ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਨਵਾਂ ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਛੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਾਲਾ ਧਾਗਾ ਲਾ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਕਿ ਲਗਨ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਪਾਪ ਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅੱਠਵੇਂ ਘਰ ਨੂੰ ਟਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਲਗਨ ਉੱਤੇ ਸ਼ੁਭ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਜਾਂ ਯੁਤੀ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਹੀ ਖੰਭਾ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸ਼ੁਭ ਗ੍ਰਹਿ ਆਪਣੇ ਤ੍ਰਿਕੋਣ, ਕੇਂਦਰ ਜਾਂ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਿ ਤੀਜੇ, ਛੇਵੇਂ ਜਾਂ ਗਿਆਰਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਮੰਗਲਮਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ, ਦੋ, ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਹਾਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਸੱਤ ਹਾਲ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਹ ਦੱਸ-ਹਾਲ ਵਾਲਾ ਘਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ: ਧ੍ਰੁਵ, ਧਾਨਯ, ਜਯ, ਨੰਦਾ, ਖਰਾ, ਕਾਂਤਾ, ਮਨੋਹਰਮਾ, ਆਕ੍ਰੰਦਾ, ਵਿਪੁਲਾ, ਵਿਜਯ ਆਦਿ, ਅਤੇ ਸੋਲਵਾਂ ਘਰ। ਭਾਰੀ ਜਾਂ ਹਲਕਾ ਹਿੱਸਾ ਅੱਗੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਉੱਤੇ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਹਲਕਾ ਪੈਰ ਰੱਖ ਕੇ ਵਰਾਂਡਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਮਰਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੋਵੇ, ਰਸੋਈ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ। ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਭੋਜਨ-ਕਮਰਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਤੇ ਮਦਿਰਾ-ਘਰ। ਬਿਸਤਰਾ, ਪੇਸ਼ਾਬ-ਘਰ, ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਬੰਧਤ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਨਾਲ ਹੀ ਭੋਜਨ-ਕਮਰਾ, ਇਹ ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕ੍ਰਮ ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਘਰ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਘਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਝੰਡਾ, ਧੂੰਆਂ, ਸਿੰਘ, ਕੁੱਤਾ, ਮਿਸ਼ਰਣ ਕੁੱਤਾ, ਗਧਾ, ਹਾਥੀ, ਪਲਕਸ਼, ਉਦੁੰਬਰ, ਅੰਬ, ਨੀਮ, ਅਤੇ ਵਿਭੀਤਕ ਵਰਗੇ ਵృਖ ਹੋਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਅਗਸਤੀ, ਸਿੰਧੁ, ਵਾਲਾਖਿਆ ਅਤੇ ਟਿੰਟੀਡਿਕਾ ਦੇ ਵృਖ ਅਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਘਰ ਦੇ ਥੜੀ ਅਤੇ ਸਤੰਭ ਜੇਕਰ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ ਤਾਂ ਠੀਕ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅਛੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਹਰ ਉਸ ਘਰ ਲਈ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਘਰ ਉੱਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਘਰ ਦੀ ਮਾਪ-ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਪਾਂਚਾਲਾ, ਵੈਦੇਹ, ਕੌਰਵ, ਕੁਜਨਯ ਮਾਪ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਅਤੇ ਉਚਾਈ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਘਰ ਦੀ ਮਾਪ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵੈਦੇਹ ਆਦਿ ਦੀ ਮਾਪ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ "ਅਵੰਤੀ" ਮਾਪ, ਅਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ "ਗਾਂਧਾਰ" ਮਾਪ ਉਚਿਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਜੇ ਘਰ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਛਿੜਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਬਾਰੇ, ਹਾਲਾਂ, ਝੰਡੇ ਦੇ ਖੰਭੇ ਜਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਵਿਧੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਣੇ ਮੈਂ ਨਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਸਮੇਂ ਸਥਲ-ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਘਰ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਚਾਵਲ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਉੱਤੇ ਇਕਿਆਸੀ (੮੧) ਖਾਨਿਆਂ ਵਾਲਾ ਚੌਕ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬੱਤੀ (੩੨) ਦੀਤੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗਿਆਰਾਂ ਦੇਵਤਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਇਹ ਬੱਤੀ ਦੇਵਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ, ਮ੍ਰਿਗ, ਆਕਾਸ਼, ਵਾਯੂ, ਪੂਸ਼ਾ ਅਤੇ ਨੈਰ੍ਰਿਤੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਮ੍ਰਿਗ ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ, ਦੌਵਾਰੀ ਅਤੇ ਕਾਹਵਯਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬ ਕੋਨੇ ਕੋਲ ਚਾਰ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ ਹਨ। ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਤ੍ਰ, ਰਾਜਯਕ੍ਸ਼ਮਾ ਅਤੇ ਪૃਥਵੀਧਰ ਵੀ ਹਨ। ਪਾਣੀ, ਵਛਾ, ਬੱਦਲ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਅਦਿਤੀ ਵੀ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀਹ ਦੇਵਤਾ ਬਾਹਰਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਦਾ ਦੋ ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਚਾਰ ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਸਤੁ ਵਿਦਿਆ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ, ਦਰਭਾ ਘਾਸ, ਦਹੀਂ, ਚਾਵਲ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਵਾਸਤੁ-ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਸਾਰੀ ਉਪਚਾਰਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਆਰੰਭ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਪਾਨ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਵਾਸਤੁ-ਪੁਰੁਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੇ: "ਮੇਰਾ ਘਰ ਸਦਾ ਧਨ, ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਸੁਖ-ਸਮਪੰਨਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹੇ।