ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਗਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇਵੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਧਰਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਮਲ, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਬਦ ‘ਤ’ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਅਖੀਰਲੇ ਭਾਗ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਦਿਲ ਤੋਂ ਚੌਥੇ ਤੱਕ, ਹਰ ਅੰਗ ਦੇ ਉੱਤੇ ਅੱਖਰ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਦੇਵੀ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਮਨ ਵਿਚ ਆ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਛੇ ਅੰਗ ਉਸ ਰੂਪ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਗਤ ਨੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤਿਕੋਣ ਜਾਂ ਚੌਰਸ ਬਣਾਇਆ। ਉਥੇ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਅੱਗ ਦਾ ਚੱਕਰ ਜਾਂ ਕੋਈ ਪਾਤ੍ਰ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਤਾ। ‘ਕਲੀੰ’ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਪਾਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੁੱਚੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ। ਉਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਗੋਮੂਤਰ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਚੜ੍ਹਾਇਆ। ਇਹ ਆਮ ਅਰਘਯਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਅਰਘਯਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਤੇ ਯਜਨ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਛਿੜਕਿਆ। ਫਿਰ, ਚੌਰਸ ਘੇਰਾ ਬਣਾਕੇ, ਅਰਘਯਾ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਇਆ। ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਚਾਰੇ ਕੋਣਿਆਂ ਵਿਚ ਦਿਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚੌਥੇ ਤੱਕ ਚਾਰ ਅੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ। ਤਿੰਨ ਮੂਲ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਆਧਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਨਿਯਮਤ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਪਾਤ੍ਰ ਦੇ ਅਖੀਰ ’ਤੇ, ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ‘ਇਹ ਅਰਘਯਾ ਫਲਾਂ ਦੇ ਲਈ ਹੈ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਤੀਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਇੱਥੇ, ‘ਫਟ’ ਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਹੈ, ‘ਪਾਂਚਜਨਯ’ ਲਈ ਹਿਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਿਰਦਾ ਮੰਤਰ ਲਈ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪਾਤ੍ਰ ਦੇ ਅੰਤ ’ਤੇ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਰੀ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ, ਨਮਨ ਕਰਦਿਆਂ, ‘ਇਹ ਅਰਘਯਾ ਫਲਾਂ ਦੇ ਲਈ ਹੈ’ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ, ਸੁੱਚੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਉਲਟੀ ਲੜੀ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਮੂਲ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ। ‘ਓਮ, ਸੋਮ ਚੱਕਰ ਨੂੰ’ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਸੋਲਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਸੋਲਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਕਲਾ-ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਗੋਮੁਦਰਾ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਣਾਕੇ, ਮਤਸਯ-ਮੁਦਰਾ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ। ਇੱਥੇ, ਮਨਚਾਹੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦਿਖਾਈਆਂ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਮੁਦਰਾ, ਫਿਰ ਯੋਨੀਮੁਦਰਾ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿਖਾਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਤ ਨੇ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਸੰਖ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ, ਛਿੜਕਾਅ ਲਈ ਪਾਤ੍ਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ। ‘ਹ੍ਰੀਂ’ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਚੌਲਾਂ ਨਾਲ ਮੰਡਲ ’ਤੇ ਛਿੜਕਾਅ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਪਾਦਯ, ਅਰਘਯ, ਆਚਮਨ ਅਤੇ ਮਧੁਪਾਰਕ ਲਈ ਪਾਣੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਪਾਦਯ ਉਹ ਪਾਣੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਾਕ, ਦੂਰਵਾ ਘਾਹ, ਕਮਲ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੁਕ੍ਰਾਂਤਾ ਪੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਰਘਯ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਦੂਰਵਾ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਆਚਮਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਧੁਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਦ, ਘਿਉ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਖ ਪਾਤ੍ਰ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਆਸਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਅਤੇ ਅਭਯ ਮੁਦਰਾ ਧਾਰੇ ਹੋਏ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮੂਰਤੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਘਰ ਵਿਚ ਸ਼ੁਭ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਅਸਪਸ਼ਟ ਜਾਂ ਦੋਸ਼ੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਮੂਲ ਨਾਲ ਰੂਪ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਪਰੋਕਤ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ’ਤੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਵਾਹਨ ਅਤੇ ਵਿਸਰਜਨ ਸਮੇਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸਭ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।