ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਦੇ ਗੁਪਤ ਭੇਦ ਖੋਲ੍ਹੇ। ਉਹ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਲਗਨ ਤੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ੁਭ ਗ੍ਰਹਿ ਮਿਲ ਕੇ ਬੈਠੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਲਗਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ—ਸਿਵਾਏ ਜਦ ਲਗਨ ਉੱਚ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਗੰਡਾਂਤ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੌਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਸਮਾਂ ਜਨਮ, ਯਾਤਰਾ, ਵਿਆਹ, ਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਗੰਡਾਂਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਅੱਧ ਘੜੀਕਾ (ਅੱਧ ਘੰਟਾ) ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚੰਨਣ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਗਨੀ ਤੋਂ ਅਪਾਦਾ ਤੱਕ ਜੋ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹਨ, ਉਹ ਗੰਡਾਂਤ ਨਕਸ਼ਤਰ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਪਾਪੀ ਗ੍ਰਹਿ, ਚਾਹੇ ਵਕਰੀ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸਿੱਧੇ, ਲਗਨ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜੇ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਲਗਨ 'ਕਰਤਰੀ ਯੋਗ' ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਲਗਨ ਤਿਆਗਣਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਚੰਦਰਮਾ ਛੇਵੇਂ ਜਾਂ ਅੱਠਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਲਗਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਚੰਦਰਮਾ ਉੱਚ, ਨੀਚ, ਮਿੱਤਰ ਰਾਸ਼ੀ ਜਾਂ ਵੈਰੀ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਉਸ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾ ਜਦ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਗਰੀਬੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਜੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਪੁੱਤਰ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਕੇਤੂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਸਦਾ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਦ ਚੰਦਰਮਾ ਸ਼ੁਭ ਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ, ਉੱਚ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਮਿੱਤਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋੜੇ ਦੇ ਲਗਨ ਤੋਂ ਅੱਠਵੀਂ ਰਾਸ਼ੀ ਜਾਂ ਲਗਨ, ਜੇ ਸ਼ੁਭ ਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਲਗਨ ਖੁਦ ਸ਼ੁਭ ਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜੋੜੇ ਦੇ ਲਗਨ ਤੋਂ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੰਯੋਗ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਨਮ ਰਾਸ਼ੀ, ਉੱਦੈ ਰਾਸ਼ੀ, ਜਨਮ ਲਗਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉੱਦੈ ਵੀ ਮੰਗਲਮਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਾਹਾਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਖਾ ਅਤੇ ਵੇਦ-ਪੱਖ, ਜੋ ਖਰਾਮਾ ਅਤੇ ਵੇਦ-ਮਾਰਗਣ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਠਹਿਰਾਵ, ਆਪਣੇ ਅੱਗ, ਖਾਲੀ ਭਾਂਡੇ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਹਨ। ਖਾਲੀ ਚੰਦ, ਵੇਦਿਕ ਚੰਦ, ਛੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਵੇਦ-ਹਥਿਆਰਧਾਰੀ, ਤਰਕ-ਚੰਦ, ਵੇਦ-ਪੰਖੀ, ਗਧੇ-ਠਹਿਰਾਅ ਅਤੇ ਘੋੜਾ-ਖੁਰਾਕ ਵਾਲੇ ਵੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਹਨ। ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨਾਡੀ ਤੋਂ ਪਰੇਹਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਯੋਗਾਂ ਨੂੰ, ਚਾਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਗੁਣ ਹੋਣ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਜਾਂ ਇਜ੍ਯਾ ਨਾਲ ਵੀ ਮਿਲੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਮਿਲਣ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਚੰਦਰਮਾ ਇਸਨੂੰ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਇਹ ਸੜੀ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਹੈ ਜੋ ਛੱਡੀ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਸਾਰੇ ਨਕਸ਼ਤਰ, ਗਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਉਤਪਾਦ ਅਤੇ ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਵੀ ਅਸ਼ੁਭ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰੂਰ ਨੇ ਭੇਦ ਲਿਆ, ਜਾਂ ਜੋ ਯਜ੍ਯ-ਵੇਦਿਕ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਹਨ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ (ਟੌਰਸ) ਦੀਆਂ ਨੌਂ ਵਿਭਾਗਾਂ ਸ਼ੁਭ ਫਲਦਾਇਕ ਹਨ, ਪਰ ਹੋਰ ਨੌਂ ਵਿਭਾਗ ਅਸ਼ੁਭ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚੁਣੇ ਜਾਂਦੇ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਵੱਡਾ ਪਤਨ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦਿਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਕਾਰਜ ਲਈ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਦੋਸ਼, ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ, ਧੁੰਦ ਜਾਂ ਮੀਂਹ, ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਤਿਥੀ ਮਹੀਨੇ ਦੁਆਰਾ ਸੜੀ ਹੋਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਲੱਟੋਪਗ੍ਰਹਪਾਤਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵਿਵਸਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਸ਼ੁਭਤਾ ਲਈ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਹਨ, ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ। ਇਨ੍ਹਾ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਵੀ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਦੂਜੇ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੰਭੂ ਕੋਣ ਵਿੱਚ, ਅਗਨਿ-ਵੇਦਿਕ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਤੇ ਪਿੱਛੇ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਿ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ, ਭਾਤ, ਸਾਰਪ, ਪਿਤਰ, ਅੰਤ, ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ, ਮਿਤ੍ਰ, ਉਡੁ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਤੇ ਭਾਮਾ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਕੇਤ ਹਨ, ਜੋ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਅਮੋਲ ਰਤਨ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਯੋਗਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹਰ ਪਾਵਨ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਮੰਗਲਤਾ ਤੇ ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣੀ ਰਹੇ।