ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ, ਵਾਰ ਵਾਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੁੱਢਾਪਾ ਜ਼ਰੂਰ ਆ ਫੜਦਾ ਹੈ—ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦਾ। ਸੂਰਜ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਚੜ੍ਹਦਾ ਤੇ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ। ਰਾਤਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਅਤੇ ਦੁੱਖ-ਸੁਖ ਅਨੁਸਾਰ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਈ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਵੀ ਅਸਫਲ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਵੰਞ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਆਸਾਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਜਕੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਮਨੁੱਖ ਠੱਗੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਕਈ ਉੱਦਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਬੀਜ ਇੱਕ ਥਾਂ ਉਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅੰਤ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਐਸੇ ਢਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਅੰਬ ਦਾ ਫੁੱਲ ਝੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਜਤਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅੰਡਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਲੈ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਪਿਉ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਦਸ ਮਹੀਨੇ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਮਨੁੱਖ ਕੁਲ ਲਈ ਲਾਜ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕ, ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਿਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ, ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਕੋਈ ਜਾਹਰ ਕਾਰਨ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ, ਜੀਵ ਆਤਮਾ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖ ਤੇ ਸੁਖ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਹੀ ਅਸਲ ਵਿਚ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁੱਖ ਕਰਕੇ ਦੌਲਤ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੇ ਰੱਖੀ ਵੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਕੁਝ ਮਹਾਨ ਮਨੁੱਖ ਇਕ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਦੌਲਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਹਰ ਇਕ ਇਕੱਠ ਇਕ ਦਿਨ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹਰ ਚੜ੍ਹਾਈ ਨੂੰ ਇਕ ਦਿਨ ਥੱਲੇ ਆਉਣਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਟਿਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਇਕੱਠੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਧੁਨੀ, ਸਪਰਸ਼, ਰਸ, ਰੂਪ ਅਤੇ ਗੰਧ ਵਿੱਚ ਉੱਚਤ ਅਨੁਭਵ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਬੋਲੀ ਦੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਜੀਵਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਰੋਗ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੋਹ ਨੂੰ ਹਟਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਨਿਰਲੇਪ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਬਦਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਿਹੜੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਡਿੱਗਦੇ ਨਹੀਂ। ਪਿਛਲੇ ਸਰੀਰ ਸਦਾ ਇੱਕ ਹੀ ਜੀਵ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨਵਾਂ ਸਰੀਰ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਬਲ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਿਲਾਪ ਰਾਹੀਂ, ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਬੀਜ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਹਜ਼ਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਖਾਧਾ ਜਾਂ ਪੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਚਦਾ ਹੈ। ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਾਬ ਤੇ ਪਖਾਨਾ ਆਪਣੇ ਕੁਦਰਤੀ ਰਸਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਗਰਭ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਹੜਾ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਗਰਭ ਨਾਲ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸੱਤਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਾਲਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।