ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਵਿਧੀ ਸਮਝਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੈਵ ਪੰਥੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ “ਓਮ” ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਪਾਤਰ, ਮੋਤੀ ਵਾਲੇ ਸਿੰਪਲੇ ਜਾਂ ਫੁੱਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚੰਗੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸਿੰਗ (ਹੋਰਨ) ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ। ਸਿੰਗ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋ ਕੇ ਹਲਕਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕੱਟਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪਤਲਾ ਨਲਕਾ ਲਾ ਕੇ, ਇਸਨਾਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੰਗ ਨਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਹੀ ਮਨਾ ਕੀਤੇ ਧਾਤੂਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਜੋੜ ਹੋਵੇ। ਫਲ ਵਾਲੇ ਸिरे ਉੱਤੇ ਛੋਟਾ ਕਟੋਰਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜੀ ਨਾਲ ਛੇਦ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦੂਜੇ ਪਾਤਰ ਜਾਂ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੰਜ ਗਉ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਨ੍ਹੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੱਪੜਾ, ਜਨੇਊ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭੇਟ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ, ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਜਾਂ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਜਾਂ ਕਲੀ ਦੇ ਫੁੱਲ ਨਾਲ ਉਪਚਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਭਿੰਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਧੂਪ ਅਤੇ ਸੁੱਧ ਗੁੱਗਲ ਵੀ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਉਤਨੀ ਧੂਪ ਤੇ ਪੀਲੀ ਗਾਂ ਦੇ ਘੀ ਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫੁੱਲਾਂ ਸਮੇਤ ਉਚਿਤ ਭੋਜਨ ਭੀ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸਾਸਟਾਂਗ ਦੰਡਵਤ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਗੀਤ, ਵਾਜਾ, ਪੁਰਾਣ ਪਾਠ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਫੀ ਮੰਗਣ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਪੰਜ ਵਿਧੀਆਂ ਵਾਲੀ ਪੂਜਾ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਨੇਊ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸੋਲਾਂ ਉਪਚਾਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਨੂੰ ਇਹ ਪੂਜਾ-ਵਿਧੀ ਸਮਝਾਈ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਫਿਰ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਵਿਧੀ ਕਰਾਂਗਾ, ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗਾ।” ਉਹ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਗਿਆ, ਰੇਤ ਦਾ ਚੌਕ ਬਣਾਇਆ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ, ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਚੌਕ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਲ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਾਂਸ ਰੋਕ ਕੇ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਲਾਇਆ। ਫਿਰ, ਵਾਨਰ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਉੱਦਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਮਟਕੇ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਜੋ ਅਗਨਿ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਦੀ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਲਿੰਗ ਹੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਲਿੰਗ, ਜਿਹਦੇ ਹੇਠਾਂ ਆਸਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕੀਤਾ, “ਮੈਂ ਰੁਦ੍ਰ ਸੂਕਤ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਾਂਗਾ,” ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸਿਮਰਿਆ। ਪਰ ਜਦ ਮਹੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਗਟ ਨਾ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੂੰ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ! ਦੱਸ, ਤੇਰੇ ਆਂਸੂਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?” ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਇਹ ਲਿੰਗ ਆਸਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੈ; ਵੇਖੋ, ਮੇਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਢੇਰ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਆਸਨ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਤਾਂ ਜਲਦੀਬਾਜ਼ੀ ਨਾ ਕਰ। “ਮੈਨੂੰ ਲਿੰਗ ਵਿਖਾ, ਤੇ ਦੱਸ ਕਿ ਆਸਨ ਆਇਆ ਕਿ ਨਹੀਂ।” ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਕਤਿਸਾਲੀ ਵੀਰਭਦਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪੂਜਾ-ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਰਨਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।