ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਦੂਰਘਜਿਹਵਾ ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਵਾਲਿਨੀ ਸ਼ੰਕੁਕਰਨਕਾ ਦੇ ਸਾਥ ਹੈ; ਗਜੇਂਦ੍ਰ ਕਾਮਰੂਪਿਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਪਕਰਨ ਓਮਾ ਦੇ ਸਾਥ। ਮਹਾਨੰਦ ਵਿਘਨੇਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹਨ, ਚਤੁਰਮੁੱਖਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਹਨ। ਦੁਮੁਖਾ ਭੂਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੁਮੁਖਾ ਭੌਤਿਕੀ ਦੇ ਸਾਥ ਹੈ। ਦ੍ਵਿਜਿਹਵਾ ਮਹਿਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਭੀ ਨੂੰ ਸ਼ੂਰ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਲਾਜਵਾਨ, ਵਾਮਦੇਵ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਨੱਕ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਸੈਨਾਪਤੀ, ਰਾਤ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਕਾਮ ਵਿਚ ਅੰਨ੍ਹਾ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਸਾਥ ਹੈ। ਮਦ ਹੋਏ ਵਾਹਕ, ਚੰਚਲਤਾ, ਜਟਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ, ਭਾਗ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਬਲਦ-ਧਵਜ ਧਾਰੀ ਹੈ। ਮੇਘਨਾਦਾ ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਿਅਪਕ ਅਤੇ ਕਾਲਰਾਤ੍ਰੀ ਦੇ ਸਾਥ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਚੇਹਰੇ ਤੇ ਛੇ ਲੰਬੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਬੀਜ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਬਣਾਉਣੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦਾ ਹੋਇਆ, ਲਾਲ ਦੇਹ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਮੂਹ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਧਿਆਨ ਵਿਚ, ਨਿਰੋਧ, ਸਥਾਪਨਾ, ਗਿਆਨ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਗੁਣ ਹਨ। ਸੁਖਸ਼ਮ, ਪਰਮ ਸੁਖਸ਼ਮ, ਗਿਆਨ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੈ। ਯਾਦ, ਬੁਧਿ, ਤੇਜ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਢਿਰ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਵੀ ਹਨ। ਇੱਛਾ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਆਨੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ। ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ, ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮੌਤ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਛੰਦ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਾਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਮਲ, ਚਕ੍ਰ ਅਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, 'ਤ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਭਾਗ ਦੇ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦਿਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚੌਥੇ ਤੱਕ, ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਦੇਵੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਗਹਣਿਆਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ, ਉਸ ਰੂਪ ਤੇ ਛੇ ਅੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੂਜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤਿਕੋਣ ਜਾਂ ਚੌਕ ਬਣਾਇਆ, ਉੱਥੇ ਅੱਗ ਦਾ ਚਕ੍ਰ ਜਾਂ ਪਾਤ੍ਰ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਇਆ। 'ਕਲੀਮ' ਅਤੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਪਾਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ। ਗਊ-ਮੂਤ੍ਰ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਬਣਾਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਵਚ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ। ਇਹ ਆਮ ਅਰਘਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਸਿਧੀਆਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਤੇ ਯਜਨ ਸਮਗਰੀ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਛਿੜਕਦਾ ਹੈ। ਚੌਕ ਨਾਲ ਘੇਰ ਕੇ, ਅਰਘਿਆ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਇਆ। ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਚਾਰ ਅੰਗ ਦਿਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਕੋਣਾਂ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ। ਤਿੰਨ ਮੂਲ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਸਹਾਇਕ ਸ਼ਕਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ। ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਵਾਲਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਪਾਤ੍ਰ ਦੇ ਆਖਿਰ 'ਇਹ ਅਰਘਿਆ ਫਲਾਂ-ਫਲਾਂ ਲਈ ਹੈ' ਕਹਿ ਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਦਿਲ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਤੀਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ ਉੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਕਵਚ 'ਫਟ' ਹੈ, ਦਿਲ ਪਾਂਚਜਨਯਾ ਲਈ ਹੈ; ਦਿਲ ਮੰਤ੍ਰ ਲਈ ਹੈ। ਪਾਤ੍ਰ ਦੇ ਆਖਿਰ 'ਇਹ ਅਰਘਿਆ ਫਲਾਂ-ਫਲਾਂ ਲਈ ਹੈ' ਕਹਿ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁੱਧ ਪਾਣੀਆਂ ਨਾਲ, ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਉਲਟੀ ਲੜੀ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਮੂਲ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਅਤੇ ਅਰਘਿਆ ਦੀ ਯਗ ਵਿਧੀ ਸ਼੍ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੋਈ।