ਸੁਕ੍ਰ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ, ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਵਾਲੇ ਕੇਤਵ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੰਗਲਤਾ ਦੇ ਦਾਤਾ ਹਨ। ਇਹ ਕੇਤਵ ਮਹਲਾਂ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਜਦੇ ਹਨ ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਆਵਰਤਕੇਤੂ ਦਾ ਸੰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚੰਦਰਮਾ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਚੰਦ੍ਰ, ਤਾਰਕਿਕ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਮਾਪਣ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕੁੱਲ ਨੌਂ ਮਾਪਣ ਹਨ। ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਯੋਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਗੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਵਰਖਾ ਪੈਣ ਜਾਂ ਔਰਤ ਦੇ ਗਰਭਧਾਰਣ ਦੀ ਗਣਨਾ ਸਿਰਫ ਸਾਵਣ ਮਾਪਣ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਆਹ, ਵਰਤ, ਅਤੇ ਮੁੰਡਨ ਆਦਿ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰਮਾਸ, ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਮਾਪਣ ਰਾਹੀਂ, ਪ੍ਰਭਵ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਮੱਧ ਦੇ ਗਤੀ ਚਲਣ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭਵ ਤੋਂ ਆਗੇ ਸੱਠ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਠ ਵਰ੍ਹੇ ਹਨ: ਅੰਗਿਰਾ, ਸ਼੍ਰੀਮੁਖ, ਭਾਵ, ਯੁਵਾ, ਧਾਤਾ; ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੁ, ਸੁਭਾਨੁ, ਤਾਰਣ, ਪਾਰਥਿਵ, ਅਵਯਯ; ਨੰਦਨ, ਵਿਜਯ, ਜਯ, ਮਨਮਥ, ਦੁਰਮੁਖ; ਸ਼ੁਭਕ੍ਰਿਤ, ਸ਼ੋਭਨ, ਕ੍ਰੋਧੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਸੁ, ਪਰਾਭਵ; ਪਰਿਭਾਵੀ, ਪ੍ਰਮਾਦੀ, ਆਨੰਦ, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਅਨਲ; ਦੁੰਦੁਭੀ, ਰੁਧਿਰ, ਉਦਗਰੀ, ਰਕਤਾਖ੍ਸ਼, ਕ੍ਰੋਧਨ, ਖ੍ਸ਼ਯ। ਇੱਕ ਯੁਗ ਪੰਜ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਲ ਬਾਰਾਂ ਯੁਗ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰੰਦਰ, ਲੋਹਿਤ, ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਅਤੇ ਅਹਿਬੁਧਨਿਆ ਨਾਮ ਵੀ ਹਨ। ਹਰ ਯੁਗ ਦੇ ਵਰ੍ਹੇ ਵਿੱਚ, ਅੱਗ, ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਕਰਕ (ਕੈਂਸਰ) ਰਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਉਹ ਦਿਨ ਰਾਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀਣ (ਉੱਤਰਾਯਣ) ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਮੰਗਲ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹਨ। ਮਧੁ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਹਰੇਕ ਰੁੱਤ ਦੇ ਦੋ-ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਰੁੱਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸ਼ੀਸ਼ਿਰ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਰਕ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਰਖਾ, ਸ਼ਰਦ ਅਤੇ ਹਿਮ ਰੁੱਤਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਮਹੀਨਾ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੀਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾਸੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ: ਨਭਸ੍ਯ, ਈਸ਼ਾ, ਊਰਜਾ, ਸਹਾ, ਅਤੇ ਸਹਸ੍ਯ। ਜਿਸ ਮਹੀਨੇ ਪੂਰਨਿਮਾ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੱਖਸ਼ਲਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ। ਚੰਦ੍ਰਮਾਸੀ ਤਿਥੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ: ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅਗਨੀ, ਵਿਰਿੰਚੀ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਅਤੇ ਸ਼ੈਲਜਾ ਹਨ। ਫਿਰ ਮਹਿੰਦਰ, ਵਾਸਵ, ਨਾਗ, ਦੁರ್ಗਾ, ਅਤੇ ਦੰਡਧਰ ਹਨ। ਚੰਦ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ, ਅਤੇ ਆਰਸ਼ਾ ਤਿਥੀਆਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਤਿਥੀਆਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਦੁਹਰਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੇ ਉਪਚਾਰ ਹੋਮ ਦੇ ਦਾਤਾ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਠਵੀਂ, ਬਾਰਹਵੀਂ, ਛੇਵੀਂ, ਚੌਥੀ ਅਤੇ ਚੌਦਵੀਂ ਤਿਥੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਨ। ਨਾਡਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ, ਮਨੁ, ਰੰਧ੍ਰ ਅਤੇ ਅੰਕ। ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਅਤੇ ਨਵਮੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਯਮ ਹਨ। ਛੇਵੀਂ ਅਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਨਿਯਤ ਅੱਠਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਮੁੰਡਨ ਕਰਨਾ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਸੱਠਵੀਂ, ਪਹਲੀ, ਬਾਰਹਵੀਂ ਤਿਥੀ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਸੰਯੋਗ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਨ। ਵ੍ਯਤਿਪਾਤ, ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰ ਸੰਯੋਗ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵੀ ਅਹੰਕਾਰਪੂਰਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਦਸਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਆਮਲਾ ਫਲ ਨਾਲ ਇਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਧਨ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਹਾਨੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੂਰਨਿਮਾ ਜੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਨੁਮਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਿਯਮ, ਮਾਪਣ ਅਤੇ ਤਿਥੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।