ਉਸ ਵੇਲੇ, ਇੱਕ ਉਜਲਾ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਰੂਪ, ਜੋ ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੱਕ ਜਿਗਿਆਸੂ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਉਹ ਜ਼ਨਾਨਾ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?" ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮੋਹ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਰਗੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ। ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਤੇ ਉੱਚਾ ਆਚਰਨ – ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭਲਾਈ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਵੀ ਦੁੱਖ ਹੈ। ਜਦ ਮਨੁੱਖ ਮੋਹ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਵੀ ਤੇ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਾਗ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੋ ਅਸੁਰ-ਸਵਭਾਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉਸ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਤਤਪਰ ਹਨ। ਗਿਆਨ, ਮਾਣ ਅਤੇ ਅਪਮਾਣ – ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ ਗਿਆਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਹੈ; ਤੇ ਸੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭਲਾਈ ਹੈ।" "ਇੱਥੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੀਵ – ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨਾ-ਆਪਣੇ – ਦੋਵੇਂ, ਕਦੇ ਮਿਲ ਕੇ ਤੇ ਕਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੇਖਣ, ਛੂਹਣ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਓ; ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਓ।" "ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੋ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹੋ, ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਨਾ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲਤਾ ਲਿਆਓ। ਵਸਤਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਜੀਵੋ, ਪਿਆਰੇ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਕੋਲ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਦੇ ਦੁੱਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਵੀ ਉਮੀਦ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" "ਨਿੱਤ ਤਪ, ਸਯਮ ਅਤੇ ਸੰਯਮ ਨਾਲ, ਮਹਾਤਮਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਅਸੰਗ ਰਹਿ ਕੇ, ਸਦਾ ਇਕਾਂਤ ਵਿਚ ਅਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਹਾਤਮਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਹ ਉਲਟ-ਸਵਭਾਵ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਦਿਵਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ, ਜਨਮ-ਮਰਨ, ਬੁੱਢਾਪਾ ਤੇ ਦੁੱਖ – ਇਹ ਸਦਾ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੈ, ਉਹ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸਮਝਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਜੋ ਅਸਥਿਰ ਹੈ, ਉਹ ਸਥਿਰ ਸਮਝਦੇ ਹੋ।" "ਆਪਣੇ ਹੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਬਣੀ ਮੋਹ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਡੋਰਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਕਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਸਤਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਖਾਮੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਘਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵੇਖੋ, ਕਿੰਨੇ ਜੀਵ ਮੋਹ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਭਾਰੀ ਦੁੱਖ ਭੋਗ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਜੋ ਕੁਝ ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਥਿਰ ਹੈ; ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਪਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮਾੜੇ ਕਰਮ ਹਨ। ਤੂੰ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਮਸਤ ਹੈਂ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਰਾਹ ਤੇ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ? ਚੰਗੇ ਤੇ ਮਾੜੇ ਕਰਮ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚੱਲਣਗੇ, ਜਦ ਤੂੰ ਇੱਥੋਂ ਜਾਵੇਂਗਾ।" "ਧਨ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਬੰਨ੍ਹ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਪਾ ਲਿਆ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਨੇਕ ਹਨ, ਉਹ ਇਹ ਬੰਨ੍ਹ ਕੱਟ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਬੁਰੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਤੋੜ ਸਕਦੇ। ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾਂ ਨਹੀਂ; ਤੇਰਾ ਮਨ ਲੋਹੇ ਵਰਗਾ ਕਠੋਰ ਹੈ।" "ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ, ਧੁਨੀ ਦੇ ਪਾਣੀ, ਤੇ ਸਵਰਗ ਰਾਹ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ – ਇਹ ਸਭ ਵਧੇਰੇ ਔਖੇ ਹਨ। ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਨੌਕਾ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਇਸ ਤੇਜ਼ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ। ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਤੇ ਅਹਿੰਸਾ ਰਾਹੀਂ ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਤਿਆਗ ਦੇ।" "ਇਹ ਸਰੀਰ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਥੰਮ੍ਹ ਹੈ, ਨਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਾਸ ਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿਪਟਿਆ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਬੁੱਢਾਪੇ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ, ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਘਰ ਤੇ ਅਸਥਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ, ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ – ਸਾਰਾ ਹੀ ਏਸੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।