ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਦੇ ਪਥ ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ, ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਉੱਚਤਮ ਰਾਜ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ, ਪੁਮਾਨ, ਸ਼ੌਚ, ਵਿਸ਼ਵਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸਰਵਕਾ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਤੱਤ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਬੀਜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਨਰਸਿੰਹ ਅਤੇ ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਜੋ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਅਰੰਭਿਕ ਅੱਖਰ 'ਮਾ' ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਾ—ਸ਼ਵਾਸ ਲੈਣ, ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਛੱਡਣ—ਕਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਆਚਾਰਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਾ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਦੁਹਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦਸ ਤੱਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਕਿਰੀਟ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ ਤੱਤ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਪੰਜ ਉਂਗਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਪੰਜ ਭਾਗ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰੱਖੇ। 'ਤਾਰਾ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਫੈਲਾਕੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਨੱਕ, ਮੂੰਹ, ਗਲਾ, ਹਿਰਦਾ ਅਤੇ ਨਾਬੀ ਉੱਤੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੁੜ, ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਅੱਖਰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੇ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਰੱਖੇ। ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅੱਖਰ ਅਤੇ ਮਨ ਦੇ ਪੰਜ ਭਾਗ ਵੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰੱਖੇ। ਹੁਣ, ਉਹ ਸਿਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰਾਜ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿ ਅੱਠ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 'ਤਾਰਾ' ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਘੇਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ। ਵਿਦਵਾਨ ਸਾਧਕ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰ ਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ। ਪਹਿਲਾਂ, ਮਾਤਾ ਦੇ ਅੱਖਰ, ਤ੍ਰੈ-ਭਾਗੀ ਨਹੀਂ, ਹਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰੱਖੇ। ਇਸ ਉੱਤਮ ਸਥਾਪਨਾ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਸਿੱਧਾ ਸਾਕਸ਼ਾਤਕਾਰ। ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ? ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸਭ ਚਾਹਤਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ। ਉਹ ਠੰਢਾ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਯਾਦ ਕਰੇ, ਜਿੱਥੇ ਸੁੰਦਰ ਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਵਿਦਵਾਨ ਮੰਤ੍ਰ-ਸਾਧਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੰਨ-ਭੰਨ ਕਰਦੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ, ਜੋ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹਨ, ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇ। ਮੋਰਾਂ ਦੇ ਨੱਚਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਨ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੋਹਕ ਹੈ। ਨਿਰਮਲ ਕੰਵਲ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਦੀ ਧੂੜ, ਜੋ ਨੀਂਦ ਨਾ ਲੈਂਦੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁਮੈਲ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਗਤੀ ਅਟੱਲ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ। ਇਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ, ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਅਦੁੱਤੀਅ ਸਿੰਘਾਸਨ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ, ਅਠ-ਪੱਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਕੰਵਲ ਉੱਤੇ, ਮੁਕੁੰਦ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ, ਜੋ ਖੜਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਮੁਖ ਅਤੇ ਕੰਵਲ-ਆਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਵਲ-ਆਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਜਾਪੇ। ਫਿਰ, ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਜਾਪ ਕਰੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਆਸਨ ਉੱਤੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਜੜ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ। ਬਾਂਸਰੀ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਚਿੱਟੇ ਤульਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਚਿੱਟੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਭੇਟ ਕਰੇ। ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਘੋੜੇ-ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਜੋੜੀਆਂ ਭੂਸ਼ਣ ਭੇਟ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਦੋ ਕੰਵਲ ਭੇਟ ਕਰੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰੇਕ ਭਾਗ ਲਈ ਸਾਰੇ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕਰੇ। ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਰੁਕਮੀਣੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ, ਜੋ ਸਦਾ ਨੌਜਵਾਨ, ਲਾਲ ਅਤੇ ਰਜਸ ਗੁਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਮੰਤ੍ਰ-ਸਾਧਨਾ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰੀਤ ਸਿਰਜੀ।