ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਬਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦ ਕਰਮ ਮਿਲੇ-ਝੁਲੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਜਨਮ ਵਿਚ, ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ, ਬੁਢਾਪੇ ਅਤੇ ਦੁਖਾਂ ਦੇ ਸਤਤ ਕਲੇਸ਼ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ, ਮਨੁੱਖ ਅਕਸਰ ਜੋ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਅਸਥਾਈ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵੰਸਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣੀ ਭੁਲੇਖੇ ਦੀਆਂ ਕਈਆਂ ਲੜੀਆਂ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਵਸਤੂਆਂ ਅਨੇਕ ਖਾਮੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਲਗਨ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਘਰ-ਵਾਸਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਖੋ, ਕਿਵੇਂ ਜੀਵ ਭੁਲੇਖੇ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਦੁਖ ਸਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਥਿਰ ਹੈ; ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰਫ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਹਨ। ਫਿਰ, ਤੂੰ ਅਮੁਲਕ ਤੇ ਵਿਅਰਥ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਲੀਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਭੁੱਲ ਗਿਆ? ਇਸ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਰਾਹ ਤੇ, ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲੇਗਾ? ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਤੇਰੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜਾਵਣਗੇ, ਜਦ ਤੂੰ ਇਥੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਵੇਂਗਾ। ਧਨ ਦੇ ਲਈ, ਸੰਬੰਧ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਕਸਦ ਪਾ ਲਿਆ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸਤੇ, ਜੋ ਧਨ-ਸੰਬੰਧੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ, ਸਚੇ ਮਨੁੱਖ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਪਾਪੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਵਿਰਾਗ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾਮ ਨਹੀਂ, ਤੇਰਾ ਦਿਲ ਲੋਹੇ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੁਰਗ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚੜ੍ਹਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ—ਇਹ ਰਸਤੇ ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਟੀ, ਧੁਨੀਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੇਜ਼ ਦਰਿਆ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਿਰਾਗ ਦੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਅਕਲ ਦੀ ਨੌਕ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਧਰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਤੇ ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਅਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਤਿਆਗ ਦੇ। ਇਹ ਸਰੀਰ, ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਥੰਭਾ, ਮਾਸ ਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿਪਤਾ, ਚਮੜੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਬੁਢਾਪੇ, ਦੁਖ ਤੇ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਤੇ ਅਸਥਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਉਪਰ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ—ਸਭ ਕੁਝ, ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਹਨੇਰਾ, ਸਤ, ਤੇ ਰਜੋ ਗੁਣ—ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਲਾਭ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਅਸਥਾਈ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਅਸਥਿਤਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਉਹ ਜਨਮ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਪਰਗਟ ਵਸਤੂ ਉਹ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਖਮ ਲਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਪਕੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ, ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਲਈ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਦੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਹਿਰਾਂ ਰੁਕਦੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਰੀਰ ਦਾ ਜਨਮ ਰੁਕਦਾ ਹੈ। ਜੀਵ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ, ਨਾ ਅੰਤ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਅਟਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਜੀਵ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਵੇਂ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੁੜ-ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਭੁਲੇਖੇ ਵਿਚ ਵੀ, ਉਹ ਦੁਖ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਜਦ ਉਹ ਇੱਥੇ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਤਪ ਤੇ ਸੰਯਮ ਨਾਲ—ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਡੋਲਤਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸੁਣਨ ਨਾਲ, ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਸਮਝ ਆਉਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਦਿਨ-ਬ-दਿਨ, ਭੁਲੇਖੇ ਵਾਲੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨਹੀਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਘੱਟ ਹੈ, ਉਹ ਮਨ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਉਹ ਮੋਹ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨ ਨੂੰ ਭਟਕਣ ਤੋਂ ਰੋਕੋ, ਤੇ ਫ਼ੌਰਨ, ਚਿੱਤ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।