ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਗਤ ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਅਖੀਰਕਾਰ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਉਸਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਸਭ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕਿਆ। ਜਦ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸੁਰ-ਸੁਭਾਵਤਾ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ ਲੱਖਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਲੋਕ, ਜੋ ਹੁਣ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਵੱਡਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਮੂਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਬੋਲ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਰਾਜਾ! ਤੇਰੇ ਲਈ ਵੀ, ਜਦ ਤੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਵੱਡਾ ਸੁਭਾਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਭ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪਰਮ ਧਾਮ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।” ਜਦ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਯਾਦ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਜੋ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਮ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਕਾਸੀ (ਵਾਰਾਣਸੀ) ਚਲਾ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਦਾਨ-ਦਇਆ ਨਾਲ ਮਿਤ੍ਰਸਾਹਾ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਰਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਪੂਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੰਗਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ, ਸੁਣਦਾ, ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਉਸਦਾ ਜਲ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ - ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਵੀ, ਇਸ ਪਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ - ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਤੇ, ਇੱਕ ਭਰਾ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ। ਉਹ ਗੱਲ ਦੱਸੋ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।” ਉਸਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਦਕਸ਼ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਦਿਤੀ ਤੇ ਅਦਿਤੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਸ ਵਿਚ ਵੈਰੀ ਸਨ, ਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਜਿੱਤ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ, ਮਹਾਨ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੂ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀਰੋਚਨ ਸੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਉਹੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਹੇ ਮੁਨਿਵਰ। ਉਸਨੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਤੇ ਹੁਣ ਉਸਦਾ ਮਨ ਸਵਰਗ ਜਿੱਤਣ ਵੱਲ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਹਰ ਟੁਕੜੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸੌ ਹਾਥੀ ਸਨ; ਫੌਜ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਕੀ ਵਰਨਨ ਕਰੀਏ? ਉਸਦੀ ਫੌਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ। ਬਾਲੀ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਬਾਣਾ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸ਼ੂਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਐਸਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਦੇਵਤੇ ਵੀ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਜੰਗ ਲਈ ਆ ਗਏ। ਨਗਾੜਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਅੰਤਕਾਲੀ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਛਿੜ ਗਈ। ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਪਦ੍ਰਵ ਹੋਇਆ। ਰਥਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਤਣਕ, ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਸੀ। ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੀ ਝਣਕਾਰ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਟਕਰਾਉਣ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਜਿਵੇਂ ਅਚਾਨਕ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਅੰਤ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਰਾਤ, ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਬਿਜਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਤੇ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਆਗੇ ਵਧੀ।