ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਭਗਤ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰੁਤੀ ਜੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਚਮਕ ਹੈ, ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਝੁਮਕੇ ਹਨ, ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਰੁਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਉਸ ਵਾਨਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਰੀਬੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵਾਨਰ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰਾਮ ਅਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੰਕਾ ਦੇ ਸੜਨ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨੁਮਾਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਨਤਰ ਜਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਜਾਣਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹਨੁਮਾਨ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਕੇ ਮਨਤਰ ਜਾਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਭਗਤ ਨਿੱਤ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਨਤਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬਾਘਾਂ ਅਤੇ ਚੋਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਜਾਪ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਖ਼ਰਾਬ ਸੁਪਨੇ, ਚੋਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਮਨਤਰ, ਜੋ ਬਾਰਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਦਾ ਅੰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਠ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਪਹਿਲਾ ਅੱਖਰ ਬੀਜ ਹੈ ਅਤੇ ‘ਹੁੰ’ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ। ਇਸ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਉਖਾੜ ਕੇ ਰਾਵਣ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਧਧਕਦੇ, ਦਸ ਲੱਖ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ‘ਰੁਕੋ, ਰੁਕੋ, ਦੁਸ਼ਟ!’ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਗੂੰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਚਾਵਲ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਘੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਦਿਓ। ਮੂਲ ਮਨਤਰ ਨਾਲ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਚ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ, ਉੱਚਤਮ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਕੁਸ਼ ਦੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੋ। ਅੱਠ ਮੁਠੀਆਂ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਓ ਅਤੇ ਰਾਮ-ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰੋ। ਚੰਦਨ ਲਗੇ ਹੋਏ ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਓ। ਮੂਲ ਮਨਤਰ ਨਾਲ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਆਦਿਕ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੂਜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਉੱਤੇ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਜਾਮਬਵੰਤ, ਕੁਮੁਦ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਵੀ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਉੱਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਜਦੋਂ ਮਨਤਰ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਆਪਣੇ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਪਾਸਕ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਕੇ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਬੰਨ੍ਹ, ਨਿਆਸ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਆਦਿ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਲੱਖ ਜਾਪ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ ਵੱਡੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦਿਨ-ਰਾਤ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਰਹੋ ਜਦ ਤੱਕ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਜਦ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਪਾਸਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਜੋ ਵੀ ਵਰ ਮੰਗਣਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਪਾਸਕ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜ਼ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਾਯੂਪੁੱਤਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਆਦਿਕ ਅਤੇ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖੋ, ਗੁਰੂ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਜਗਾ ਕੇ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਫੜੋ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਮਨਤਰ ਦੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਇਸ ਉੱਤਮ ਮਨਤਰ ਦੀ ਗੁਪਤ ਸਾਧਨਾ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਧੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।