ਇਸ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਜੋਗਾਂ ਦੀ ਉਪਜ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ, ਚਾਹੇ ਵੈਦ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਲੈਣ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਜੀਵ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਰਣ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ ਹੋਰ ਹਾਥੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਹੋਣ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਬੁੱਢੇਪੇ ਨਾਲ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਸੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਰੋਗ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਉਵੇਂ ਹੀ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਕਸਾਈ ਵੱਲੋਂ ਪਸ਼ੂ ਫੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੀਵ, ਇੱਕ ਤੀਬਰ ਧਾਰਾ ਵਾਂਗ, ਜ਼ੋਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਤੀਜੇ ਉਮੀਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਉਪਰਾਲੇ ਦੇ ਫਲ ਲਈ ਅਪ੍ਰਿਯ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਮੰਨੇ। ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਚਾਕਸੂ, ਚਤੁਰ, ਨਿਰਦਯ ਅਤੇ ਸਹਸੀ ਲੋਕ ਵੀ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਆਪਣੇ ਭਾਗ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਪਲਕੀ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਭਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੁਰਸ਼, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਗਵਾ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਚਤਮ ਸੱਚ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਇੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਵੋਗੇ। ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਵਭਾਵ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੋ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਰਹੋ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਓ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਦੇਵਤੇ, ਮਾਨਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ, ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ, ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਸਤਕਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਵਿਦਾ ਲਈ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ, ਪ੍ਰਦੱਖਿਣਾ ਕਰਕੇ, ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਦੁਖੀ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ, ਪੁਕਾਰ ਉਠੀ, "ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ, ਇਕ ਪਲ ਰੁਕ ਜਾ!" ਪਰ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕੇਵਲ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਹੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੋਲੋਂ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਦਾ ਅਵਤਰਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਅੱਜ ਉੱਚਤਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆਸ ਕਦੇ ਵੀ ਬੁਝਦੀ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਸੀ। ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੇ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਸਨ, ਨਾ ਕੋਈ ਆਵਾਜ਼, ਨਾ ਕੋਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਮੋਹ-ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਜੋਗ ਦੁਬਾਰਾ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਮਾਰਗ ਲੱਭਿਆ। ਮਹਾਨ ਵਿਅਾਸਪੁਤਰ ਸ਼ੁਕ, ਪੱਕੇ ਨਿਸ਼ਚਯ ਨਾਲ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਲ ਪਿਆ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਪਰਿਪੂਰਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ?" ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਧਕਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ, ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਅਵਸਥਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।