ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਹ ਸਤਤਾ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਅਤੇ ਇਹੀ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਹੋਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹੀ ਸਭ ਨੂੰ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਧੁਨੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਫਿਰ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ-ਨੀਚ ਦੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਬ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਵਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਬ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਲਹਿਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧੁਨੀ, ਬਿੰਦੂ ਅਤੇ ਜੋ ਪ੍ਰਗਟ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ-ਆਖਿਆ ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਇਹੀ ਤੱਤਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਰਗ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਲਈ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕੋਈ ਲੜੀ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਤੱਤ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ। ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਦੇਣ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥ ਹੈ। ਮੁਕਤੀ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ੰਭੂ ਹੀ ਕਿਰਪਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਅਭਿਨਾਸੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਨੰਦ-ਭੋਗ ਲਈ। ਕਿਸੇ ਭੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਈ, ਕਰਤਾ, ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਸਾਧਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਨਾ ਅੰਤ। ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਮੋਹ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਮੋਹ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਤਪਾਦਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਰਚਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਤੁਰੰਤ, ਮਾਇਆ ਉਸ ਨਿਯਮਤਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਦੀਵੀ ਮਾਇਆ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਕੇ, ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਰਾਹੀਂ, ਮਾਇਆ ਲਾਜ਼ਮੀ ਬੰਧਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਫਿਰ ਜੀਵ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਗਿਆਨ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਮੋਹ ਦੇ ਪਟ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ, ਉਚਤ ਸਾਧਨ ਰਾਹੀਂ ਭੋਗ-ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭੋਗ-ਵਸਤੂ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਭੋਗਤਾ—ਉਹ ਉੱਚਤ ਸਾਧਨ ਉਹੀ ਹੈ। ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਬੁੱਧਿ ਸੁਖ ਆਦਿ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਬੁੱਧਿ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਕਰਮ-ਸਵਭਾਵ ਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਧਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਭੋਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਰਤਾ-ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਭੋਗਤਾ ਦੀ ਪਦਵੀ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਹੈ। ਜਦ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾ-ਭਾਵ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਸਾਧਨ ਆਦਿ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਸਾਧਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇ ਕਰਤਾ-ਭਾਵ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ, ਭੋਗ ਲਈ, ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੱਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭੋਗਤਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮਾਂ, ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਲਈ, ਅਪ੍ਰਗਟ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਧਰਤੀ ਆਦਿ ਅਧਾਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਅਪ੍ਰਗਟ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ, ਬੁੱਧਿ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਨਿਰਣੈ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮਹਾਤੱਤ ਤੋਂ, ਅਹੰਕਾਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਗਰਤਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ।