ਇਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਵਿਦਵਾਨ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਅੱਗ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲਵਿਆਂ ਤੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ, 'ਙੇṃ' ਨਾਲ ਖਤਮ ਕਰਕੇ, ਚੰਦਰਮਾਂ ਦੀ ਮੰਡਲ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। 'ਡ' ਤੋਂ 'ਕ੍ਸ਼' ਤੱਕ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਮੰਡਲ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਸੋਮ ਵਾਲਾ ਨਿਆਸ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਤਰ, ਜੋ 'ਨਮਸ' ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 'ਹੰਸ ਨਿਆਸ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨੌਂ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਣਿਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰੇ। ਉਹ ਇਹ ਗ੍ਰਹਿ ਮੱਥੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਲਲਾਟ ਉੱਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਵੀ, ਲੜੀਵਾਰ ਰੱਖੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਨਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਮੂਲ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹੋਏ। ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਦਾਨ ਅਤੇ ਅਭੈ ਦਾਨ ਦੇ ਜੋੜੇ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਫੜੇ ਹੋਏ ਵੇਖੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਲਗਾ ਕੇ, ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਜਪੇ ਅਤੇ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹਵਨ ਵਜੋਂ ਅਰਪਿਤ ਕਰੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਸਨ-ਯਜਨਾ ਵਿਚ, ਧਰਮ ਆਦਿਕ ਦੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਪਰਮ, ਆਦਿ-ਮੁਖ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼-ਮੰਡਲ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਇਹ ਸਰਵੋਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਸੁਖਮ, ਵਿਜੈਯ, ਮੰਗਲਮਈ, ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਛੋਟੇ ਅੱਖਰ ਨਪੁੰਸਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਅਗਨਿ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜਦੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਹੈ; ਸਿਰਜਣਾ ਹੋਰ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਸਨ ਦਾ ਜੋ ਮੰਤਰ 'ਤਾਰਾ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਆਸਨ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨੌਂ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤਰ ਲਈ, ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਮਨੁਸ਼੍ਯ ਦੇ ਸਰੂਪ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਦੋ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਅੱਠ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਦੀ, ਪੰਜ ਸਦਿਆ ਆਦਿ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਉਸ਼ਾ, ਗਿਆਨ, ਤੇਜ, ਸੰਧਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੀ, ਆਰਯਮਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਨਮੇ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਅਤੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਆਦਿ ਦੀ ਵੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਹਰ ਰੋਜ਼, ਦਿਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਅਰਘ੍ਯ ਦੇਵੇ। ਸੂਰਜ ਦਾ ਚੱਕਰ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਆਸਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ, ਤਾਮਬੇ ਦਾ ਪਾਤਰ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਥ ਜਲ ਸਮ੍ਹਾਲ ਸਕੇ, ਲੈ ਕੇ, ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬੀਜ-ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਉਲਟ ਕ੍ਰਮ ਵਿਚ ਜਪ ਕੇ, ਉਸ ਵਿਚ ਜਲ ਭਰੇ। ਕੁੰਕੁਮ, ਰੋਜਨ, ਕੇਸਰ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ, ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਲਾਲ ਚੰਦਨ, ਤਿਲ, ਬਾਂਸ ਅਤੇ ਜੌ—ਇਹ ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਜਲ ਵਿਚ ਪਾਏ ਜਾਣ। ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਵਟ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਹਥੇਲੀ ਉੱਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਅਮ੍ਰਿਤ-ਬੀਜ ਲਿਖੇ। ਫਿਰ, ਸੂਰਜ ਦੀ 108 ਵਾਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ, ਉਪਾਸਕ ਇਕਾਗ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਜਪੇ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮुठੀ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਫੇਰ 108 ਵਾਰੀ ਮੰਤਰ ਜਪੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਿਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਨ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਲ-ਅਰਪਣ ਆਯੁ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਜ, ਬਲ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਨਾਮ, ਗਿਆਨ, ਧਨ-ਸਮਪੱਤੀ ਅਤੇ ਭੋਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਇਸ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਆਕਾਸ਼, ਅੱਗ, ਵਾਯੂ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਹ ਸੂਰਜ-ਮੰਡਲ ਦੇ ਬੀਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਇਛਿਤ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।