ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਨਤਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਬਿਲਵ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਤਿ ਪੁੱਨ੍ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਣਮੋਲ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਤਿੰਨ ਮਿੱਠੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਘੀ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਆਪਾਰ ਅਤੇ ਧਨ-ਧਾਨ ਦੀ ਵਾਧੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਲੱਖ ਪਾਠਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚਾਵਲ ਦੀ ਖੀਰ ਨਾਲ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿੱਤੀ ਲਾਭ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਨਤਰਾਂ ਦਾ ਕੇਵਲ ਏਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਮਨਤਰਾਂ ਦੇ ਬੇਅੰਤ ਉਪਯੋਗ ਹਨ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਛੇ-ਕੋਣੀ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਵਾਸੁ ਪੱਤਾ ਬਣਾਓ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਹਰ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਪੰਖੜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਚੱਕਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੱਠ ਪੰਖੜੀਆਂ ਅਤੇ ਅੱਠ ਬਿੰਦੂ ਬਣਾਏ ਜਾਣ, ਹਰ ਇਕ ‘ਓਮ’ ਅੱਖਰ ਨਾਲ। ਚੱਕਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਘੇਰਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਛੇ-ਕੋਣੀ ਆਕਾਰ ਰਾਜਾ ਯੰਤ੍ਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਯੰਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪੰਖੜੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਜੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਚੱਕਰਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਬਾਹਰਲੇ ਪਾਸੇ, ਅੱਖਰਮਾਲਾ ਅਤੇ ਮਨਤਰ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਯੰਤ੍ਰ ਉਪਾਸਕ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯੰਤ੍ਰ ਵਸ਼ੀਕਰਨ, ਆਕਰਸ਼ਣ, ਵੈਰ, ਦੂਰ ਕਰਨ, ਨਿਕਾਲਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਰਵਾ ਘਾਸ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਸੰਦ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਲਈ, ਕਰੰਜ ਬੀਜ ਆਕਰਸ਼ਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤੀ, ਪੋਸ਼ਣ, ਦੀਰਘਾਯੁ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਵਿਧੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਧੇ ਦੀ ਖਾਲ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਯੰਤ੍ਰ ਵੈਰ ਲਈ, ਝੰਡੇ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਨਿਕਾਲਣ ਅਤੇ ਬਦਰਖਾਸ਼ੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਉੱਤੇ ਲਿਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਧਕ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਮਸ਼ਾਨ ਦੀਆਂ ਰਾਖ ਜਾਂ ਹੋਰ ਐਸੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਮਾਰਣ, ਉਖਾੜਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਰਾਜਾ ਯੰਤ੍ਰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਸੁਗੰਧਤ ਪਦਾਰਥਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਰਾਮ ਮਨਤਰ ਦਾ ਬੀਜ 'ਠ' ਹੈ, ਇਹ ਮਨਤਰ ਰਸ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਨਤਰ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ: ਸੁਦਰਸ਼ਨ, ਮਹਾ ਸ਼ਬਦ, ਚਕ੍ਰਰਾਜ ਅਤੇ ਈਸ਼ਵਰ। ਮਨਤਰ ਵਿੱਚ 'ਛਿੰਧਿ' ਦੋ ਵਾਰੀ, 'ਭਿੰਧਿ' ਦੋ ਵਾਰੀ, 'ਵਿਦਾਰਯ' ਦੋ ਵਾਰੀ, 'ਤ੍ਰਾਸਯ' ਦੋ ਵਾਰੀ, ਫਿਰ 'ਵਰਮਾਸ਼ਤ੍ਰ', 'ਅਗਨੀ', 'ਜਯ' ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ 'ਤਾਰਾ', ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ, 'ਙੇਂਤੋ, ਙੇਂਤੋ', ਅਤੇ 'ਰਘੁਨੰਦਨ' ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਆਸਨ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਵਾਚਕ ਵੰਦਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਲਾ-ਮਨਤਰ ਸਤਾਈ (47) ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, 'ਠ' ਬੀਜ ਹੈ, ਧ੍ਰੁਵਾ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਅਤੇ 'ਠ' ਦੋ ਵਾਰੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਨਤਰ ਦੀ ਧਿਆਨ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਪੰਜ-ਅੱਖਰੀ ਮਨਤਰ ਨੂੰ ਤਾਰਾ ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੋਰਥ, ਸਚਾਈ, ਵਾਣੀ ਅਤੇ ਵਿਰਧਿ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੋਹਨ ਦਾ ਜਾਦੂ ਹੈ, ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਦੱਖਿਣਾਮੂਰਤੀ ਹੈ। ਜਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਕਾਮ ਬੀਜ ਆਦਿਕਾ ਮੂਲ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨਤਰ ਦੀ ਬੀਜ-ਸ਼ਕਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੀ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਹੈ; ਮਨਤਰ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਛੇ-ਅੰਗੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਪਾਸਕ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਾਮਧੇਨੁ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰੇ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਮਲ ਉੱਤੇ, ਨੀਲੇ ਨੀਲਮ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ। ਉਸ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਾਂ ਫਿਰ, ਹਰੀ ਜੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਰਗੀ ਆਕਰਸ਼ਕ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸਮਰ ਆਦਿ ਮਨਤਰਾਂ ਨਾਲ। ਰਾਮ, ਚੰਨਣੀ ਚਾਨਣ ਵਰਗੇ, 'ਙੇ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਅੰਤ, 'ਧ੍ਰੁਵਾ' ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਨ। ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਛੇ-ਅੱਖਰੀ ਮਨਤਰ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਇਹ ਦਸ-ਅੱਖਰੀ ਮਹਾ ਮਨਤਰ ਮਹਾਨ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਰਿਸ਼ੀ ਸਵਰਾਟ ਹੈ। 'ਸ੍ਵਾਹਾ' ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਵਿਧੀਆਂ, ਯੰਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨਤਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹੀ ਉਪਯੋਗ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਸਮਝਾਈ ਗਈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਚੰਗਿਆਈ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਅਤੇ ਸਭ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਸਕਣ।