ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੀ ਨੱਕ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਅਧੋਕਸ਼ਜ ਅਤੇ ਨਰਸਿੰਹ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਕੰਨ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਹਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਨਾਮ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਇਹ ਵਿਸ਼ਣੁ ਆਚਮਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੂੰਹ, ਨੱਕ, ਤਰਜਨੀ ਉਂਗਲ, ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਕੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ, 'ਸ੍ਵਾਹਾ' ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੈਵ ਆਚਾਰ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੇਵਲ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ, 'ਸ੍ਵਾਹਾ' ਜਾਂ 'ਵਸਾਨਾ' ਵਰਗੇ ਉਚਾਰਣਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ੈਵ ਆਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਆਚਮਨ ਬੋਲੀ, ਲਾਜ ਅਤੇ ਸੰਪੱਤਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਨ ਵਿੱਚ ਨੰਦਕਾ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਮੂਲ, ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ, ਪਿੱਠ, ਨਾਭੀ ਅਤੇ ਪਿੱਠ ਦੀ ਕੁਬੜੀ ਉੱਤੇ, ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭਸਮ ਲੈ ਕੇ, ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਨਾਮ ਉਚਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਤਤਪੁਰੁਸ਼, ਅਘੋਰਾ, ਸਦ੍ਯੋਜਾਤ ਆਦਿ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ, ਸ਼ੈਵ ਜਾਂ ਸ਼ਾਕਤ ਤੀਨ-ਕੋਣੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਇਸਤਰੀ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇ, ਤਿਵੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ, ਮੰਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਦੀ ਆਮੰਤ੍ਰਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਜਲ ਨਾਲ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਜਲ ਲੈ ਕੇ, ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਢੱਕਣਾ, ਅਤੇ ਜੜ ਤੋਂ ਟਪਕਦੇ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ, ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਮудਰਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਨੱਕ ਦੇ ਸਿਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਅੰਦਰਲੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨੂੰ ਧੋ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਉਸੇ ਜਲ ਨਾਲ, ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਝਾੜ ਕੇ, ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਵਜ੍ਰ-ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੱਥ ਧੋ ਕੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਵਿਦਿਆਨੁਸਾਰ, ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਧੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭੇਟ ਪਾ ਕੇ, ਮੂਲ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਭੇਟ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਭੇਟ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ। ਜਾਂ, ਅਠਾਈ ਵਾਰੀ ਗੁਪਤ ਮੰਤ੍ਰ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਆਹੁਤੀ ਦੇਵੇ। ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ ਜੋ ਕਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮ੍ਰਿਗ ਚਮੜੇ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਦੀ, ਬਲਦ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਧਾਰੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਗੱਦਾ ਤੇ ਕਮਲ ਹਥ ਵਿੱਚ ਫੜੀ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਦੇਵੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤ੍ਰਿਪਤੀ (ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ) ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਸਮੇਤ ਵੈਨਤੇਯ ਨੂੰ 'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ' ਕਹਿ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦਿਓ। ਵਿਸ਼ਣੁ ਭਗਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੇਯ ਦੀ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੂਜਾ-ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹੋ। ਫਿਰ, ਪੂਜਾ-ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਾਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਵਿਅਸਥਿਤ ਕਰੋ। ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਯਮੁਨਾ, ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਧਾਤਾ ਅਤੇ ਮੁੜ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਹੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿ ਸੰਪਰਦਾਇਕ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਰਬਾਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਭਦਰਾ, ਸੁਭਦਰਾ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦਰਬਾਨ ਹਨ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਅਤੇ ਮਹਾਕਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦਰਬਾਨ ਹਨ। ਸੇਂਦੁ, ਸ੍ਵਨਾਮਾ, ਅਘਰਨਾ ਆਦਿ, 'ਨਮ:' ਅਤੇ 'ਓਂ' ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਇੱਥੇ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੈਵੀ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਉਤਪਾਤਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਜੋ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।