹਾਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ, 'ਮੂਰਤੀ-ਪੰਜਰਾ' ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਉਪਾਸਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਦੁਆਰਕਾ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹਲਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਲਾਂ ਦੇ ਖੰਭੇ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਅਤੇ ਕੰਧਾਂ ਜਲਦੇ ਹੋਏ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ, ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਰੂਬੀ ਦੇ ਚੌਬਾਰੇ ਉੱਤੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੀਵਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਚਾਨਣ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਸੁੰਦਰ, ਨਰਮ ਅਤੇ ਸਭ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੇ ਹਨ। ਰੁਕਮਣੀ ਅਤੇ ਸਤਭਾਮਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਗਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਨਾਗਨਜਿਤੀ ਅਤੇ ਸੁਨੰਦਾ ਦੋ ਪਾਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਰਤਨ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਪਾਤਰ ਭਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਾਹਰ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਪਿਆਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੀ ਬਾਹਰ, ਅੱਠ ਨਿਧੀਆਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਨ-ਸਮਪੱਤੀ ਨਾਲ ਭਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਉਪਾਸਕ ਨੂੰ ਮਨਤਰ ਪੰਜ ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸੁਗੰਧਤ ਲੇਪ ਨਾਲ ਅੱਠ-ਪੰਖੜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਖੜੀਆਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਤਾਰਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਮਨਤਰ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਛੇ ਸੰਧੀਆਂ, ਛੇ ਪੰਖੜੀਆਂ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਕਰਕੇ ਇਹ ਅੱਖਰ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਛੇ ਅਨਾਜ ਦੀਆਂ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਾਹਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦੇ ਅੱਖਰ ਘੇਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਚੌਰਸ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਠ ਵੱਜਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਇਹ ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇਵਤੇ ਭੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: "ਅਸੀਂ ਜਾਣੀਏ, ਅਸੀਂ ਧਿਆਨ ਕਰੀਏ, ਉਹ ਆਨੰਗ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਵੇ।" ਦਿਲ ਕਾਮਦੇਵ ਲਈ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। "ਚਮਕ, ਚਮਕ, ਚਮਕ,"—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਲੀ-ਅੱਠ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮਦਨ-ਮਨਤਰ ਕਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਆਸਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਸਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗਹਣਿਆਂ ਤੱਕ, ਫਿਰ ਤੋਂ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰਤਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।