ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਗਹਿਰੇ ਰਾਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੀ ਸੰਚਿਤੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਘਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਹੜਾ ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਵਕਤ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕਦੇ ਵੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਪਰ ਸੰਤੋਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਕ ਛਿਨ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈ, ਉਹ ਵੀ ਸਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਜੋ ਲੋਕ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੰਧਕਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਕ ਵਸਤੂ ਦੀ ਹੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਫਿਰ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਦੁਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਵੀ ਸੋਚੇ। ਸੁਰ, ਸਪਰਸ਼, ਰੂਪ, ਰਸ ਅਤੇ ਗੰਧ—ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਨੁਭਵ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਜਾਚ ਬੋਲ-ਚਾਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਂ ਕੋਈ ਦੁਖ ਹੈ, ਨਾਂ ਕੋਈ ਰੋਗ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਮਮਤਾ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਤਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ—ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਨਿਰਲੇਪ ਅਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁਖ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਉਲਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਮਿਹਨਤੀ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਡਿੱਗਦੇ ਨਹੀਂ। ਪਿਛਲੇ ਸਰੀਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸੀ ਇਕ ਜੀਵ ਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਸਰੀਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਦੂਜੇ ਸਰੀਰ ਦੁਆਰਾ ਸਾੜ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਿਲਾਪ ਦੁਆਰਾ, ਬੀਜ ਦੀ ਇਕ ਬੂੰਦ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਜਣਨੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਭੋਜਨ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪਚਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਖਾਧਾ ਜਾਂ ਪੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਰਭ ਵਿੱਚ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਤੇ ਪਖਾਣੀ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪੇਟ ਵਿੱਚ, ਅੰਬ੍ਰਿਓ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਵੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਗਰਭ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਜਿਹੜਾ ਜੀਵ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਗਰਭ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸਤਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹਾਲਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਯੋਗਾ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਧਨ ਛੱਡ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਦੁਖ ਹਟਦੇ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਵੈਦ ਵੀ ਉੱਦਮ ਕਰ ਲੈਂ। ਜੀਵ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹਿਰਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਵਧੀਕ ਉਮਰ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ ਹੋਰ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਹਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀੜਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਰੋਗ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਸਾਈ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਤੇਜ਼ ਧਾਰ ਨਾਲ ਉਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਧਾਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਦਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਨਚਾਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਣਪਸੰਦ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਫਲ ਲਈ ਨਾ ਲਵੇ। ਜੋ ਚੋਚਲੇਬਾਜ਼, ਚਲਾਕ, ਨਿਰਦਈ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ-ਦਿਲ ਹਨ, ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੋਰਾਂ ਦਾ, ਲਾਭ ਲੱਭਦਾ ਹੈ; ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਪਲਕੀਨ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਉਸ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਧਨ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਔਰਤਾਂ, ਇੱਥੇ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਇਸ ਹੋਰ ਸਰਵੋਚ ਸੱਚ ਨੂੰ ਵੇਖੋ; ਇੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਓਗੇ। ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਰਹੋ ਅਤੇ ਦੁਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਓ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਮਰਤ ਲੋਕ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੰਤਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ। ਸੰਤਕੁਮਾਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਵਾਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।