ਸੁਣੋ, ਜਨਮ-ਜਨਮਾਂਤਰੇ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਜਗਤ ਦੀ ਗੂੜ੍ਹੀ ਗਲ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਇੱਕ ਜਿਹੜੀ ਗਾੜ੍ਹੀ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਅਸ਼ੁੱਧ। ਫਿਰ ਦੂਜੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵੀ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇੱਕ ਪੱਕੀ ਹੋਈ (ਪੱਕੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ) ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਅਣਪੱਕੀ (ਕੱਚੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ)। "ਸਕਲ" ਜੀਵ, ਜੋ ਕਾਲਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤੱਤ ਨਾਲ ਬੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੰਧਨ ਪੰਜ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਦੋ—ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਕਰਮ—ਤੋਂ ਉਪਜਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹ ਇਕੋ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੁਖਮ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਰਮ, ਜੋ ਪਾਪ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲਾਂ ਦੀ ਭੋਗਵਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੋ ਹੀ ਪਹਿਲੇ ਹਨ; ਹੁਣ, ਦੋਜਾ ਸੁਣ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਆਦਿਕ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ। ਉਹ ਗਿਆਨ ਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਇਹ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਦਿ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ਕਤੀ "ਵਿਦਰੂਪਾ" ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਅਵਿਨਾਸੀ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਕਾਰਣ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਦ੍ਵਾਰਾ ਹੀ, ਹੇ ਮੁਨਿ, ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਹੀ ਸਭ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਤਪੱਤੀ ਧੁਨੀ (ਨਾਦ) ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਤੱਤ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ-ਨੀਵਾਂ ਹੋਣਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਬੀ ਹੋਵੇ, ਓਥੇ ਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਬੀ ਹੋਵੇ, ਓਥੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਲਹਿਰ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਧੁਨੀ ਅਤੇ ਬਿੰਦੂ, ਤੇ ਉਹ ਜੋ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ "ਸਦਾਖਿਆ" ਨਾਂ ਦੇ ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹੀ ਤੱਤ ਸੱਚੇ ਮਾਰਗ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਜ ਤੱਤ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਰੈ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਤੱਤ ਇਕੋ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ "ਸ਼ਿਵ" ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ। ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੇਣ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਦੇ ਸਮਰਥ ਹੈ। ਮੁਕਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਦਾਤ ਹੈ, ਉਹੀ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ੰਭੂ ਹੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਭੋਗ ਦੇ ਲਈ ਹੈ। ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਫਲ (ਪਰਿਣਾਮ) ਬਿਨਾਂ ਕਰਤਾ, ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਦੀਵੀ ਅਤੇ ਇਕੋ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਕੋਈ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਨਾਂ ਅੰਤ। ਆਪਣੀ ਮਰਜੀ ਨਾਲ, ਉਹੀ ਮੋਹ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗਿਆਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਰਚਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੁਰੰਤ ਹੀ, ਮਾਇਆ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸੁਭਾਵ ਨਿਯਮ ਲਾਉਣਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਦੀਵੀ ਮਾਇਆ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਭੁਲਾਵਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਹੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ, ਸਮੇਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਬੰਧਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ, ਉਹ ਮੁੜ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਗਿਆਨ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਕਰਵਾਈ ਨਾਲ, ਗਿਆਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਆਵਰਨ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ, ਜੋ ਭੋਗਣ ਯੋਗ ਹੈ, ਉਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉੱਚੇ ਸਾਧਨ ਰਾਹੀਂ। ਭੋਗ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ—ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਾਧਨ ਉਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਬੁੱਧੀ ਸੁਖ ਆਦਿ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਬੁੱਧੀ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਕਰਮ-ਸਵਰੂਪ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਾਧਨ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਭੋਗ ਵਾਸਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਸਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮੁਨਿ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਰਚਨਾ, ਬੰਧਨ, ਕ੍ਰਿਪਾ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਲੀਲਾ, ਪਰਮ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਣੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।