ਇਹ ਸਭ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਨੀਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਦੁਹਰਾਵਟ ਰਾਹੀਂ ਮੁੱਖ ਅਤੇ ਗੌਣ ਹਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਚਮਕਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਚੰਦ੍ਰਮਾਸ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ, ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ, ਛੇਵੇਂ, ਚੌਥੇ ਅਤੇ ਚੌਦ੍ਹਵੇਂ ਤਿਥੀਆਂ ਖਾਸ ਮੰਨੀ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਨਾਡੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ, ਮਨੁ, ਰੰਧ੍ਰ ਅਤੇ ਅੰਕਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਅਤੇ ਨੌਮੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਛੇਵੀਂ ਅਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਅੱਠਵੀਂ ਤਿਥੀ 'ਤੇ ਮੁੰਡਣ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੈ। ਸਾਠਵੇਂ ਦਿਨ, ਪੱਖ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ, ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵ੍ਯਤਿਪਾਤ, ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰ-ਸੰਯੋਗ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵੀ ਖਾਸ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਦਸਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਆਮਲਾ ਫਲ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਨ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਹਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਨੁਮਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਨੀਵਾਲੀ, ਏੰਦੁਮਤੀ, ਕੁਹੂ ਅਤੇ ਨੇੰਦੁਮਤੀ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਤੀਜ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਲਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਭਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਦੀ ਤੇਰਸ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚੈਤ੍ਰ ਅਤੇ ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਤੀਜ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਅਤੇ ਨਭਸ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਤਿਥੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਆਢ, ਕਾਰਤਿਕ, ਜੇਠ ਅਤੇ ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨਿਮਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਦਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਦੀ ਤੇਰਸ ਨੂੰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਮਘਾ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਕਰਕਟ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਕੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਤਿਥੀਆਂ ਆ ਜਾਣ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਥੀ-ਛੇਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਤਿਥੀ ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੂਲ ਤਿਥੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਪੰਦਰਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਤਿਥੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਗਲੇ ਅਨੁਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਸਥਿਰ ਹੈ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਚਲਾਇਤ, ਮੰਗਲ ਕ੍ਰੂਰ, ਬੁੱਧ ਵਕਰੀ ਅਤੇ ਅੜਿੱਕਾ, ਜਦਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰਵੀਵਾਰ ਨੂੰ ਅਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੁਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਐਸਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਜੇ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਗਿਣਤੀਆਂ ਅੱਧ ਨਾਡੀਆਂ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਅਨੁਸਾਰ। ਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਲਵੇ। ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਠੋਰ ਹੋ ਕੇ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਛਿਤ ਪਰਿਣਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਜੀਵ ਦੁਰਵਾ ਘਾਹ ਵਰਗਾ ਹਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾਸੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੀਲਾ ਜਾਂ ਚਿੱਟਾ ਭਾਰਗਵ (ਸ਼ੁਕ੍ਰ) ਦਾ। ਜਿਹੜੇ ਪਰਵਤ, ਤੀਰ, ਪਾਤਾਲ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ, ਇੱਕ, ਘੋੜਾ, ਅੱਖ, ਵੰਸ਼, ਰਾਮ, ਘੋੜਾ, ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਰੁੱਤ—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਪ ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਤੋਂ ਅੱਧ ਪ੍ਰਹਰ ਤੱਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਛੇਵੀਂ, ਦੂਜੀ ਸਾਡੀ, ਛੇਵੀਂ ਤੀਜੀ ਹੈ। ਹਰ ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਇਕ-ਅੱਧ ਨਾਡੀ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਨਕਸ਼ਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਸੁ, ਅਗਨੀ ਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਹਨ। ਫਿਰ ਆਰਯਮਾਨ, ਅਰਕ, ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ, ਮਰੁਤ, ਸ਼ਕ੍ਰ, ਅਗਨੀ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਾਸਵ ਹਨ। ਅਜੈਕਪਾਦ, ਅਹਿਬੁਧਨਿਆ ਅਤੇ ਪੂਸ਼ਾ ਵੀ ਨਾਮਿਤ ਹਨ। ਨੌ ਜੋ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਵਿਦਿਆ, ਕਲਾ, ਕੂਆਂ, ਖਜਾਨੇ ਅਤੇ ਖੋਦਾਈ ਦੇ ਕੰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਨੌ ਜੋ ਪਾਰਸ਼ਵ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹਨ। ਗਧਿਆਂ, ਗਾਂਵਾਂ, ਰਥਾਂ, ਨਾਵਾਂ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਨੌ ਜੋ ਉੱਤੇ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਸੂਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਏ ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੰਦ੍ਰਮਾਸੀ ਤਿਥੀਆਂ, ਨਕਸ਼ਤ੍ਰਾਂ, ਨਾਡੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀਆਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕਰਮ, ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕਰ ਸਕੀਏ।