ਇਸ ਮਹਾਨ ਘਟਨਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਚਿੱਟੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਮਹੇਸ਼ ਨੂੰ, ਜੋ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੀਠੀ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ, ਪੱਤੇ, ਸ਼ੁਭ ਤਿਲ, ਅਖੰਡ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਸੁੱਚੇ ਤਿਲ ਵਰਤੇ ਗਏ। ਜਦ ਪੂਜਾ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਭ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਅਤੇ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਧਰਮਵਾਨ ਜੀ, ਗੌਤਮ ਦੇ ਇੱਕ ਚੇਲੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੰਕਰਾਤਮਨ ਸੀ, ਉਥੇ ਆਏ। ਕਦੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਜਾਤਿ ਦੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲਏ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ, ਤੇ ਕਦੇ ਚੰਡਾਲ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ। ਉਹ ਦਹਾੜਦੇ, ਉੱਤਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਨੱਚਦੇ, ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ। ਉਹ ਕੇਵਲ ਸ਼ਿਵ-ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਂਦੇ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਗੁਰੂ ਦੀ ਝੂਠੀ ਵੀ ਖਾ ਲੈਂਦੇ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਆਪ ਖਾਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ। ਗੁਰੂ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੇ। ਗੌਤਮ ਮੁਨੀ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਾਤਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਖਾਂਦੇ। ਜਦ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ, ਉਹ ਕੋਈ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਨਾ ਕਰਕੇ ਖਾਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਕੰਡਿਆਂ ਆਦਿਕ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਵੀ ਖਾ ਲੈਂਦੇ, ਪਰ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਥੋਂ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਡੱਲੀ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਗੋਬਰ ਮਿਲਦਾ। ਉਹ ਮੁਨੀ, ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੰਡਾਲ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ। ਉਹ ਚੰਡਾਲਾਂ ਵਾਂਗ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਣ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਣ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਪਛਾਣ ਸਕਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਹੜੇ ਮੁਨੀ ਉਥੇ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਬਹੁਤ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਜੂ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਜਤਾਉਂਦੇ ਹੋਣ। ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ ਕਿ ਕੇੜਾ ਪਾਪ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਿਰ ਵੱਢਿਆ ਗਿਆ? ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਵੀ ਪੱਕੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਚੇਲੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਸੀ। ਜਿਥੇ ਵੀ ਮੌਤ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਸਾਡੀ ਮੌਤ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅ ਹੈ, ਮੁੜ ਜੀਵਤ ਕਰਾਂਗਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਗੌਤਮ ਵੀ ਮਰ ਗਏ। ਜਦ ਉਹਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵੀ ਜਾਣ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਗਿਆਨੀ ਬਾਣਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ। ਮਹੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਗੌਤਮ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ, ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਸੀ, ਮਹੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਭਗਤ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅਟੱਲ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ, ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਜਾ ਕੇ ਵੇਖਾਂਗਾ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ।" ਨੰਦੀ, ਸੋਹਣੇ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੁੰਦਰ ਛਤਰੀ ਲੈ ਕੇ, ਨਾਲ ਸੀ। ਮਹੇਸ਼ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਹਰੀ ਸੱਪ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਹੰਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ, ਬੇਅੰਤ ਭੀੜ ਨਾਲ, ਗੌਤਮ ਦੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਨੂੰ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਨਜ਼ਰ ਕਰਕੇ, ਮੁੜ ਜੀਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੌਤਮ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, "ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਮਿਲਦੀ ਰਹੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰਾ ਇਹ ਚੇਲਾ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵੀਕਾਰ ਅਤੇ ਅਸਵੀਕਾਰ ਦੀਆਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਰਿਹਾ ਹੈ।