ਰਸਮਾਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਜੋ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਤਰੇ, ਉਹ ਸਭ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਇਕੱਲੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਮুনি ਵਸੀਸ਼ਠ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਹਮਨਾਦ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਹੀਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਦ ਬ੍ਰਹਮਨਾਦ ਦੀ ਅਣਹੋਣੀ ਹੋਈ, ਇਹ ਪਹਾੜ ਵੀ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਖੋ ਬੈਠਿਆ। ਉਹ ਸਦਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ, ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹਵਾ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ। ਸ਼ੁਕ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਆਰਜ਼ੂ ਕੀਤੀ ਕਿ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇ। ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਆਏ ਇਸ ਵਿਘਨ ਕਰਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ। ਉਹ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਗਿਆਨ ਅਤੇ ਰਜੋ-ਗੁਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਸੱਚਾਈ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਗ ਖੜਾ ਸੀ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਾਰਗ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਮਾਰਗ ਅੰਧਕਾਰ ਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਹਵਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਾਧ੍ਯ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਉਦਾਨਾ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਧਿਆਨਾ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ। ਪ੍ਰਾਣ, ਜੋ ਅਜੇਯ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਵਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਉਠਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਧੂੰਏਂ ਤੇ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਉਪਜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਨਮੀ ਦੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਅੰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਚਮਕ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਚੰਨ ਤੇ ਹੋਰ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਵਾ ਚਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਉਠਾ ਕੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਉਹ, ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰਜਨਯ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰਜਨਯ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਨੀਲੇ ਬੱਦਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਵਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰਸ ਵਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿੱਚ, ਦਿਵ੍ਯ ਜਲ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਗਦੇ ਹਨ। ਦੂਰੋਂ ਰੋਕੀ ਗਈ ਹਵਾ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਇਕ ਰੇਖਾ ਨਾਲ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮਾ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ, ਨਿਯਤ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਾਣ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸਹੀ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਸਦਾ-ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਇਸ ਹਵਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਸਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਹਵਾ ਹਾਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭਜਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੁਤ ਸਭ ਤੋਂ ਅਦਭੁਤ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਹਾੜ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਸਾਹ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਜਦ ਉਹ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਹਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਵੇਦ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਹ ਸਭ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਚੁੱਪ ਕਰ ਲਈ। ਫਿਰ, ਜਦ ਵਿਆਸ ਜੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਗਏ, ਤਾਂ ਸ਼ੁਕ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ। ਉਥੇ, ਇਕ ਹੋਰ ਮুনি ਨੇ ਸ਼ੁਕ, ਵਿਆਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਆਤਮ-ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਵੇਖਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਉੱਠਿਆ, ਉਸਨੇ ਉਸਦੀ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਦਵੈਪਾਇਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।